Genç Sporcularda Aşırı Kullanım Yaralanmalarını Önlemenin Yolları! başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Tekrarlayan stresin neden olduğu yıpranmayı önlemek için antrenman rutinlerine molalar eklenmelidir. Bir spor dalında uzmanlaşan genç sporcular, sıkı antrenmanlarını genellikle atletik başarıya giden bir yol olarak görürler ancak bu yoğun çalışma temposu gençleri genellikle başka bir yere götürür, bir doktorun muayenehanesine. Aşırı kullanım yaralanmaları, genç sporcuların tıbbi ziyaretlerinin %50'sinden fazlasını oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar, yıl boyunca süren yoğun antrenmanların neden olduğu tekrarlayan stresin çocukların yaralanma riskini artırdığını göstermektedir.
Amerikan Pediatri Akademisi'nin raporuna göre kanıtlar açık: Çocuklar, gençlik sporlarının "profesyonelleşmesi" nedeniyle yıpranıyor ve tükeniyor. Bu eğilim, uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Peki çocukların hedeflerine ulaşırken yaralanmasını önlemek ve sporda kalmasını sağlamak için neler yapılabilir?
Aşırı Kullanım Yaralanması Nedir?
Bir şeyi bir kez yaparsanız, örneğin bir topu fırlatmak gibi, vücut bunu zar zor fark eder. Ancak bunu aylar veya yıllar boyunca 10.000 kez tekrarlarsanız, yıpranma ve yırtılmanın gerçek anlamını öğrenmeye başlarsınız.
Aynı hareketi tekrar tekrar yapmak, ilgili kasları, tendonları ve hatta kemikleri zorlar. Bu durum, tek bir spora odaklanan sporcuları yaralanmaya karşı özellikle savunmasız hale getirir.
Bir sporla yaşayan, uyuyan ve nefes alan çocuklar var ve maalesef bunun bedelini ödüyorlar.
Bazı sporlar, özellikle eklemlerde aşırı kullanım yaralanmalarına yol açma eğilimindedir. Bu sporlar şunlardır:
- Beyzbol (özellikle omuz ve dirsek yaralanmaları ile bağlantılı olarak atış yapma).
- Basketbol (patellar tendinit)
- Jimnastik (sırt, dirsek, bilek ve ayak bileği yaralanmaları).
- Koşu (plantar fasiit ve diz yaralanmaları).
- Futbol (diz ve ayak bileği yaralanmaları).
- Tenis (dirsek yaralanmaları).
- Voleybol (patellar tendinit).
Aşırı Kullanım Yaralanmalarına Yol Açan Faktörler Nelerdir?
Antrenman hacmi, aşırı kullanım yaralanmalarının arkasındaki itici güçtür ancak genç sporcuları yaralılar listesine sokan tek faktör bu değildir. Diğer katkıda bulunan nedenler şunlardır:
Antrenman Yoğunluğu
Yıl boyunca süren birçok antrenman programına eşlik eden yoğunluk seviyesi de yaralanma riskini artırır. Basitçe söylemek gerekirse, birçok genç sporcu, vücutlarına iyileşme süresi tanımadan daha uzun süre daha fazla çaba gösterir.
Bu senaryoda fiziksel çöküşler neredeyse kaçınılmazdır. Sürekli en yüksek seviyede çalışmaya çalışılırsa vücuda ihtiyaç duyduğu dinlenme ve iyileşme süresi asla verilememiş olur.
Yanlış Mekanik
Bir aktivite sırasında kusursuz olmayan form, zaten zorlanmış eklem ve kaslara ekstra yük bindirebilir.
Doğru mekanik, aşırı kullanım yaralanmaları riskini gerçekten sınırlamaya yardımcı olabilir. Genç sporcuların antrenman yaparken sağlıklı kalmaları için iş yükünü artırmadan önce doğru formu öğrenmeleri esastır.
Kondisyon Seviyesi
Sporcular, çok hızlı bir şekilde yüksek performans seviyesine ulaşmaya çalıştıklarında veya bir ara vermenin ardından yaralanmaya daha yatkındır. İlerleme kaydetmek için izlenmesi gereken bir süreç vardır.
Genç Sporcularda Aşırı Kullanım Yaralanmalarının Belirtileri Nelerdir?
Genç bir sporcunun antrenmanını biraz fazla zorladığı nasıl anlaşılır? Aşırı kullanım yaralanmalarına işaret edebilecek (veya birinin bu yönde ilerlediğini gösteren) belirtiler şunlardır:
- Bir aktivite sırasında eklem veya kas ağrısı.
- Aktivitelerden sonra sertlik, şişme veya hareket kaybı.
- Normal dinlenmeye rağmen olağandışı yorgunluk.
- Uyku düzenindeki değişiklikler, özellikle ağrı ile bağlantılıysa.
- Açıklanamayan huysuzluk.
- Fiziksel veya akademik performansta düşüş.
Bazen genç sporcular, durdurulma endişesiyle nasıl hissettikleri konusunda açık olmayabilir ve bu onları zor bir hale sokabilir. Bir şeylerin ters gittiği hissedilirse içgüdülere güvenmek gerekir.
Çocuklar Aşırı Kullanım Yaralanmalarına Yetişkinlerden Daha mı Yatkındır?
Tekrarlayan stres, özellikle iskelet olgunluğuna ulaşmadan önce yaralanmaya açık olan büyüme merkezlerindeki genç sporcuların vücuduna zarar verir. Bu, çocuklarda bu kadar çok aşırı kullanım yaralanması görülmesinin en büyük nedenlerinden biridir.
Aşırı Kullanım Yaralanmalarının Genç Sporcular Üzerindeki Etkisi
Bir genç sporcuyu aşırı kullanım yaralanmasına rağmen zorlamaya çalışmak, uzun vadeli hasara yol açabilir. Erken yaşta eklem bozulması, gelecekte artrit ve kronik tendinit için zemin hazırlayabilir.
Genç sporcular, vücutları ağrı, sertlik veya acı yoluyla iletişim kurduğunda bunu dinlemelidir. Görmezden gelindiğinde küçük gibi görünen sorunlar hızla daha ciddi yaralanmalara dönüşebilir.
Ağrı, genç sporcular tarafından tolere edilmesi gereken bir şey değildir. Bu, bir uyarı çağrısıdır.
Spor uzmanlaşmasından kaynaklanan aşırı kullanım yaralanmaları ve tükenmişlik, çocukların genellikle ergenlik çağına geldiklerinde rekabetten "emekli olmalarına" neden olur. Araştırmalar, genç sporcuların %70'inin 13 yaşına kadar takım sporlarını bırakmayı seçtiğini gösteriyor. Bu azalma, genç neslin sağlığını tehdit eden obezite salgınında da rol oynuyor
Aşırı kullanım yaralanmalarının etkilerini sadece spor alanında değil, daha birçok şekilde görüyoruz.
Genç Sporcularda Aşırı Kullanım Yaralanmalarını Önleme
Aşırı kullanım yaralanmalarına karşı en iyi savunma üç kelimeyle özetlenebilir: Ara vermek.
Tek bir spora odaklanan genç sporcular için üç aylık bir mola önerilir. Aktiviteden uzaklaşmak, vücuda, özellikle de aşırı zorlanmış eklem ve kaslara iyileşme süresi tanır. Ancak açık olmak gerekirse, "mola" önerisi, 90 gün boyunca arka arkaya kanepede oturma anlamına gelmez. Vücut hareket ettirmeye devam edilmelidir, sadece farklı şekilde. Bu, işleri çeşitlendirmek anlamına gelir. Kişi eğer bir koşucuysa, dizlerine ve ayak bileklerine binen yükü azaltmak için bir süre yüzmeyi deneyebilir (ya da tam tersi) veya birkaç ay boyunca tüm vücut ağırlık antrenmanı yapabilir.
Eskiden bu, genç sporcuların mevsimlere göre bir spordan diğerine geçmesiyle doğal olarak gerçekleşirdi. Bu model, farklı aktivitelerin vücudun farklı bölgelerini çalıştırması nedeniyle aşırı kullanım yaralanmalarını en aza indirmekteydi. Bu genç sporcuların sadece bir spora odaklanarak eklem bozulmasını hızlandırmasından endişe edilmektedir. Aktif ve sağlıklı olmak ile aşırıya kaçmak arasında ince bir çizgi bulunur.
Sezon İçinde Aşırı Kullanım Yaralanmalarını Önleme İpuçları
Sezon içindeki antrenman ve rekabet yoğunluğu, genç sporcuları aşırı kullanım yaralanmalarına karşı daha savunmasız hale getirebilir. Çocukların bu ipuçlarını takip etmelerini teşvik etmek faydalı olacaktır.
- Dinlenme günleri ayırmak. Genç sporcular haftada en az bir günü dinlenmeye ayırmalıdır. Ve dinlenme, gerçekten dinlenme demektir. Hafif bir koşu veya yüzme, dinlenme gününün bir parçası değildir. Vücudun iyileşmesi için tam bir günlük dinlenme olmalıdır.
- Yeterince uyumak. Uyku, genç bedenlerin ve zihinlerin yarının zorluklarına hazırlanmak için yeniden şarj olmasını sağlar. Okul ve antrenman programlarının uyku saatlerini çalmamasına dikkat edilmelidir.
- Sağlıklı beslenmek. Geç saatlerde yapılan antrenmanlar, fast-food ile beslenmek gibi besin değeri düşük akşam yemeklerine yol açabilir. Genç sporcuların en iyi performansı göstermek için doğru yakıta ihtiyaçları vardır.
- Hidrasyonu korumak. Yeterli sıvı almak, performansı artırabilir ve yaralanmaları önlemeye yardımcı olabilir.
Burada amaç, iyileşme ve vücuda iyi bakmanın bir sporcunun temel bir parçası olduğu zihniyetini oluşturmaktır. Bu sadece antrenmanlara katlanmakla ilgili değil, aynı zamanda bunun dışında da “en iyi” olmakla ilgilidir.
Aşırı kullanım yaralanmalarını önlemek için sporcuların öz farkındalığı kritik öneme sahiptir. Bir şeylerin ters gittiğini hissetmek ve daha da önemlisi bunu ele almak için adımlar atmak, sağlıklı kalmanın ve sahada kalmanın anahtarıdır.
Başarı baskısı nedeniyle ara vermek her zaman kolay değildir. İşte burada zihniyet devreye girer. Eğer iyileşme ve dinlenmeyi bir sporcunun parçası olarak düşünmeye başlarsak, aşırı kullanım yaralanmalarını azaltabilir ve çocukların sağlıklı ve formda kalmalarına yardımcı olabiliriz.
Ya da başka bir deyişle aşırı kullanım yaralanmasıyla başa çıkmanın en iyi yolu, onu olmadan önce durdurmaktır.