Postmenopoz (Menopoz Sonrası) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Postmenopoz (Menopoz Sonrası) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Postmenopoz (menopoz sonrası), 12 ay boyunca adet dönemi yaşanmadıktan sonraki zamandır. Bu durum, hayatın geri kalanında da sürer. Bu aşamada menopoz belirtileri, örneğin sıcak basmaları, daha hafif hale gelir veya tamamen geçer. Postmenopozdaki kişilerde osteoporoz ve kalp hastalığı riski artar. İlaçlar veya sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri bu durumlara ait riskleri azaltabilir.

Postmenopoz Nedir?

Postmenopoz, menopozdan sonraki zamanı ifade eden bir terimdir. Postmenopozda (veya postmenopozal), adet dönemi bir yıldan uzun süredir yoktur. Bu aşamada, üreme yılları geride kalmıştır ve artık ovulasyon (yumurta salınımı) olmaz.

Menopoz belirtilerinin rahatsız edici olanları, örneğin sıcak basmaları ve gece terlemeleri, postmenopozda daha hafif hale gelebilir veya tamamen geçebilir. Postmenopozdaki kişilerde osteoporoz gibi sağlık durumları riski artar çünkü vücut, kemik sağlığı için gerekli olan östrojeni çok az üretir.

Postmenopoz Ne Kadar Sürer?

Postmenopoza girildikten sonra, bu aşama hayatın geri kalanında sürer. Hormon seviyeleri düşük kalır ve aylık adet dönemi olmaz. Ovaryumlar yumurta salmayı bırakır, bu nedenle hamile kalınamaz.

Postmenopoz Yaşı Nedir?

Postmenopoz için kesin bir yaş yoktur. Adet dönemi bir yıldan uzun süredir yoksa, yaş ne olursa olsun postmenopoza girilmiştir. Ortalama olarak bu, 52 yaş civarında olur.

Postmenopoz Belirtileri Nelerdir?

Birçok kişi postmenopozda, menopozdan kalan belirtileri hisseder ancak belirtiler genellikle daha az yoğundur. Kalan belirtiler, üreme hormonlarının düşük seviyelerinden kaynaklanır. Bazı kişilerde postmenopozda hiç belirti yaşamaz.

Eğer belirtiler varsa, en yaygın olanlar şunlardır:

• Sıcak basmaları ve gece terlemeleri.
• Vajinal kuruluk ve cinsellik sırasında ağrı.
• Depresyon.
• Cinsel dürtüde değişiklikler (düşük libido).
• Uykusuzluk.
• Kuru cilt.
• Kilo değişiklikleri.
• Saç dökülmesi.
• İdrar kaçırma.

Belirtiler daha yoğun hale gelirse veya günlük hayatı etkiliyorsa, doktorla konuşulmalıdır. Başka nedenleri dışlamak için testler istenebilir.

Postmenopozda Sıcak Basmaları Yaşanabilir mi?

Bazı kişiler menopozdan sonraki yıllarda hala sıcak basmaları yaşar. Düşük östrojen seviyeleri postmenopozal sıcak basmalara neden olur. Sıcak basmaları rahatsız ediyorsa veya yoğunlaşıyorsa bir doktorla konuşulmalıdır. Doktor, diğer nedenleri dışlamak için yardımcı olabilir.

Postmenopozal Kanama Neden Olur?

Postmenopoz sırasında vajinal kanama, azalan hormon seviyelerinin normal bir yan etkisi değildir. Bazı durumlarda, vajinadaki kuruluk cinsellik sonrası hafif kanama veya lekelenmeye neden olabilir. Diğer durumlarda, endometriyal hiperplazi, uterin fibroidler, endometrit veya kanser gibi bir durumları işaret edebilir. Postmenopozal kanama yaşanıyorsa, doktorla konuşulmalıdır.

Postmenopozun Herhangi Bir Sağlık Komplikasyonu Var mıdır?

Postmenopozdaki kişilerde osteoporoz, kalp-damar hastalıkları ve menopoz genitoüriner sendromu (eski adıyla vajinal atrofi) gibi sağlık durumları riski daha yüksektir.

Osteoporoz

Menopozdan sonra kemik yoğunluğu daha hızlı kaybedilir çünkü östrojen seviyeleri azalır. Menopozdan sonra kemik yoğunluğunun %25’i veya daha fazlası kaybedilebilir (yaklaşık yılda %1 ila %2). Çok fazla kemik kaybı, osteoporoz geliştirme riskini artırır. Kemik mineral yoğunluğu testi, kemik densitometrisi olarak da bilinir ve kemiklerdeki kalsiyum miktarını görmek için kullanılabilir. Bu test, osteoporozu ve osteopeniyi tespit etmeye yardımcı olur.

Osteoporozu Önlemek İçin Ne Yapılabilir?

Osteoporoz tamamen önlenemez ancak kemikleri güçlendirmek için adımlar atılabilir. Peynir, yoğurt, ıspanak veya zenginleştirilmiş tahıllar gibi kalsiyum oranı yüksek yiyecekler tüketmek kalsiyum alımını artırabilir. Kalsiyum takviyesi eklemek de yardımcı olabilir. Bazı kişilerde D vitamini takviyesi de gereklidir çünkü vücudun kalsiyumu emmesine yardımcı olur.

Kalp-Damar Hastalığı

Menopozdan önce vücudun kendi östrojeni; kalp krizi, kalp hastalığı ve inme gibi kalp-damar hastalıklarına karşı korunmaya yardımcı olur. Menopozdan sonra risk artar. Ayrıca postmenopozdaki kişilerin daha hareketsiz hale gelmesi yaygındır, bu da yüksek kolesterol ve yüksek tansiyona katkıda bulunur.

Postmenopozda Kalp-Damar Hastalığını Önlemek İçin Ne Yapılabilir?

Kalp-damar hastalıklarını önlemenin en iyi yolları sağlıklı ve besleyici yiyecekler yemek, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve tütün ürünlerinden kaçınmaktır. Yüksek kolesterol, diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik durumları yönetmek, kalp-damar hastalıkları riskini azaltmak için de esastır.

Menopoz Genitoüriner Sendromu Nedir?

Azalan östrojen seviyeleri vajina dokularını inceltir ve kurutur. Postmenopozdaki kişiler, son adet dönemlerinden yıllar sonra vajinal kurulukla mücadele edebilir. Vajinal kayganlaştırıcılar rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olabilir. Kayganlaştırıcı ve topikal kremler kullanmak veya vajinaya lazer tedavisi almak vajinal kuruluğa yardımcı olabilir. Azalan östrojen seviyeleri idrar yolunu ve mesaneyi de etkileyebilir ve idrar kaçırmaya neden olabilir. Vajinal kuruluk, ağrılı cinsellik veya kontrolsüz idrar kaçırma yaşanıyorsa kişi bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Postmenopozda Yaşanabilen Zihinsel Sağlık Sorunları Nelerdir?

Postmenopozdaki kişilerde huysuzluk, anksiyete ve depresyon yaşanabilir. Stres, cinsel gerilim veya diğer yaşam zorlukları gibi şeyler zihinsel sağlık bozukluklarına neden olabilir. Gençlik günlerini özlemek veya üreme yılları için üzülmek normaldir. Hormon seviyeleri de ruh halini etkileyebilir. Duygular hakkında bir terapist veya danışmanla konuşmak, bu yeni yaşam aşamasıyla başa çıkma yolları sunabilir.

Postmenopoza Girildiği Nasıl Anlaşılır?

Doktor, belirtilere ve son adet döneminin üzerinden ne kadar süre geçtiğine göre postmenopoza girilip girilmediğini söyleyebilir. Bazı durumlarda doktor, menopoza girildiğini doğrulamak amacıyla bir kan örneği alabilir ve hormon seviyelerini kontrol edebilir. Hatırlanmalıdır ki bir yıldan uzun süredir adet dönemi yaşanmıyorsa menopoz dönemi bitmiş sayılmaz.

Postmenopoz Belirtilerini Tedavi Etmek İçin Hangi İlaçlar Kullanılır?

Hormon tedavisi en etkili seçenektir. Doktor, genellikle menopozdan sonraki on yıl içinde veya 60 yaş altındaki kişiler için hormon tedavisi önerir. Hormon tedavisiyle ilişkili olası sağlık riskleri vardır. Bunlar örneğin kan pıhtıları, meme kanseri veya inme gibi risklerdir. Bu riskler doza ve kişisel risk faktörlerine bağlıdır.

Doktor, postmenopoz belirtilerini yönetmeye yardımcı olacak bazı ilaçlar düşünebilir. Bunlar:

• Ruh hali dalgalanmaları, depresyon veya sıcak basmaları için antidepresanlar.
• Cinsellik sırasında ağrı ve vajinal kuruluk için vajinal kremler.
• Sıcak basmaları gidermek için gabapentin veya fezolinetant.
• Sıcak basmaları tedavi etmek için oksibutinin.

Postmenopoz Belirtileriyle Nasıl Başa Çıkılır?

Bazı yaşam tarzı değişiklikleri veya evde yapılabilecek değişiklikler postmenopoz belirtilerini yönetmeye yardımcı olabilir. Bunlar şunlardır:

• Cinsellik sırasında vajinal kayganlaştırıcı kullanmak, ilişkiyi daha zevkli hale getirebilir. Vajinayı kayganlaştırmak kuruluk ve ağrıya yardımcı olur.
• Düzenli egzersiz yapmak, yoga veya ağırlık kaldırmak kemikleri ve kasları güçlendirebilir. Ayrıca sağlıklı bir kiloda kalmaya yardımcı olur ve depresyon riskini azaltır.
• Sağlıklı ve dengeli yemekler yemek. Meyveler, sebzeler, yağsız etler ve tam tahıllar diyetin büyük kısmını oluşturmalıdır. Çok fazla tuz veya şekerden kaçınılmalı ve alkol tüketimi sınırlanmalıdır.
• Sağlıklı bir kiloda kalmak, kalan belirtileri yönetmeye ve kalp-damar hastalıkları, diyabet ve diğer durumların riskini azaltmaya yardımcı olur.
• Çeşitli kulüplere katılmak, gönüllü olmak veya arkadaşlarla dışarı çıkmak gibi adımlar atarak sosyal olarak aktif kalmak, ihtiyaç duyulan duygusal desteği sağlayabilir.
• Meditasyon yapmak veya diğer rahatlatıcı aktivitelerde bulunmak, depresyon ve menopozun diğer yan etkileriyle başa çıkmak konusunda yardımcı olabilir.

Postmenopozda Hamile Kalınabilir mi?

Adet dönemi bir yıldan uzun süredir yoksa, hamile kalma olasılığı düşüktür. Hamile kalmak istenmiyorsa, doktor, ovulasyon (yumurtlama) yapılmadığını ve hamile kalınamayacağını doğrulamadan doğum kontrolü yöntemleri kullanılmaya devam edilmelidir.

Postmenopozda Cinselliğe Karşı İlgi Kaybı Yaşanır mı?

Postmenopozda herkes cinselliğe olan ilgisini kaybetmez. Vajinal kuruluk ve cinsellik sırasında rahatsızlık cinselliği daha az zevkli hale getirebilir. Vajinal kayganlaştırıcı kullanmak kuruluğa yardımcı olabilir. Bazı kişiler, depresyon veya yorgunluk gibi diğer belirtiler nedeniyle cinselliğe daha az ilgi duyar. Cinsellik hakkındaki duygular değişmişse, bu belirtiler rahatsız ediyorsa yardım almak için bir doktorla görüşülmelidir.

Ne Zaman Doktora Görünmek Gerekir?

Postmenopoz belirtilerinden herhangi biri rahatsız ediyorsa veya günlük hayatı engelliyorsa, olası tedavileri konuşmak için doktora başvurulmalıdır. Doktor, menopozun tamamlandığını ve postmenopoza girildiğini doğrulayabilir.

Sorulabilecek bazı sorular şunlardır:

• Bu belirtiler postmenopozdaki kişiler için normal mi?
• Belirtilerim için tedavi var mı?
• Hormon tedavisi bir seçenek mi?
• Daha iyi hissetmek için ne yapabilirim?

Postmenopoz sırasında herhangi bir vajinal kanama yaşanıyorsa, ciddi bir tıbbi durumu dışlamak için doktora başvurulmalıdır.

Menopoz Sonrası Pap Smear Testlerine Hala İhtiyaç Duyulur mu?

Adet dönemi artık olmasa da rutin jinekolojik bakım için doktora görünülmelidir. Bu, Pap testleri, pelvik muayeneler ve mamogramları içerebilir. Yıllık sağlık randevuları planlanmaya devam edilmelidir. Osteoporoz riski arttığı için, doktorlar genellikle kemik yoğunluğu taramalarını önerir. Sağlık öyküsüne göre ne sıklıkta kontrol randevusu yapılması gerektiği doktorla konuşulmalıdır.

Postmenopozda Vücut Normale Döner mi?

Vücut menopoz öncesindeki haline dönmese de birçok kişi postmenopoza girdikten sonra menopoz belirtilerinde rahatlama yaşar. Sıcak basmaları, terleme ve ruh hali dalgalanmaları gibi rahatsız edici belirtiler daha hafif hale gelebilir veya tamamen geçebilir. Ancak bu her zaman böyle olmaz ve menopoz belirtileri yıllarca devam da edebilir. Bu belirtiler hayatı bozuyorsa doktorla konuşulmalıdır. Böylece doktor çeşitli tedavi seçenekleri önerebilir.

Postmenopoz İçin Hangi Takviyeler İyidir?

Postmenopozda ihtiyaç duyulan en önemli besinlerden biri kalsiyumdur. Kalsiyum, kemik sağlığı için esastır ve postmenopozda özellikle önemlidir çünkü östrojendeki azalma osteoporoz riskini artırabilir. D vitamini de önemlidir çünkü vücudun kalsiyumu emmesine yardımcı olur.

Ancak alınması gereken takviyeler hakkında her zaman doktora konuşulmalıdır çünkü doktor kişinin sağlık öyküsüne göre en iyi alternatifleri önerebilir.

Menopoz, hayatın önemli bir noktasıdır. Pek çok duygu hissetmek ve bundan sonra ne olacağı merak etmek normaldir. Menopozdan sonraki yıllar, yeni ve benzersiz sağlık zorlukları sunabilir. Menopozun daha rahatsız edici belirtilerinden bazıları (sıcak basmaları ve gece terlemeleri gibi) kaybolabilir ancak azalan östrojen seviyeleri osteoporoz ve kalp hastalığı gibi sağlık durumlarıyla ilgili riskleri artırır.

Hayatın bu yeni aşaması hakkında bir doktorla konuşulduğundan emin olunmalıdır. Artık adet dönemi olmasa da jinekolojik bakım sona ermez. Sağlıklı yiyecekler yemek, fiziksel aktivite yapmak ve kronik sağlık durumlarını yönetmek postmenopozda daha da önemli hale gelir. Herhangi bir belirti, endişe ve soru varsa bunlar doktorla konuşulmalıdır.