Gebelikte Anemi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Gebelikte Anemi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Tam kan sayımında vücuda oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin düşük olduğu görülüyorsa gebelikte anemiden söz edilir. Bu durum yorgunluk, baş dönmesi, üşüme ve nefes darlığına neden olabilir. Gebelikte anemi vakalarının çoğunda, beslenmede yapılacak küçük değişiklikler doğru yola girmeye yardımcı olabilir.

Gebelikte Anemi Nedir?

Anemi, vücuda oksijen taşımak için yeterli sayıda kırmızı kan hücresinin bulunmaması durumudur. Vücut, kandan yeterli oksijen alamadığında düzgün çalışamaz. Gebelik sırasında anemisi olan bir kişi anemik kabul edilir.

Kırmızı kan hücreleri, hemoglobin adı verilen önemli bir protein içerir. Bu protein oksijeni tutar ve kırmızı kan hücrelerinin oksijeni akciğerlerden vücudun geri kalanına taşımasına yardımcı olur. Ayrıca vücuttan karbondioksiti akciğerlere taşıyarak nefesle atılmasını sağlar.

Vücudun kırmızı kan hücreleri ve hemoglobin üretebilmesi için düzenli demir ve vitamin kaynağına ihtiyacı vardır. Bu kaynak olmadan vücut, organlara yeterince oksijen taşıyacak miktarda hemoglobin üretemez. Hamilelik sırasında kadınların yeterli demir ve diğer vitaminlere sahip olmamaları nedeniyle kansızlık yaşamaları yaygındır.

Gebeleri Etkileyen Anemi Tipleri Nelerdir?

Dört yüzden fazla anemi tipi vardır. Bunlardan bazıları gebelikte daha sık görülür. Bunlara aşağıdakiler dahildir:

• Demir eksikliği anemisi (yetersiz demir alımı nedeniyle).
• Folat eksikliği anemisi (folik asit eksikliği nedeniyle).
• B12 vitamini eksikliği anemisi (B12 vitamini eksikliği nedeniyle).

Gebelikte Kimlerin Anemi Yaşama Olasılığı Daha Yüksektir?

Gebelik boyunca vücuttaki kan miktarı yaklaşık %20 ila %30 artar. Bu da vücudun daha fazla kırmızı kan hücresi için daha fazla demire ihtiyaç duyması anlamına gelir. Aşağıdaki durumları yaşayan kişilerde gebelikte anemi riski daha yüksektir:

• Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.) yaşayanlar.
• Yeterli demir tüketmeyenler.
• Gebelikleri arasında çok az zaman olan, art arda hamile kalanlar.
• Gebelikten önce yoğun adet kanaması olanlar.
• Sabah bulantısı nedeniyle sık sık kusanlar.

Gebelikte Anemik Olmak Normal midir?

Gebelikte kan hacmi arttığı için hafif anemi normal kabul edilir. Demir eksikliği gebelikte yaygındır. Gelişmekte olan ülkelerde gebelerin yaklaşık %52’sinin yeterli demir almadığı bildirilmektedir. Ancak ağır anemi tipik değildir.

Hem hafif hem de ağır anemi, annenin ve fetüsün sağlığını korumak için tedavi gerektirir.

Gebelikte Anemi Bebeği Nasıl Etkiler?

Gelişmekte olan fetüs, yeterli demir, B12 vitamini ve folik asit alabilmek için tamamen anneye bağımlıdır. Anemi, özellikle ilk trimesterde (gebeliğin ilk üç ayında) fetüsün büyümesini etkileyebilir.

Anemi tedavi edilmezse, bebeğin doğumdan sonra anemik olma riski artar. Bu da gelişimsel sorunlara yol açabilir. Ayrıca anemi, bebeğin erken doğma ve düşük doğum ağırlığına sahip olma riskini artırır.

Gebelikte Anemi Düşüğe Neden Olur mu?

Gebelikte anemi doğrudan düşüğe neden olmaz ancak ağır anemi gebelik komplikasyonlarını artırabilir.

Gebelikte Aneminin Sebepleri Nelerdir?

Gebeliğin kendisi, artan kan hacmi nedeniyle anemiye yol açabilen bir etkendir. Gebelikte aneminin diğer nedenleri, yeterince demir, B12 vitamini veya folik asit almamaktır.

Aneminin aşağıdakiler gibi diğer yaygın nedenleri de gebelikte anemiye yol açabilir:

• Orak hücreli anemi ve talasemi gibi belirli hastalıklar.
• Kan bağışı.
• Yoğun adet kanaması (gebelikten önce).
• Ülserler ve polipler.

Gebelikte Aneminin Belirtileri Nelerdir?

Hafif anemide, başlangıçta herhangi bir belirti fark edilmeyebilir. Zamanla şu hisler ortaya çıkabilir:

• Yorgunluk.
• Üşüme.
• Nefes darlığı.

Diğer belirtiler şunları içerebilir:

• Baş dönmesi veya güçsüzlük.
• Hızlı kalp atımı.
• Baş ağrısı.
• Soluk, kuru veya kolay moraran cilt.
• Ağrıyan (hassas) dil.
• Alt bacakta istemsiz hareket (huzursuz bacak sendromu).

Gebelikte Anemi Nasıl Teşhis Edilir?

Tam kan sayımı adı verilen bir kan testi anemiyi teşhis edebilir. Bu kan testi genellikle ilk gebelik öncesi (prenatal) randevulardan birinde yapılır.

Doktor tam kan sayımı sonucunu kullanarak şunları analiz eder:

• Kaç kırmızı kan hücresi olduğu, bunların boyutu ve şekli (örneğin orak hücreli anemi gibi belirli durumları gösterebilir).
• Vücudun ne kadar demir depoladığı.
• B12 ve B9 vitaminlerinin (folik asit) düşük olup olmadığı.

Gebelikte Ağır Anemi Nedir?

Ağır anemi, tam kan sayımı sonuçlarında hemoglobin düzeyinin desilitre başına 6,5 ila 7,9 gram (g/dL) arasında olması durumudur. Sonuçlar ağır anemiye işaret ediyorsa, doktor büyük olasılıkla ayakta tedavi şeklinde uygulanacak bir kan transfüzyonu (kan nakli) önerebilir. Kan transfüzyonu, vücuda sağlıklı miktarda kırmızı kan hücresi kazandırır.

Gebelikte Anemi Nasıl Tedavi Edilir?

Gebelikte aneminin tedavisi, aneminin şiddetine bağlıdır.

• Hafif ila orta şiddette anemi: Doktor bu durumu genellikle günlük prenatal (doğum öncesi) vitamini veya demir takviyesi ile tedavi eder. Bu, vücuda sağlıklı miktarda demir, B12 vitamini ve folik asit sağlar.
• Ağır anemi: Bu durumda kan transfüzyonu gerekebilir.

Gebelikte Anemi Varsa Nelere Dikkat Edilmelidir?

En yaygın anemi tiplerini tedavi etmenin en iyi yolu, yeterince demir, B12 vitamini ve folik asit aldığından emin olmaktır. Her gün bir prenatal vitamin alınmalıdır.  Doktorla görüşerek hangi doğum öncesi vitaminini önerdiği konuşulmalıdır.

Beslenme değişiklikleri de yardımcı olabilir. Ispanak, yağsız dana eti ve hindi gibi demir yönünden zengin gıdalar daha fazla tüketilmelidir. Vücudun demiri emmesine yardımcı olan vitaminler (örneğin C vitamini) açısından zengin gıdalar da önemlidir. Turunçgiller, domates ve biber buna örnek verilebilir.

Gebelikte Anemi Tedavisinden Ne Kadar Süre Sonra Değişiklik Hissedilir?

Demir eksikliği, B12 eksikliği veya folat eksikliği anemisi varsa, takviye almaya başladıktan birkaç gün sonra kişinin kendini daha iyi hissetmeye başlaması gerekir. Herhangi bir değişiklik fark edilmezse doktorla konuşulmalıdır.

Tedavi Edilmeyen Anemi Vücutta Nelere Sebep Olabilir?

Tedavi edilmeyen anemi zamanla kötüleşebilir. Kanda çok az oksijen bulunması organlara zarar verebilir. Ayrıca kalbin daha çok çalışmasına neden olur ve şu riskleri artırır:

• Aritmi (düzensiz kalp atışı).
• Kalp büyümesi.
• Kalp yetmezliği.

Gebelikte Anemisi Olan Bir Kişi İçin Hastalığın Seyri Nasıldır?

Tedavi edildiğinde, gebelikte anemisi olan bir kişi için hastalığın seyri oldukça iyidir. Bu durum genellikle takviyeler ve küçük beslenme düzenlemeleriyle kolayca tedavi edilebilir. Doğumdan sonra kan hacmi ve plazma düzeyleri normale dönmelidir.

Gebelikte Anemi Nasıl Önlenebilir?

Anemiyi önlemek için yapılabilecek en iyi şey, günde en az 30 miligram (yaklaşık üç porsiyon) demir almaktır. Bu miktarda demir beslenmeyle alınamıyorsa, demir takviyesi konusunda doktorla konuşulmalıdır.

Ayrıca günlük prenatal vitamin kullanılmalıdır. Mümkünse, prenatal vitaminlere hamile kalmadan önce başlanması önerilir. Bazı prenatal vitaminler yeterli miktarda demir içermez. Bu nedenle gebe kişi, hangi tür prenatal vitaminin kendisi için en uygun olduğunu belirlemek için doktoruyla görüşmelidir.

Unutulmamalıdır ki tüm doğru şeyler yapılsa bile kan hacmindeki doğal artış nedeniyle gebelikte hafif anemi gelişebilir. Gebe kişi kendini yorgun, başı dönüyormuş gibi hissediyor veya başka belirtiler yaşıyorsa mutlaka doktoruyla bu durumu paylaşmalıdır.

Gebelikte Anemi Konusunda Ne Zaman Endişelenmek Gerekir?

Aşağıdaki anemi belirtileri yaşanıyorsa doktorla görüşülmelidir:

• Baş dönmesi.
• Baş ağrıları.
• Hızlı kalp atışı.
• Soluk cilt.
• Ağrılı (hassas) dil.
• Alt bacaklarda istemsiz hareketler.

Eğer bu konuyla ilgili endişe duyuluyorsa, doktordan anemi testi ve gebelik boyunca sağlıklı kırmızı kan hücresi düzeylerini korumak için neler yapılabileceği konusunda bilgi istenebilir.

Gebelikte Anemi Varsa Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?

Gebelikte anemi varsa kişinin kendine bakmasının en iyi yolu, sağlıklı ve demirden zengin bir beslenme düzenini sürdürmeye çalışmasıdır. Bol bol dinlenilmeli ve yeterli sıvı alınmalı, prenatal vitamin ve/veya demir takviyesi kullanılmalıdır. Kişi, kendisi için en uygun takviyeyi belirlemek amacıyla doktoruyla konuşmalıdır.

Gebelikte, kan hacmi %20 ila %30 oranında arttığı için hafif anemi görülebilir. Beslenme düzenini demir, C vitamini ve B vitaminleri bakımından zengin tutmak, anemiyi düzeltmeye ve önlemeye yardımcı olur. Günlük prenatal vitamin kullanmak da faydalıdır. Gebelikte anemi riski ve bununla ilgili kaygılar hakkında mutlaka doktorla konuşulmalıdır.