Adet Dönemi Düzensizlikleri Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Adet Dönemi Düzensizlikleri Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Adet dönemleri tipik olarak 4 ila 7 gün sürer ve yaklaşık 28 günde bir gerçekleşir. Düzensiz adet dönemlerine örnek olarak 21 günden az veya 35 günden fazla aralıklarla gerçekleşen dönemler, arka arkaya üç veya daha fazla dönem kaçırma ve normalden çok daha ağır veya daha hafif adet akışı sayılabilir.

Düzensiz Adet Dönemi Ne Demektir?

Çoğu kadın 4 ila 7 gün süren adet dönemlerine sahiptir. Adet dönemi genellikle 28 günde bir gerçekleşir ancak normal bir adet döngüsü 21 gün ile 35 gün arasında değişebilir. Aslında ortalama döngü uzunluğu 29 gündür. Hormon seviyelerindeki değişiklikler, stres, belirli sağlık koşulları, ilaçlar ve daha fazlası gibi birçok şey düzensiz adet dönemlerine (veya düzensiz adet kanamasına) neden olur.

Düzensiz Adet Dönemlerine Verilebilecek Örnekler Nelerdir?

Adet dönemi döngüden döngüye biraz değişse bile yine de "düzenli" olarak kabul edilir. Düzensiz adet kanaması örnekleri şunları içerir:

• Aralarında 21 günden az veya 35 günden fazla süre olan adetler.
• Arka arkaya üç veya daha fazla adet döneminin kaçırılması.
• Normalden çok daha ağır veya hafif adet akışı (kanama).
• Yedi günden daha uzun süren adetler.
• Döngüler arasındaki sürenin dokuz günden fazla değişmesi. Örneğin, bir döngü 28 gün, bir sonraki 37 gün ve bir sonraki 29 gündür.
• Şiddetli ağrı, kramp, bulantı veya kusmanın eşlik ettiği adetler.
• Adet dönemleri arasında, menopozdan sonra veya cinsel ilişkiden sonra meydana gelen kanama veya lekelenme.
• Bir saat içinde bir veya daha fazla tampon veya hijyenik pedin ıslanması.

Adet döngüsü her zaman tahmin edilebilir olmayabilir ve bu bir soruna işaret etmeyebilir. Döngü uzunluğunda hafif farklılıklar olması veya önceki döneme göre biraz daha ağır veya hafif akışlı bir adet dönemi geçirmek normaldir. Adet düzensizlikleri oldukça yaygındır ve "normal" olarak kabul edilmesi için döngüyü tam gün olarak tahmin edebilmek gerekmez.

Düzensiz Adet Kanaması ile İlgili Durumlar Nelerdir?

• Amenore: Adetlerin tamamen durduğu bir durumdur. Kişi hamile değilse, emzirmiyorsa veya menopoza girmemişse (genellikle 45 ila 55 yaşları arasında görülür) 90 gün veya daha uzun süre adet görmemek anormal kabul edilir. Eğer 15 veya 16 yaşına kadar veya göğüsler geliştikten sonraki üç yıl içinde adet görmeye başlanmadıysa, kişi amenore olabilir.
• Oligomenore: Adet dönemlerinin seyrek olarak gerçekleştiği bir durumdur. Oligomenorede adetler arasında 35 günden fazla süre geçebilir veya yılda altı ila sekiz adet görülebilir.
• Dismenore: Ağrılı dönemler ve şiddetli adet krampları için kullanılan tıbbi bir terimdir. Döngü sırasında bir miktar rahatsızlık yaşamak normaldir.
• Anormal uterin kanama: Anormal uterin kanama, aylık dönemler arasında kanama, uzun süreli kanama veya aşırı ağır bir adet dönemi geçirmektir.

Düzensiz Adet Dönemlerinin Nedeni Nedir?

Düzensiz adet dönemlerinin stresten altta yatan daha ciddi bir tıbbi durumlara kadar değişen birçok nedeni vardır.

Tıbbi Durumlar ve Düzensiz Adet Dönemleri

Bazı sağlık koşulları adet dönemlerinin kaçırılmasıyla ilişkilidir. Bunlar şunları içerir:

• Endometriozis: Endometriozis, endometriyal doku rahmin dışında büyüdüğünde ortaya çıkar. Doku genellikle kendini yumurtalıklara veya fallop tüplerine bağlar. Endometriozis anormal kanamalara, kramplara veya adet öncesi ve sırasında şiddetli ağrıya neden olabilir.
• Pelvik inflamatuar hastalık: Pelvik inflamatuar hastalık, kadın üreme sistemini etkileyen bakteriyel bir enfeksiyondur. Tipik olarak tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondan kaynaklanır. Bakteriler vajinaya girer ve rahme ve üst genital sisteme yayılır. Pelvik inflamatuar hastalığın belirtileri arasında hoş olmayan bir kokuya sahip ağır bir vajinal akıntı, düzensiz adet dönemleri ve pelvik ağrı yer alır.
• Polikistik over sendromu: Polikistik over sendromunda yumurtalıklar bir tür hormon olan androjenleri büyük miktarlarda üretir. Bu hormon yumurtlamayı engeller veya geciktirerek düzensiz adet dönemlerine neden olur. Polikistik over sendromuna sahip kişiler adet görmeyi tamamen bırakabilir.
• Birincil yumurtalık yetmezliği: Bu durum, yumurtalıkları gerektiği gibi çalışmayan 40 yaşın altındaki kadınlarda görülür ve adetlerin atlanmasına veya düzensizleşmesine neden olur. Kemoterapi ve radyasyonla kanser tedavisi sırasında veya belirli otoimmün durumlar varsa ortaya çıkabilir.
• Tiroid veya hipofiz bezi bozuklukları: Hipotiroidizm (az çalışan tiroid), hipertiroidizm (aşırı çalışan tiroid) ve diğer tiroid veya hipofiz bezi bozuklukları hormonları etkiler. Bu da regl döneminin düzensiz olmasına neden olur.
• Kanama bozuklukları: Bir kanama veya kan pıhtılaşma bozukluğu geliştirilirse ağır adet kanaması yaşanabilir.
• Rahim kanseri veya yumurtalık kanseri: Bazı kanserler kişinin adet dönemini etkileyebilir. Değişiklikler arasında normalden daha ağır kanamalar veya atlanan dönemler olabilir.

Yaşam Tarzı Faktörleri ve Düzensiz Adet Dönemleri

Günlük rutindeki aksamalar veya değişiklikler adet döngüsü üzerinde etkili olabilir. Yaşam tarzı faktörlerine bazı örnekler şunlardır:

• Stres.
• Önemli miktarda kilo almak veya vermek.
• Çok düşük vücut yağıyla sonuçlanan egzersiz rutinleri (uzun mesafe koşucuları, dansçılar veya jimnastikçiler).
• Virüsler veya diğer hastalıklar.

Anormal Adet Görmenin Diğer Nedenleri

Bazı ilaçlar, hamilelik komplikasyonları veya emzirme de adet döneminin düzensiz olmasına neden olabilir. Diğer nedenler şunlardır:

• Doğum kontrol hapları. Çoğu doğum kontrol hapı bir hormon kombinasyonu içerir. Haplar yumurtalıkların yumurta bırakmasını engelleyerek hamileliği önler. Doğum kontrol haplarına başlamak veya bırakmak adet kanamasını etkileyebilir. Doğum kontrol haplarını bıraktıktan sonra altı aya kadar düzensiz veya kaçırılmış dönemler olabilir.
• Steroidler veya antikoagülan ilaçlar (kan sulandırıcılar) gibi ilaçlar.
• Düşük veya dış gebelik (döllenmiş yumurtanın rahmin dışına yerleşmesi).
• Rahimde, yumurtalıklarda veya fallop tüplerinde ameliyat, yara izi veya tıkanıklıklar.

Düzensiz Adet Dönemleri Nasıl Teşhis Edilir?

Adet döngüsünde değişiklikler hissedilirse, adet dönemlerinin ne zaman başlayıp bittiğinin kaydı tutulmalıdır. Belirtiler, akış ve kramp miktarı, dönemler arasında kanama veya büyük pıhtılar görülüp görülmediği not edilmelidir. Bunların hepsini bir doktorla paylaşmak faydalı olacaktır. Düzensiz dönemleri teşhis etmek için doktor kişiye adet döngüsü ve tıbbi geçmişi hakkında sorular soracaktır. Pelvik muayene de dahil olmak üzere fiziki bir muayene yapacaktır. Ayrıca aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı testler istenebilir:

• Pelvik Ultrason: Ultrason, rahim fibroidleri, polipler veya yumurtalık kistine bağlı düzensiz kanamayı tespit edebilir.
• Endometriyal Biyopsi: Doktor, rahim zarından bir doku örneği alır. Endometriozis, hormonal dengesizlikler veya prekanseröz hücrelerin teşhisine yardımcı olabilir.
• Histeroskopi: Anormal kanamanın belirli nedenlerini teşhis ve tedavi etmek için doktorun rahmin içine bakmasını sağlayan bir prosedürdür.

Düzensiz Adet Dönemleri Nasıl Tedavi Edilir?

Düzensiz dönemlerin tedavisi altta yatan nedene bağlıdır.

Düzensiz Adet Dönemleri İçin İlaç Tedavisi

İlaçlar genellikle düzensiz dönemler için ilk tedavidir. İlaç tedavisi işe yaramazsa, doktor ameliyat önerebilir. Olası ilaçlar şunları içerir:

• Hormonal doğum kontrolü: Polikistik over sendromu, rahim fibroidleri, endometriozis veya diğer tıbbi durumların neden olduğu düzensiz veya ağır kanamalar hormonal doğum kontrolü ile yönetilebilir. Bunlar ayrıca döngüyü düzenleyip daha öngörülebilir hale getirerek duruma yardımcı olurlar. Bunlar östrojen ve progestinden oluşan kombine hormonal doğum kontrol hapları veya sadece progestin içeren doğum kontrol hapları olabilir. Her iki tür de hap, vajinal halka, enjeksiyon veya rahim içi araç gibi farklı şekillerde gelir.
• Traneksamik asit: Ağır adet kanamalarını tedavi etmek için reçete edilen bir ilaçtır. Kanamayı kontrol altına almak için adet döneminin başında bir hap alınır.
• Ağrı kesiciler: İbuprofen veya asetaminofen gibi reçetesiz satılan bir ağrı kesici alarak hafif ila orta dereceli ağrı veya kramplardan kurtulunabilir.
• Hormon tedavisi: Düzensiz adet dönemi perimenopozdan kaynaklanıyorsa hormon tedavisi yararlı olabilir. Bu ayrıca vajinal kuruluk ve sıcak basması gibi diğer menopoz semptomlarına da yardımcı olabilir. Hormon tedavisi ile ilişkili riskler vardır, bu nedenle bunların önceden bir doktorla görüşülmesi önemlidir.
• Antibiyotikler: Düzensiz kanamanın nedeni bir enfeksiyondan kaynaklanıyorsa kişiye antibiyotik verilebilir.
• Gonadotropin salgılatıcı hormon agonistleri: Bu ilaçlar rahim fibroidlerinin boyutunu küçültür ve ağır kanamayı kontrol eder ancak adet dönemini geçici olarak durdurur.

Düzensiz Adet Dönemleri İçin Ameliyat

Kişinin durumuna, yaşına ve gelecekte hamile kalmak isteyip istemediğine bağlı olarak cerrahi tedavi seçenekleri vardır. Düzensiz dönemler için cerrahi tedaviler şunlardır:

• Endometriyal ablasyon: Endometrial ablasyon, uterusu kaplayan dokuyu yok etmek için ısı, soğuk veya farklı enerji türlerini kullanan bir prosedürdür, böylece adet dönemi boyunca daha az kanama olur. Bu işlemi yaptırmak için bir doğum kontrol yöntemine sahip olmak gerekir. Gelecekte hala hamile kalmak isteniyorsa bu prosedür yaptırılmamalıdır.
• Miyomektomi: Düzensiz kanamanın bir nedeni olan rahim fibroidlerini çıkarmak için bir prosedürdür.
• Uterin arter embolizasyonu: Rahim fibroidlerini durdurmak için rahme giden kan akışını kesen bir prosedürdür.
• Histerektomi: Ciddi vakalarda, pelviste veya karında büyüyen fazla endometriyal dokuyu çıkarmak için ameliyat gerekebilir. Rahim ciddi şekilde hasar görmüşse son çare olarak histerektomi gerekebilir.

Düzensiz Adet Dönemi Riski Nasıl Azaltılabilir?

İşte kişisel bakım için bazı öneriler:

• Orta düzeyde egzersiz yaparak ve besleyici gıdalar yiyerek sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürülmeye çalışılmalıdır. Kilo vermek isteniyorsa kalori ve gıda alımını büyük ölçüde sınırlayan diyetlere yönelmek yerine bunu kademeli olarak yapmak gerekir.
• Yeterince dinlenildiğinden emin olunmalıdır.
• Stres azaltma ve rahatlama teknikleri uygulanabilir.
• Uzun süreli veya yoğun egzersiz rutinleri azaltılmalıdır.
• Doğum kontrol hapları veya diğer doğum kontrol yöntemleri belirtildiği şekilde kullanılmalıdır.
• Toksik şok sendromundan kaçınmak ve enfeksiyonları önlemek için tamponlar veya hijyenik pedler her dört ila altı saatte bir değiştirilmelidir.
• Düzenli kontroller için bir jinekologla ve aile hekimiyle görüşülmelidir.

Düzensiz Adet Dönemleri Hakkında Ne Zaman Bir Doktora Başvurmak Gerekir?

Kişinin ağrılı veya düzensiz dönemleri varsa veya aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipse bir doktora başvurulmalıdır:

• Regl dönemi sırasında veya regl dönemleri arasında şiddetli ağrı (kramp).
• Alışılmadık derecede ağır kanama (iki ila üç saat boyunca her saat hijyenik ped veya tamponda ıslanma) veya büyük pıhtılar (madeni paradan daha büyük) fark etme.
• Kötü kokulu vajinal akıntı.
• Yedi günden uzun süren adet dönemi.
• Adet dönemleri arasında veya menopoza girdikten sonra vajinal kanama veya lekelenme.
• Düzenli adet döngüleri geçirdikten sonra çok düzensiz hale gelen adetler.
• Adet dönemi sırasında bulantı veya kusma.
• Ateş, kusma, ishal, bayılma veya baş dönmesi gibi toksik şok sendromu belirtileri.

Hamile olabileceğini düşünenler mutlaka bir doktora görünmelidir.

İki Ay Boyunca Adet Görmemek Normal midir?

Bir veya iki adet ay görmemek ideal değildir ancak çok da endişe verici kabul edilmez. Kişi, son zamanlarda hayatında meydana gelen değişikliklere bir göz atmalıdır. Stres, yeni bir egzersiz rutini, kilo vermek veya almak ya da doğum kontrolünü değiştirmek gibi şeyler adet döngüsünü etkileyebilir. Üç veya daha fazla ay üst üste adet görülmezse veya bir sonraki adet döneminde başka olağandışı belirtiler yaşanırsa bir doktorla iletişime geçilmelidir.

Adet Dönemlerinde Ne Kadar Gecikme Normaldir?

Adet dönemindeki hafif gecikmeler genellikle normaldir. Bazı insanlar adet dönemlerini tam gün olarak tahmin edebilirken, bazıları bunu yapamaz. Döngüler arasındaki sürede veya adet dönemin süresinde (kanamanın olduğu günler) ani bir değişiklik fark edilirse, özellikle de bu süre önemli ölçüden farklıysa, bir doktorla iletişime geçilmelidir. Bu her zaman bir soruna işaret etmez ancak kontrol ettirmek iyi bir fikirdir.

Düzensiz Adet Dönemleri Ne Zaman Daha Yaygın Görülür?

Düzensiz adetler ilk adet görmeye başlandığında (9 ila 14 yaş civarında) veya perimenopoz sırasında (50 yaş civarında veya menopozdan hemen önce) daha yaygındır.

Adet Dönemi Düzensizse Endişelenmek Gerekir mi?

Adet düzensizliği endişelenecek bir şey olmayabilir çünkü adet kanamasında bazı farklılıklar normaldir. Kişi için normal olan şey, yakın arkadaşları için normal olandan farklı olabilir. Ancak bazı belirtiler daha büyük bir sorunun işareti olabilir. Adet döngüsü hakkında endişeleri olanlar veya hamile kalmaya çalışan ve öngörülemeyen adet dönemlerine sahip kişiler (bu hamile kalmayı zorlaştırabilir) bir jinekoloğa başvurmalıdır. Doktor kişiye neyin normal olduğunu ve tedavi gerekip gerekmediğini söyleyebilir. Düzensiz adet dönemlerinin ve adet düzensizliklerinin birçok nedeni vardır. Adet döngüsünde ciddi değişiklikler yaşanırsa veya adet dönemi aşırı ağrılı hale gelirse bir doktora başvurulmalıdır. Düzensiz adet dönemlerinin çoğu nedeni ciddi değildir ve doktor tarafından ilaçla tedavi edilebilir. Döngüler arasında veya adet süresindeki hafif değişikliklerin genellikle endişe nedeni olmadığı unutulmamalıdır. Herkesin "normali" farklıdır. Adet döneminde bir sorun olduğunu hissedenler, doktorla konuşabilmek için hayatlarında nelerin değiştiğini ve belirtilerini not etmelidir.