Atrofik Gastrit Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Atrofik Gastrit Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Çevresel metaplastik atrofik gastrit (EMAG), genellikle H. pylori bakterisinin neden olduğu mide iç zarı iltihabıdır. Otoimmün atrofik gastrit (AAG), antikorların mide hücrelerine saldırmasından kaynaklanır. Bu rahatsızlıklara sahip kişilerde semptom olmayabilir. Her iki rahatsızlık da kansere yol açabileceğinden düzenli izlenmesine ihtiyaç vardır.

Atrofik Gastrit ve Otoimmün Atrofik Gastrit Nedir?

Atrofik gastrit, mide zarının kronik iltihabı ve incelmesidir. Ayrıca mide zarındaki hücreler bağırsak hücrelerini taklit eder.

Çevresel metaplastik atrofik gastrit (EMAG) olarak bilinen bir atrofik gastrit türü, çevresel faktörler kronik inflamasyona neden olduğunda ortaya çıkar. H. pylori (Helicobacter pylori) bakterisiyle kronik enfeksiyon genellikle bu duruma yol açar. Bu bakteriler, sindirim sırasında salgılanan asidik sıvılardan mide astarını koruyan mukusu bozar. Uzun yıllar boyunca bu asit, mide astarındaki hücreleri yok ederek çevresel metaplastik atrofik gastrite neden olur.

Otoimmün atrofik gastrit, ikinci tip atrofik gastrittir. Bağışıklık sistemi mide astar hücrelerine saldırdığında ortaya çıkar. Doktorlar bu duruma otoimmün gastrit veya otoimmün metaplastik atrofik gastrit de diyebilir.

Hem EMAG hem de AAG, midede küçük nöroendokrin tümörler geliştirme riskini artırabilir. Küçük nöroendokrin tümörler genellikle kanserli değildir (iyi huyludur). EMAG ve AAG ayrıca mide kanseri (gastrik kanser) riskini de artırır.

Çevresel Atrofik Gastrit Kimlerde Görülür?

Aşağıdaki durumlarda çevresel atrofik gastrit riski daha yüksektir:

• Asyalı veya İspanyol kökenliler.
• 70 yaşın üzerinde olanlar.
• Tuz oranı yüksek besinler tüketenler.
• pylori enfeksiyonu olanlar.
• Kalabalık ortamlarda yaşayanlar.
• Sigara kullananlar.

Otoimmün Atrofik Gastrit Kimlerde Görülür?

Aşağıdaki durumlarda otoimmün atrofik gastrit riski daha yüksektir:

• Kadınlar.
• Afrika kökenli Amerikalı veya Kuzey Avrupa kökenliler.
• Ailesinde otoimmün atrofik gastrit öyküsü olanlar.
• Genetik mutasyona sahip olanlar.
• Addison hastalığı, otoimmün tiroid hastalığı (Hashimoto hastalığı veya Graves hastalığı gibi), Tip 1 diyabet veya vitiligo gibi diğer otoimmün hastalıkları olanlar.

Çevresel Metaplastik Atrofik Gastrit (EMAG) ve Otoimmün Atrofik Gastrit (AAG) Ne Kadar Yaygındır?

ABD'deki insanların yaklaşık %15'inde atrofik gastrit olduğu tahmin edilmektedir. ABD nüfusunun yaklaşık %0,5 ila %2'sinde atrofik gastrit vardır.

Çevresel Metaplastik Atrofik Gastrite Ne Sebep Olur?

1. pylori enfeksiyonu genellikle çevresel metaplastik atrofik gastrite neden olur. İnsanlar bu bakteriyle en sık çocukluk döneminde enfekte olurlar. Enfeksiyonun nedenleri arasında kontamine olmuş aşağıdakilerle doğrudan temas bulunur:

• Dışkı.
• Yiyecek.
• Tükürük.
• Kusmuk.
• Su.

Otoimmün Atrofik Gastrite Ne Sebep Olur?

Antikorlar, bağışıklık sisteminin bir parçası olan ve bakteriyel ve viral enfeksiyonlarla savaşmaya yardımcı olan proteinlerdir. Atrofik gastritte antikorlar sağlıklı mide hücrelerine saldırır.

Antikorlar mide hücreleri tarafından salgılanan bir proteine (intrinsik faktör) de saldırabilir. İntrinsik faktör genellikle B12 vitaminini emmeye yardımcı olur. İntrinsik faktör olmadan vücut sağlıklı kırmızı kan hücreleri üretemeyebilir. Bu, pernisiyöz anemiye yol açabilir. B12 vitamini eksikliği ayrıca sinir hasarına (nöropati) neden olabilir.

Çevresel Atrofik Gastritin Belirtileri Nelerdir?

Kişinin atrofik gastriti olabilir ve hiçbir belirti veya semptomu olmayabilir. H. pylori atrofik gastrite neden olduğunda belirtiler ve semptomlar şunları içerebilir:

• Üst karın ağrısı.
• Demir eksikliği anemisi.
• İştahsızlık.
• Mide bulantısı ve kusma.
• Peptik ülserler.
• Açıklanamayan kilo kaybı.

Otoimmün Atrofik Gastritin Belirtileri Nelerdir?

Kişide otoimmün atrofik gastrit olabilir ve hiçbir belirti veya semptomu olmayabilir. Atrofik gastrit, B-12 vitamini eksikliğine neden oluyorsa, anemi ve sinir hasarı semptomları yaşanabilir. Bu semptomlar şunları içerir:

• Göğüs ağrısı.
• Baş dönmesi, sersemlik ve halsizlik.
• Kalp çarpıntısı.
• Zihinsel karışıklık (deliryum).
• Mide bulantısı ve kusma.
• Soluk ten.
• Hızlı nabız.
• Kulak çınlaması (tinnitus).
• Uzuvlarda karıncalanma ve uyuşma.

Atrofik Gastritler Rahatsızlıklar Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor önce semptomları soracak ve fiziki muayene yapacaktır. Hassasiyet olup olmadığını kontrol etmek için karna hafifçe bastıracaktır.

Doktor atrofik gastrit veya otoimmün atrofik gastritten şüpheleniyorsa, aşağıdakilerin seviyeleri kontrol etmek için kan testleri önerebilir:

• Sağlıklı kırmızı kan hücreleri (sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin eksikliği kansızlığa neden olabilir).
• Demir.
• Antikorlar.
• Gastrin (mide asidi üretimini artıran bir hormon).
• Pepsinojen (mide hücreleri tarafından üretilen bir protein).
• B12 vitamini.

Doktor ayrıca üst endoskopi de yapabilir. Bu işlemde şunlar yapılır:

• Ucunda ışık bulunan ince bir alet (endoskop) boğazdan mideye doğru sokulur.
• Atrofik gastrit ve H. pylori bakterisinin belirtilerini test etmek için doku örneği (biyopsi) alınır.
• Küçük nöroendokrin tümörlerin varlığını aranır.

Atrofik Gastrit Nasıl Tedavi Edilir?

Doktor çevresel metaplastik atrofik gastriti şu şekilde tedavi edebilir:

• pylori enfeksiyonunun tedavisinde antibiyotikler.
• Mide asidini azaltan ilaçlar.
• Rutin endoskopik izleme.

Doktor otoimmün atrofik gastriti şu şekilde tedavi edebilir:

• Vitamin seviyesini yükseltmek için B12 enjeksiyonları.
• Demir infüzyonları.

Endoskopi küçük nöroendokrin tümörlerin varlığını gösterirse, doktor prosedür sırasında bunları çıkarabilir (endoskopik mukozal rezeksiyon). Bu tümörler genellikle kanserli değildir (iyi huylu). Doktor kişiyi bu tümörler açısından her bir ila iki yılda bir izleyecektir.

Atrofik Gastrit Riski Nasıl Azaltılabilir?

İyi hijyen uygulamalarıyla atrofik gastrit riski azaltılabilir. Aşağıdaki durumlarda eller mutlaka yıkanmalıdır:

• Bez değiştirdikten sonra.
• Tuvaleti kullandıktan sonra.
• Yemekten önce.

Ayrıca çocuklar sık sık ellerini yıkamaya teşvik edilmelidir.

Otoimmün Atrofik Gastrit Riski Nasıl Azaltabilir?

Otoimmün atrofik gastrit riski azaltılamaz ancak belirtileri aranabilir ve gerekirse hızlı izleme ve tedavi alınabilir.

Atrofik Gastriti Olanların Seyri Nasıldır?

Atrofik gastrit için bir tedavi olmasa da çoğu insan semptomsuz bir hayat yaşar. Bazı insanlar ömür boyu B12 vitamini ve/veya demir takviyesine ihtiyaç duyar. İleri atrofik gastritli kişilerin küçük bir yüzdesi genellikle her üç ila beş yılda bir endoskopik gözetime ihtiyaç duyabilir. Ancak bu popülasyonda mide kanseri riski mevcut olsa da düşüktür. Nöroendokrin tümörleri olan kişiler de gözetime ihtiyaç duyabilir ancak bunlar genellikle iyi huyludur (kanserli değildir).

Çevresel Metaplastik Atrofik Gastriti Olanlar Kendine Nasıl Bakabilir?

Komplikasyonları azaltmaya yardımcı olması için şunları yapılabilir:

• Sigarayı bırakmak.
• Sodyum kontrollü bir diyete başlamak.
• Durumu takip etmek için düzenli olarak bir gastroenteroloğa (sindirim sistemine odaklanan bir doktor) gitmek.

Otoimmün Atrofik Gastriti Olanlar Kendine Nasıl Bakabilir?

Eğer kişide B12 vitamini eksikliği varsa, şunları yiyerek beslenmedeki B12 miktarı artırılabilir:

• Dana eti.
• İstiridye.
• Yumurta.
• Yağlı balıklar.
• Zenginleştirilmiş tahıl.
• Süt.
• Yoğurt.

Ayrıca durumu takip etmek ve tedavileri gerektiği şekilde ayarlamak için düzenli olarak bir gastroenteroloğa görünmek gerekir.

Atrofik gastrit (AG), mide iç yüzey hücrelerinin bağırsak hücrelerini taklit edecek şekilde değişmesiyle birlikte mide iç yüzeyinin kronik iltihaplanması ve incelmesidir. Bir tür atrofik gastrit olan çevresel metaplastik atrofik gastrit (EMAG), genellikle H. pylori enfeksiyonundan kaynaklanır. Atrofik otoimmün gastrit (AAG), otoimmün sistem mide hücrelerine saldırdığında ortaya çıkar. Doktorlar çevresel metaplastik atrofik gastrit ve otoimmün atrofik gastrit, kan testleri ve endoskopi ile teşhis eder. Çevresel metaplastik atrofik gastrit tedavileri arasında antibiyotikler ve diğer ilaçlar bulunur. Otoimmün atrofik gastrit tedavileri arasında B12 vitamini enjeksiyonları ve demir infüzyonları yer alır. Herhangi bir değişikliği izlemek ve tedavileri gerektiği gibi ayarlamak amacıyla düzenli endoskopi için bir gastroenteroloğa görünülmelidir.