Whipple Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Whipple Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Whipple hastalığı, Tropheryma whipplei bakterisinin neden olduğu nadir bir hastalıktır. Bu bakteri, ince bağırsağın besinleri işleme yeteneğini etkiler. Belirtiler arasında eklem ağrısını izleyen kronik ishal, karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı bulunur. Antibiyotikler bakteriyi ortadan kaldırır ancak enfeksiyon geri dönebilir.

Whipple Hastalığı Nedir?

Whipple hastalığı, ince bağırsakta görülen nadir bir bakteriyel enfeksiyondur. Vücudun yiyecekleri sindirme ve besinleri emme yeteneğini etkiler (malabsorpsiyon). Whipple hastalığı, toprakta yaşayan yaygın bir bakteri olan Tropheryma whipplei ile karşılaşmadan sonra gelişebilir. Neyse ki, antibiyotik kombinasyonu vücuttaki bakterileri öldürür, belirtileri hafifletir ve durumu iyileştirir.

Whipple Hastalığı Ne Kadar Yaygındır?

Hastalığa neden olan bakteri yaygın olmasına rağmen Whipple hastalığı çok nadirdir. Whipple hastalığı olgularını inceleyen uzmanlar, bunun Amerika Birleşik Devletleri’nde 1 milyon kişide 9 kişiyi etkilediğini tahmin etmektedir. T. whipplei bakterisi ile karşılaşan herkes hastalığı geliştirmez.

Whipple Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Whipple hastalığının belirtileri evreler halinde gelişir ve şiddetli olabilen, gelip gidebilen eklem ağrısıyla başlar. Ağrı tipik olarak büyük eklemleri (ayak bilekleri, dirsekler, kalçalar, dizler ve omuzlar gibi) etkiler. Doktorlar buna prodromal faz diyebilir. Bu faz, daha fazla belirti gelişmeden önce yedi ya da sekiz yıl sürebilir.

Bu belirtiler aşağıdakileri içerir:

• Karın ağrısı.
• İshal.
• Ödem (şişlik).
• Yorgunluk.
• Ateş.
• Olağan cilt renginden daha koyu cilt alanları.
• Şişmiş lenf düğümleri.
• Açıklanamayan kilo kaybı.

Whipple hastalığı olan kişilerin %20 ila %40’ında, şu belirtilere yol açan merkezi sinir sistemi sorunları gelişir:

• Denge sorunları.
• Kafa karışıklığı.
• Yutma güçlüğü.
• Hafıza kaybı.
• Kişilik değişiklikleri.
• Nöbetler.
• Konuşma bozuklukları.

Whipple Hastalığının Sebepleri Nelerdir?

Uzmanlar, sıklıkla toprakta bulunan bir bakteri türünün Whipple hastalığına neden olduğunu bilmektedir. Bakteriyle karşılaşan herkes enfeksiyon açısından risk altında olabilir. Ancak Whipple hastalığı nadirdir ve maruziyetten sonra neden daha fazla kişide hastalık gelişmediği açık değildir.

Araştırmalar, şu etkenlerin hastalığın gelişme riskini artırabileceğini düşündürmektedir:

• Yaş: Whipple hastalığı 65 ile 84 yaş arasındaki kişileri etkiliyor görünmektedir.
• Toprağa ya da çiftlik hayvanlarına maruz kalma: Araştırmalar, işi nedeniyle toprağa ya da çiftlik hayvanlarına maruz kalan kişilerde Whipple hastalığı gelişme riskinin arttığını düşündürmektedir.
• Genetik mutasyon (değişiklik): Whipple hastalığı ile IFR4 üretimini sağlayan gen arasında bir bağlantı vardır. Bu protein, B hücrelerinin, T hücrelerinin ve diğer bağışıklık hücrelerinin gelişiminde rol oynar. Benzer şekilde, hastalık ile insan lökosit antijeni B27 (HLA-B27) genindeki bir mutasyon arasında da ilişki vardır.
• Zayıf bağışıklık sistemi: Bu durum, bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık varsa ya da immünsüpresan ilaçlar kullanılıyorsa ortaya çıkabilir.

Whipple Hastalığının Komplikasyonları Nelerdir?

Whipple hastalığı, ince bağırsaktan geçen besinlerden yağların, karbonhidratların, vitaminlerin ve diğer besin öğelerinin emilme yeteneğini etkiler. Bu ilerleyici bir hastalıktır, yani zamanla kötüleşir ve yeni, daha ciddi tıbbi sorunlara yol açar. Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Anemi (düşük kırmızı kan hücresi düzeyi).
• Demans.
• Kalp üfürümü.
• Gözlerin ve çenenin sürekli sağa sola hareket ettiği okülomastikatör miyoritim.
• Plevral efüzyon.
• Üveit.

Merkezi sinir sistemini etkileyen Whipple hastalığı ölümcül olabilir.

Whipple Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor önce fiziki muayene yapar. Tıbbi öykü alınır ve vücutta mevcut ve geçmişte olan değişiklikler sorulur. Şu testler yapılabilir:

• Tam kan sayımı.
• Üst endoskopi.
• T. whipplei bakterisini kontrol etmek için polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) testi.
• İnce bağırsak biyopsisi.

Whipple Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Whipple hastalığına neden olan bakterilerden kurtulmak uzun zaman alabilir. Tedavi aşağıdakileri içerir:

• Antibiyotikler: Tedavi tipik olarak iki ila dört hafta boyunca damar yoluyla antibiyotik verilmesini içerir. Bundan sonra en az sonraki 12 ay boyunca ağızdan alınan antibiyotikler verilir.
• Sıvı replasmanı: Susuz kalmayı önlemek için damar içi solüsyonlar verilebilir. Ya da kaybedilen sıvı ve tuzu yerine koymak için elektrolit içeren içecekler tüketilebilir.
• Vitaminler ve besin takviyeleri: Doktor, bağırsakların ememediği vitaminleri ve besin öğelerini telafi etmek için takviye alınmasını önerebilir.

Whipple Hastalığı Tedavisinin Yan Etkileri Nelerdir?

Antibiyotikler şu yan etkilere neden olabilir:

• İshal.
• Baş dönmesi.
• Bulantı ve kusma.
• Döküntü.
• Maya enfeksiyonları.

Kişide Whipple Hastalığı Varsa Neler Beklenmelidir?

Whipple hastalığı olan çoğu kişi, tedavi başladıktan kısa süre sonra daha iyi hissetmeye başlar. Ancak ince bağırsağın tamamen iyileşmesi iki yıla kadar sürebilir.

Tedavi çoğu zaman Whipple hastalığını iyileştirir ancak hastalık tedaviden sonra geri dönebilir. Doktor düzenli, uzun dönemli takip testleri önerebilir. Örneğin şu sıklıkta üst endoskopi önerilebilir:

• Tedavinin ilk yılı boyunca her altı ayda bir.
• Sonraki üç yıl boyunca yılda bir kez.
• Yaşamın geri kalanında her üç yılda bir.

Whipple Hastalığı Önlenebilir mi?

Bunu söylemek zordur. Whipple hastalığına neden olan bakteriler çevrede, özellikle toprakta, her yerdedir. Ancak bunlarla karşılaşan herkes Whipple hastalığı geliştirmez.

Bağışıklık sistemi zayıf olan ya da immünsüpresan kullanan kişilerde hastalığın gelişme riski daha yüksektir. Durum buysa, toprak ve çamurla çalışılan her zaman eldiven kullanmak ya da elleri iyice yıkamak iyi bir fikirdir.

Whipple Hastalığına Sahip Olan Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?

En önemli nokta, antibiyotiklerin reçete edildiği şekilde alınmasıdır. Çoğu kişi tanıdan sonra en az bir yıl boyunca antibiyotik kullanacaktır ve bazı kişilerin yaşamlarının geri kalanında antibiyotik kullanması gerekebilir.

Whipple hastalığı varsa, yaşamsal besin öğeleri yeterince alınamamış demektir. Tedavi kişiyi daha iyi hissettirecektir ancak nelerin yenip içilmesi gerektiği konusunda bir diyetisyenden öneri istenebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Tedavi başladıktan sonra hala Whipple hastalığı belirtileri varsa ya da belirtiler tedaviden sonra geri dönerse doktora başvurulmalıdır.

Bu Hastalığa Neden Whipple Hastalığı Adı Verilmiştir?

Hastalık ve ona neden olan bakteri, belirtileri ilk kez 1907 yılında tanımlayan tıbbi patolog George H. Whipple’ın adını taşır. Bundan 80 yıldan daha uzun süre sonra araştırmacılar Whipple hastalığına neden olan bakteriyi tanımlamıştır. Buna Tropheryma whipplei adını vermişlerdir. Bu ad, Whipple’ın hastalığın keşfindeki çalışmalarını onurlandırır ve Yunanca beslenme (trophe) ile bariyer (eryma) terimlerini, yani beslenmeye engel olma durumunu (malabsorpsiyon) birleştirir.

Bakteriler çevremizde (ve vücudun içinde) her yerdedir. Genel olarak, günlük yaşamda karşılaşılan bakteriler zarar vermez. Nadir görülen bir bakteriyel enfeksiyon olan Whipple hastalığı bu kuralın bir istisnasıdır. Whipple hastalığı, toprakta yaşayan yaygın bir bakteri olan Tropheryma whipplei ile karşılaşmadan sonra ortaya çıkar. T. whipplei ile iş sırasında ya da bahçede çalışırken karşılaşılabilir. Ancak buna maruz kalan herkes Whipple hastalığı geliştirmez. Neyse ki hızlı tanı ve tedavi çoğu zaman bu durum iyileştirilebilir.