Doğum Sırasında Oluşan Vajinal Yırtıklar (Perineal Yırtıklar) Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz.
Vajinal Yırtık Nedir?
Doğum sırasında vajinal yırtık meydana gelebilir. Perineal laserasyon olarak da adlandırılan bu durum, vajina ve perine etrafındaki dokuda (deri ve kas) meydana gelen bir yırtıktır. Perineal bölge vajinal açıklık ile anüs arasındaki boşluktur. Tipik bir vajinal doğum sırasında vajina derisi incelerek doğuma hazırlanır. Vücudun bu kısmı esnemek ve bebeğin başının ve vücudunun travma olmadan geçmesine izin vermek içindir.
Vajinal Yırtıklar Ne Kadar Ciddidir?
Vajinal yırtıkların birkaç farklı derecesi vardır. Bu dereceler yırtığın ciddiyetine göre belirlenir.
- Birinci derece yırtık: Yırtıkların en az şiddetli olanı olan bu küçük yaralanma, vajina ve perineal bölge etrafındaki ilk doku tabakasını içerir.
- İkinci derece yırtık: Bu yaralanmanın ikinci seviyesi aslında doğum sırasında en sık görülen yırtıktır. Yırtık burada biraz daha büyüktür ve deriden vajina ve perinenin kas dokusuna doğru uzanır.
- Üçüncü derece yırtık: Üçüncü derece yırtık vajinadan anüse kadar uzanır. Bu tür yırtıklarda perine bölgesindeki deri ve kas dokusunun yanı sıra anal sfinkter kasları da zarar görür. Bu kaslar bağırsak hareketlerini kontrol eder.
- Dördüncü derece yırtık: Bu, doğum sırasında en az görülen yırtık türüdür. Vajinadan, perineal bölge ve anal sfinkter kaslarından geçerek rektuma uzanan bu yaralanma en ciddi yırtık türüdür.
Doğum Sırasında Vajinal Yırtığa Ne Sebep Olur?
Doğum sırasında vajinal yırtılma çeşitli nedenlerle meydana gelebilir. Yırtığa neden olabilecek birkaç faktör şunları içerebilir:
- İlk doğum olup olmaması.
- Bebeğin pozisyonu (yüz üstü doğumlar).
- Doğum sırasında forseps veya vakum kullanılması.
- İri bir bebek (3,5 kilogramdan fazla).
- Daha önce epizyotomi geçirmiş olmak.
- Asya etnik kökenine sahip olmak.
Vajinal Yırtıklar Nasıl Tedavi Edilir veya Onarılır?
Vajinal yırtığın tedavisi yaralanmanın ciddiyetine bağlıdır. Birinci derece yırtıklarda herhangi bir dikişe ihtiyaç olmayabilir. İkinci, üçüncü ve dördüncü derece yırtıklarda, yaralanmayı onarmak için dikiş atılacaktır. Dikişler altı hafta içinde kendiliğinden erir. En ciddi vakaların bazılarında, doktorun anal sfinkterdeki yaralanmayı onarması gerekebilir. Bu da çözülebilir dikişlerle yapılacaktır. Doğumdan sonraki haftalarda yırtık iyileşirken biraz rahatsızlık hissedilebilir. Bu rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olmak için yapılabilecek birkaç şey vardır. Bu ipuçları her yırtık türü için geçerlidir.
- Banyoyu kullandıktan sonra o bölgeyi temizlemek için bir peri-şişe (su püskürten ince uçlu bir tür şişe) kullanmak
- O bölgeyi silmek yerine tuvalet kağıdıyla hafifçe kurulamak.
- Bol su içerek ve dışkı yumuşatıcı kullanarak kabızlıktan kaçınmak.
Doktor, doğumdan sonra hijyenik pedle birlikte kullanılması için soğutma pedleri de verebilir. Bunlar yırtılmadan kaynaklanan rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olabilir. Herhangi bir ağrı kesici ilaç almadan önce doktora danışıldığından emin olunmalıdır. Anne emziriyorsa, alabileceği ve alamayacağı ilaçlar değişebilir.
Vajinal Yırtığın İyileşmesi Ne Kadar Sürer?
Çoğu kadın vajinal yırtığın neden olduğu ağrıdan yaklaşık iki hafta içinde kurtulduğunu hisseder. Yırtık dikiş gerektiriyorsa, dikişler altı hafta içinde eriyecektir. Dikişleri aldırmak veya yırtık için herhangi bir ek tedavi almak için hastaneye geri dönülmesi gerekmeyecektir. Yırtık iyileşirken herhangi bir enfeksiyon belirtisine karşı dikkatli olunmalıdır. Bu belirtiler aşağıdakileri içerebilir:
- Kötü kokulu bir akıntı.
- Ateş.
- İlaçla bile geçmeyen ağrı.
Bazı kadınlar yırtıktan sonra cinsel ilişki sırasında ağrı hissederler. Yırtıktan sonra herhangi bir ağrı veya rahatsızlık hissedilirse bu konu doktora danışılmalıdır.
Epizyotomi Vajinal Yırtığı Önleyebilir mi?
Epizyotomi, doktorun vajinal açıklığın kenarından dışarı doğru kesik açtığı bir prosedürdür ve açıklığı kontrollü bir şekilde genişletmeyi amaçlar. Epizyotomi vajinal açıklığı genişletse de her zaman yırtılmayı engellemez. Epizyotomi, daha ciddi bir yırtık (üçüncü veya dördüncü derece) için risk oluşturur. Bununla birlikte, epizyotominin gerekli olmasının başka nedenleri de olabilir. Bu prosedürün artıları ve eksileri hakkında doktorla konuşulmalıdır.
Daha Önce Vajinal Yırtık Yaşayanlar İkinci Hamilelikte Vajinal Doğum Yapabilir mi?
Çoğu durumda, bir doğum sırasında yırtık oluşması gelecekteki bir doğum sırasında tekrar yırtık olacağı anlamına gelmez. Küçük yırtıkların çoğu iyi iyileşir ve gelecekte vajinal doğum yapmaya engel olmaz. Geçmişte üçüncü veya dördüncü derece yırtık geçirildiyse, gelecekteki bir vajinal doğum sırasında yırtılma riski altında olunabilir. Bu risk genellikle, istendiği taktirde vajinal doğum yapılabilecek kadar düşüktür. Bazı durumlarda doktor yırtığı önlemek için sezaryen doğum önerebilir.