Hamilelikte İdrar Kaçırma ve Mesane Kontrolü Nedir? Neden Olur? Neden Tedavi Edilir?

Hamilelikte İdrar Kaçırma ve Mesane Kontrolü Nedir? Neden Olur? Neden Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Birçok kadın hamilelik sırasında veya doğum yaptıktan sonra inkontinans olarak da adlandırılan idrar kaçırma sorunu yaşar.

Mesane pelvik kemiklerin üzerinde yer alan yuvarlak, kaslı bir organdır ve pelvik kaslar tarafından desteklenir. Üretra adı verilen bir tüp idrarın mesaneden dışarı akmasını sağlar. Mesane idrarla dolduğunda mesane kası gevşer, sfinkter kasları ise kişi idrar yapmaya hazır olana kadar mesaneyi kapalı tutmaya yardımcı olur.

Mesaneyi kontrol etmeye yardımcı olan başka vücut sistemleri de vardır. Mesaneden gelen sinirler mesane dolduğunda beyne sinyaller gönderir ve beyinden gelen sinirler mesanenin boşaltılması gerektiğinde ona sinyal gönderir. Mesanenin normal şekilde çalışabilmesi için tüm bu sinirler ve kaslar birlikte çalışmalıdır.

Hamilelik ve Doğum Mesane Kontrolünü Nasıl Etkiler?

Hamilelik sırasında, tuvalete gidiş gelişler arasında idrar kaçırılabilir. Doğmamış bebeğin pelvik taban kaslarına, mesaneye ve üretraya yaptığı baskı nedeniyle bu tür sızıntıya stres inkontinansı denir. Ekstra basınç, daha sık idrara çıkma dürtüsü hissetmeye neden olabilir. Stres inkontinansı geçici olabilir ve genellikle bebek doğduktan sonra birkaç hafta içinde sona erer.

Hamilelik, doğum şekli ve bir kadının sahip olduğu çocuk sayısı idrar kaçırma riskini artırabilecek faktörlerdir. Vajinal ya da sezaryen doğum yapmış kadınlarda stres inkontinans oranı, hiç bebek sahibi olmamış kadınlara göre çok daha yüksektir. Mesane kontrolünün kaybı bazen doğumdan sonra ortaya çıkan pelvik organ prolapsusundan kaynaklanabilir. Pelvik kaslar hamilelik veya vajinal doğum sırasında gerilebilir ve zayıflayabilir. Pelvik kaslar yeterli destek sağlamazsa mesane sarkabilir. Bu durum sistosel olarak bilinir. Mesane sarktığında, üretra açıklığının gerilmesine neden olabilir. Mesane fonksiyonunu düzenleyen pelvik sinirler uzun veya zor bir vajinal doğum sırasında yaralanabilir. Forseps ile doğum pelvik taban ve anal sfinkter kaslarında yaralanmalara neden olabilir. Vajinal doğum sırasında uzun süreli ıkınma da pelvik sinirlerin yaralanma olasılığını ve ardından mesane kontrol sorunlarını artırır.

Mesane Kontrol Sorunları Nasıl Teşhis Edilir?

Hamilelik sırasında veya sonrasında mesane kontrolü ile ilgili sorunların çoğu zamanla ortadan kalksa da doğum yaptıktan sonra bu durum altı hafta veya daha uzun süre devam ettiği taktirde doktoru ziyaret etmek gerekir. Tuvalete gidişleri, ne sıklıkta idrar kaçağı yaşandığını ve bunun ne zaman olduğunu kaydetmek için bir günlük tutmak iyi bir fikirdir. Doktor çeşitli tıbbi durumları ekarte etmek ve mesanenin ne kadar iyi çalıştığını görmek için fiziki bir muayene yapacaktır.  Doktor, aşağıdakileri içerebilecek çeşitli testler de isteyebilir:

• İdrar tahlili: İnkontinansa neden olabilecek olası enfeksiyonlara karşı analiz edilmek üzere idrar örneği verilmesi istenecektir.
• Ultrason: Ultrason dalgaları tarafından üretilen görüntüler böbrekleri, mesaneyi ve üretrayı gösterebilir.
• Mesane stres testi: Doktor, kişi güçlü bir şekilde öksürdüğünde veya eğildiğinde idrar kaçağı belirtileri olup olmadığını kontrol edecektir.
• Sitoskopi: Bir ucunda minyatür bir kamera bulunan ince bir tüp üretraya yerleştirilir, böylece doktor mesaneyi ve üretrayı inceleyebilir.
• Ürodinami: Mesanenin içindeki basıncın ölçülebilmesi için mesaneye ince bir tüp yerleştirilerek suyla doldurulur.

İdrar Kaçırma Sorunları Nasıl Tedavi Edilir?

Mesane kontrol sorunlarını tedavi etmek için çeşitli teknikler vardır. Kegel egzersizlerini uygulamak mesane kontrolünü iyileştirmeye ve idrar kaçağını azaltmaya yardımcı olabilir. Buna ek olarak beslenme düzenini değiştirmek, kilo vermek ve tuvalete gidişleri zamanlamak da yardımcı olabilir.

Gazlı içecekler, kahve ve çay gibi içecekleri içmek daha sık idrara çıkma ihtiyacı hissetmeye neden olabilir. Kafeinsiz içeceklere veya suya geçmek idrar kaçağını önlemeye yardımcı olabilir. Gece boyunca tuvalete gitme sayısını azaltmak için akşam yemeğinden sonra sıvı tüketimi sınırlandırılabilir. Kabızlık da idrar kaçağına neden olabileceğinden, kabız olmamak için lif oranı yüksek gıdalar tüketilmelidir. Aşırı vücut ağırlığı mesane üzerinde ek baskı oluşturabilir. Bebek doğduktan sonra kilo vermek, baskının bir kısmını hafifletmeye yardımcı olabilir. Gün içinde idrar sızıntısı yaşama olasılığının en yüksek olduğu zamanların kaydını tutarak ve tuvalete gitmeyi önceden planlayarak sızıntıyı önlemek de bir seçenektir. İşleyen bir düzen oluşturduktan sonra, tuvalete gidiş gelişler arasındaki süre uzatılabilir. Kendini daha uzun süre tutup pelvik kaslar güçlendirilerek mesane üzerindeki kontrol artırılabilir. Ek olarak pelvik tabanın güçlendirilmesi bir fizyoterapistin yardımıyla gerçekleştirilebilir, bu nedenle bu seçenek hakkında doktorla konuşulmalıdır.

Hamilelik veya Doğum Nedeniyle İdrar Kaçırma Nasıl Önlenebilir?

Doğum ve vajinal doğum pelvik taban kasları ve mesane kontrolünü etkileyen sinirler üzerinde etkilidir. Bu nedenle seçenekler bir doktorla görüşülmelidir. Sezaryen doğumlar vajinal doğumlara göre daha düşük inkontinans veya pelvik prolapsus riskiyle ilişkilidir ancak başka riskler de taşıyabilir. Doğumda dört kilodan daha ağır olan iri bebekler doğum sırasında sinir hasarı riskini artırabilir. Kegel egzersizleri ile pelvik taban kaslarını çalıştırmak mesane kontrol sorunlarını önlemeye yardımcı olabilir. Mesane kontrol sorunları doğumdan aylar ya da yıllar sonra ortaya çıkabilir. Böyle bir durum meydana gelirse bu konu mutlaka bir doktorla görüşülmelidir.