Oblik (Eğik) Kırık Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Oblik (Eğik) Kırık Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Oblik (eğik) kırık, bir tür kemik kırığıdır. Bu kırıklar, kemiklerden birinin açılı olarak kırılmasıyla meydana gelir. Hangi kemiğin kırıldığına ve kırığın nasıl oluştuğuna bağlı olarak, kırığın onarılması için ameliyat gerekebilir. Oblik bir kırığın iyileşmesi çoğu kişi için birkaç ay sürer.

Oblik Kırık Nedir?

Oblik kırıklar bir tür kemik kırığıdır. Bu kırıklar, kemiklerden birinin açılı olarak kırılmasıyla meydana gelir. Oblik kırıklar bazen “tam kırık” olarak da adlandırılır. Bu, kırık hattının kemiğin tamamını geçtiği anlamına gelir.

Oblik kırıklar genellikle vücuttaki uzun kemikleri etkiler. En yaygın etkilenen kemikler şunlardır:

• Femur (uyluk).
• Tibia (kaval kemiği).
• Fibula (baldır).
• Humerus (üst kol).
• Radius ve ulna (ön kol).
• Klavikula (köprücük kemiği).

Oblik kırıklar neredeyse her zaman düşmeler veya diğer travmalar sonucu oluşur. Kemiğin onarılması için ameliyat gerekebilir. Bazı kişilerde kemiğin iyileşmesi için sadece atel ya da alçı yeterlidir. Tam iyileşme süresi, hangi kemiğin kırıldığına ve kırığın neden oluştuğuna bağlı olarak değişir. Oblik kırıkların iyileşmesi çoğu kişi için birkaç ay sürer.

Oblik Kırık ile Spiral Kırık Arasındaki Fark Nedir?

Oblik kırıklar ve spiral kırıklar farklı türde kemik kırıklarıdır. Bu terimler, kemiklerin nasıl kırıldığını ve kırığın şeklini doktora anlatan özel tanımlamalardır.

Oblik kırık, kemiğin açılı olarak kırılmasıyla meydana gelir. Kırık, kemiğin genişliği boyunca eğimli bir doğru şeklindedir. Genellikle düşmeden sonra kemik üzerine açılı şekilde düşülmesiyle ya da kemik aniden açıyla darbe aldığında (örneğin bir araba kazasında) oluşur.

Spiral kırık, kırığın kemiğin uzunluğu boyunca spiral şeklinde kıvrılmasıyla meydana gelir (sarmal bir merdiven gibi). Bu tür kırıklar, kemiklere büyük kuvvetle bükülme uygulandığı spor yaralanmalarında yaygındır (örneğin futbolda darbe almak gibi).

Oblik Kırık ile Transvers Kırık Arasındaki Fark Nedir?

Oblik kırıklar ve transvers kırıklar, kırığın kemiğin genişliği boyunca düz bir çizgide oluştuğunu ifade eder.

Oblik kırıklar, kemiğin boyunca eğimli şekilde ilerler. Transvers kırıklar ise kemiğe dik olarak yatay yönde oluşur (kemik yönüne tam zıttır).

Kırık için hangi terim kullanılırsa kullanılsın en önemli ilk adım, yaralanmanın mümkün olan en kısa sürede bir doktor tarafından değerlendirilmesidir.

Oblik Kırıklar Ne Kadar Yaygındır?

Oblik kırıklar, özellikle uzun kemiklerde en yaygın görülen kırık türlerinden biridir.

Kimlerde Oblik Kırık Görülür?

Oblik kırıklar aynı diğer tüm kemik kırıkları gibi herkesi etkileyebilir. Bu özellikle, bu kırıkların düşmeler veya travmalar sonucu oluşması nedeniyle geçerlidir. Düşme riski olan kişilerde oblik kırık yaşanma olasılığı daha fazladır. Osteoporoz (zayıflamış kemikler) hastalığına sahip kişilerde tüm kırık türleri, oblik kırıklar dahil, daha yaygın olarak görülür.

Oblik Kırık Belirtileri Nelerdir?

Oblik kırık belirtileri şunlardır:

• Ağrı.
• Şişlik.
• Hassasiyet.
• Vücudun normalde hareket ettirilebilen bir bölümünü hareket ettirememe.
• Morarma ya da renk değişikliği.
• Vücutta normalde olmayan bir şekil bozukluğu ya da çıkıntı.

Açık ve Kapalı Kırıklar

Doktor, kırığı açık ya da kapalı olarak sınıflandıracaktır. Açık kırıkta, kemik deriden dışarı çıkar. Açık kırıkların iyileşmesi genellikle daha uzun sürer ve enfeksiyonlar ile diğer komplikasyonlar açısından risk daha yüksektir. Kapalı kırıklar da ciddidir ancak kemik deriyi delip geçmez.

Yer Değiştirmiş Oblik Kırıklar

Yer değiştirmiş ya da yer değiştirmemiş, doktorun kırığı tanımlamak için kullanabileceği başka terimlerdir. Yer değiştirmiş kırık, kemik parçalarının kırık çevresinde bir boşluk oluşacak şekilde hareket ettiğini ifade eder. Yer değiştirmemiş kırıklarda ise bir kırık olsa da parçalar hizadan çıkacak kadar yer değiştirmemiştir. Yer değiştirmiş kırıkların onarımı için ameliyat gerekme olasılığı çok daha yüksektir.

Oblik Kırığa Ne Sebep Olur?

Kemiklere gelen herhangi bir darbe oblik kırıklara yol açabilir. Genellikle vücuda açılı bir şekilde gelen bir darbe sonucu meydana gelirler. En yaygın nedenler arasında düşmeler, araba kazaları ve spor yaralanmaları yer alır.

Oblik Kırıklar Nasıl Teşhis Edilir?

Oblik kırık, doktor tarafından fiziksel muayene ve görüntüleme testleriyle teşhis edilir.

Oblik Kırıkların Teşhisi İçin Hangi Testler Yapılır?

Fiziki muayene sonrasında aşağıdaki görüntüleme testlerinden en az biri gerekebilir:

• Röntgen (X-ray): Röntgen, oblik ya da diğer kırıkları doğrular ve kemiklerin ne kadar hasar gördüğünü gösterir.
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Doktor, kemiklerdeki ve çevresindeki dokulardaki hasarı tam olarak görmek için MR kullanabilir. Bu test, kemik çevresindeki dokuları da gösterir. Bu, kas, bağ dokusu ve organların zarar görüp görmediğini belirlemek açısından özellikle önemlidir.
• BT taraması (bilgisayarlı tomografi): Eğer ameliyat gerekiyorsa, doktor ya da cerrahın kemiklerin ne kadar hasar gördüğünü tam olarak bilmesi gerekir. BT taraması, röntgene göre kemikleri ve çevresindeki dokuları daha ayrıntılı gösterir. Röntgen yetersiz kaldıysa ya da cerrahın ameliyat planlaması için gerekli görülüyorsa BT taraması gerekebilir.

Oblik Kırıklar Nasıl Tedavi Edilir?

Oblik kırığın nasıl tedavi edileceği, başlangıçtaki kırığın ciddiyetine bağlıdır. Kırık kemiklerin yeniden kaynaması gerekir. Ne kadar hasar gördüklerine ve nasıl kırıldıklarına bağlı olarak, doktor birkaç farklı tedavi yöntemi uygulayabilir.

İmmobilizasyon (Hareketsizleştirme)

Kırık hafifse ve kemikler fazla yer değiştirmemişse (yer değiştirmemiş kırık), sadece atel veya alçı yeterli olabilir. Atel uygulaması genellikle üç ila beş hafta sürer. Alçı gerekliyse bu süre genellikle daha uzundur ve altı ila sekiz hafta sürebilir. Her iki durumda da kemiklerin doğru şekilde iyileştiğinden emin olmak için takip röntgenleri gerekir.

Kapalı Redüksiyon (Kapalı Yerine Yerleştirme)

Daha ciddi kırıklar, kemiklerin yeniden hizalanması için kapalı redüksiyon gerektirir. Bu cerrahi olmayan işlemde, doktor dışarıdan kişiyi iterek ve çekerek içerideki kırık kemikleri hizalar. İşlem sırasında ağrı hissedilmemesi için aşağıdaki yöntemlerden biri uygulanır:

• Kırık çevresini uyuşturmak için lokal anestezi.
• Vücudu gevşetmek için sedatif ilaçlar.
• İşlem sırasında uyutmak için genel anestezi.

Kapalı redüksiyon sonrasında doktor, kişiye atel ya da alçı uygular.

Oblik Kırık Ameliyatları Nelerdir?

İnternal Fiksasyon (İçten Sabitleme)

En ciddi kırıklar ameliyat gerektirir. Cerrah, kemikleri doğru pozisyona getirip sabitler, böylece kemikler iyileşip tekrar birleşebilir. Genellikle “internal fiksasyon” adı verilen bir yöntemle, cerrah kemiğin içine metal parçalar yerleştirir. Bu parçalar iyileşme süresince kemiği yerinde tutar. Cerrahi olarak onarılan vücut bölgesinin iyileşmesi için hareket sınırlanmalıdır.

İnternal fiksasyon teknikleri şunlardır:

• Çubuklar (Rodlar): Kemiğin ortasından yukarıdan aşağıya yerleştirilen bir çubuk.
• Plakalar ve vidalar: Kemik parçalarını bir arada tutmak için kemiğe vidalanan metal plakalar.
• İğneler ve teller: Diğer sabitleyiciler için çok küçük olan kemik parçalarını sabitlemek için kullanılan iğne ve teller. Genellikle çubuk ya da plakalarla birlikte kullanılır.

Bazı kişiler bu metal parçalarla yaşamaya devam eder. Bu parçaların çıkarılması için takip ameliyatları gerekebilir.

Eksternal Fiksasyon (Dıştan Sabitleme)

Bazı durumlarda eksternal fiksasyon da gerekebilir. Cerrah, kırığın her iki tarafına kemiğin içine vidalar yerleştirir, ardından bunları kemiğin dışında kalan bir destek ya da çerçeveye bağlar. Bu yöntem genellikle geçicidir ve kırığın iyileşmeye başlaması için stabilizasyon sağlar. Daha sonra internal fiksasyon yapılabilir.

Artroplasti (Eklem Protezi)

Kalça, diz ya da omuz gibi bir eklem kırıldıysa, artroplasti (eklem değişimi) gerekebilir. Cerrah, hasarlı eklemi çıkarır ve yapay bir eklemle değiştirir. Yapay eklem (protez) metal, seramik ya da dayanıklı plastikten yapılabilir. Yeni eklem, doğal ekleme benzer şekilde görünür ve benzer şekilde hareket eder.

Kemik Grefti (Kemik Nakli)

Oblik kırık ciddi şekilde yer değiştirmişse ya da kemik düzgün şekilde iyileşmiyorsa kemik grefti gerekebilir. Cerrah, kırık kemiği yeniden birleştirmek için ek kemik dokusu yerleştirir. Daha sonra, parçaları bir arada tutmak için genellikle internal fiksasyon uygulanır. Kemik greftleri şu kaynaklardan elde edilebilir:

• Vücudun başka bir yerinden (genellikle kalça kemiğinin üst kısmından).
• Harici bir donörden.
• Yapay bir parça olarak.

Oblik kırık ameliyatları genellikle günübirlik işlemlerdir ve kişi aynı gün taburcu edilebilir. Ancak uyluk kemiği (femur) gibi büyük bir kemiğe ameliyat yapılmışsa hastanede kalmak gerekebilir.

Ameliyattan sonra kırık kemiğin bulunduğu vücut bölgesi hareketsiz hale getirilir. Kişi, tekrar ağırlık verip kullanabilmeden önce atel, alçı ya da destek kombinasyonlarına ihtiyaç duyar

Oblik Kırıkların Tedavisinde Hangi İlaçlar Kullanılır?

Reçetesiz satılan nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (aspirin ya da ibuprofen gibi) ameliyat sonrası kanama ve diğer komplikasyonlara yol açabilir. Cerrah, ameliyat sonrası ağrıyı azaltmak için hangi ilaçların alınabileceği konusunda bilgi verecektir.

Nonsteroid Antiinflamatuvar İlaçların Yan Etkileri Nelerdir?

Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçların yan etkileri şunlardır:

• Kanama.
• Ülser.
• Mide ağrısı.
• Bağırsak komplikasyonları.

Oblik Kırık Tedavisine Ait Komplikasyonlar Nedir?

Oblik kırık ameliyatlarında görülebilecek komplikasyonlar şunlardır:

• Akut kompartman sendromu: Kaslarda basınç birikmesi, dokuya kan akışını durdurabilir ve kalıcı kas ve sinir hasarına yol açabilir.
• Malunion: Kırık kemiklerin iyileşirken doğru hizalanmaması durumu.
• Nonunion: Kemiklerin tamamen ya da hiç kaynamaması.
• Kemik enfeksiyonu (osteomiyelit): Açık kırıklarda (kemik deriden dışarı çıkarsa) bakteriyel enfeksiyon riski artar.
• Diğer iç hasarlar: Kırık, yaralanma bölgesindeki kas, sinir, damar, tendon ve bağ gibi yapıları da hasara uğratabilir.

Tedaviden Ne Kadar Süre Sonra İyileşme Hissedilir?

Belirtilerin düzelmesi birkaç hafta sürebilir. Oblik kırığın onarılması için hangi tür ameliyatın yapıldığına ve hangi kemiklerin kırıldığına bağlı olarak, kişi birkaç hafta içinde yeniden hareket etmeye başlayabilir.

Yoğun ve geçmeyen ağrı varsa hemen doktora başvurulmalıdır.

Oblik Kırık Yaşanırsa Ne Beklenmelidir?

Oblik kırık yaşanırsa tam iyileşme beklenmelidir.

Yaralanan vücut bölgesinde kuvveti ve hareket aralığını yeniden kazanmak için fizik tedavi gerekir.

Oblik Kırığın İyileşmesi Ne Kadar Sürer?

İyileşme süresi, kırığın ciddiyetine ve uygulanan tedavilere bağlıdır. Çoğu kişi oblik kırığın ardından birkaç ay içinde iyileşir.

Ancak vücudun ne kadar sürede iyileşeceğini etkileyen birçok faktör vardır. Kişiye özel bir zaman çizelgesi için bir doktor ya da cerrahla görüşülmelidir.

İşe ya da Okula Ara Vermek Gerekir mi?

Kırığın hangi kemikleri etkilediği ve yaralanmanın özelliği, iş, okul ya da diğer aktivitelerden ne kadar süre uzak kalınacağını belirler.

İyileşme sürecinde fiziksel aktivitelere ne zaman dönülebileceği konusunda cerrah ya da doktorla görüşülmelidir.

Oblik Kırıkların Seyri Nasıldır?

Çoğu oblik kırığın seyri olumludur. Ameliyat gerekse bile sonunda tam iyileşme sağlanır.

Oblik Kırık Riski Nasıl Azaltılabilir?

Yaralanma riskini azaltmak için aşağıdaki genel güvenlik önerileri takip edilmelidir:

• Her zaman emniyet kemeri takılmalıdır.
• Tüm aktiviteler ve sporlar için uygun koruyucu ekipman kullanılmalıdır.
• Ev ve iş yerleri, kişiyi ya da başkalarını tökezletecek dağınıklıktan arındırılmalıdır.
• Evde bir yere ulaşmak için her zaman uygun ekipman kullanılmalı, sandalye, masa ya da tezgah üzerine çıkılmamalıdır.
• Kemik sağlığını korumak için uygun diyet ve egzersiz planı uygulanmalıdır.
• 50 yaş üstü ya da osteoporoz aile öyküsü olan kişiler kemik yoğunluğu testi yaptırmak için doktorla görüşmelidir.
• Yürümekte zorlanan ya da düşme riski yüksek olan kişiler baston ya da yürüteç kullanmalıdır.

Oblik Kırık Nasıl Önlenebilir?

Oblik kırıklar genellikle düşmeler ya da kazalar sonucu oluşur, bu yüzden bunları tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak dengeyi artırmak ve düşmeleri önlemek için baston ya da yürüteç kullanılabilir.

Ayrıca osteoporoz varsa bu hastalığın tedavisi gelecekteki kemik yoğunluğu kaybını önleyecektir.

Acil Servise Ne Zaman Gidilmelidir?

Oblik kırık ya da başka bir kemik kırığı şüphesi varsa, en kısa sürede bir doktora başvurulmalıdır. Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri yaşanıyorsa acil servise gidilmelidir:

• Yoğun ağrı.
• Vücudun normalde hareket ettirilebilen bir bölümünü hareket ettirememe.
• Vücudun bir bölümünde belirgin şekil bozukluğu ya da yerinden çıkmış görünüm.
• Kemiğin deriden görünmesi.
• Şişlik.
• Bu belirtilerle aynı anda ortaya çıkan yeni morarma.

Travma yaşanmışsa, derhal acil servise başvurulmalıdır.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Doktora aşağıdaki soruları sormak faydalı olacaktır:

• Hangi kemiklerim kırık?
• Oblik kırık mı, yoksa başka bir kırık türü mü var?
• Ameliyat gerekli mi?
• İyileşme ne kadar sürecek?
• Fiziksel aktivitelere ne zaman dönebilirim?

Her ne kadar bir kemiğin kırıldığını öğrenmek korkutucu olsa da oblik kırık genellikle hayatı değiştiren bir durum değildir. Oblik kırıklar tedaviye iyi yanıt verir ve kemiklerin ve vücudun düzgün şekilde iyileşmesini sağlamak için birçok seçenek mevcuttur. Kemikleri güçlü ve sağlıklı tutmak için neler yapılabileceği konusunda doktorla görüşülmeli ve 50 yaş üstü ya da osteoporoz aile öyküsü olan kişiler düzenli kemik yoğunluğu taraması yaptırmalıdır.