Omfalosel Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Omfalosel Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Omfalosel, bir bebeğin karnındaki organlarının karın dışında geliştiği bir durumdur. Omfaloseli olan bebeklerde başka sağlık durumları da bulunabilir. Omfalosel ameliyatı, açıklığı onarır ve organları yeniden karın içine yerleştirir. Büyük bir omfalosel, birkaç aşamada ameliyat gerektirebilir.

Omfalosel Nedir?

Omfalosel, bir bebeğin karın organlarının göbek deliğindeki bir açıklıktan dışarı çıktığı, doğuştan (doğumda mevcut olan) bir anomalidir. Peritondan oluşan saydam bir zar, bu organları örter.

Omfalosel doğumdan önce, rahimde gelişir:

• Altı ila 10 hafta: Erken gebelikte, fetüs büyürken bağırsaklar göbek kordonuna doğru çıkıntı yapar. Bu çıkıntı normaldir.
• 11. haftaya kadar: Normalde bağırsaklar karın içine geri döner. Bu gerçekleşmezse omfalosel gelişir.

Omfaloseli olan bebeklerin üçte ikisinden fazlasında ayrıca şu yapılarda anomaliler bulunabilir:

• Omurga.
• Sindirim sistemi.
• Kalp.
• İdrar sistemi.
• Ekstremiteler.

Omfaloselin bir diğer adı eksomfalostur.

Omfalosel Türleri Nelerdir?

Omfalosel küçük ya da büyük olabilir:

• Küçük omfalosel: Bağırsağın bir bölümü karından dışarı çıkar. Bozukluğun çapı 5 santimetreden küçüktür.
• Büyük omfalosel: Karın organlarının çoğu (bağırsaklar, karaciğer ve dalak dahil) karından dışarı çıkar. Bozukluğun çapı 5 santimetreden büyüktür. Doktorlar bunlara dev omfalosel adını da verir.

Omfalosel Ne Kadar Yaygındır?

Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık her 4.200 bebekten 1’i omfalosel ile doğar.

Bebeklerde Omfalosel Neden Gelişir?

Gebeliğin 6. ve 10. haftaları arasında bağırsaklar büyürken göbek kordonuna doğru çıkıntı yapar. Bu normaldir. Gelişimin 11. haftasına gelindiğinde bağırsakların karın içine geri dönmesi gerekir. Bu olmazsa omfalosel ortaya çıkar.

Uzmanlar, bazı bebeklerde neden omfalosel geliştiğini ve bazılarında gelişmediğini ya da gebelik sırasında bunu önlemek için yapılabilecek bir şey olup olmadığını bilmemektedir.

Omfalosel İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Araştırmacılar, omfalosel için risk faktörlerini incelemektedir. Şu etkenler omfaloselli bir bebeğe sahip olma riskini etkileyebilir:

• 35 yaşın üzerinde olmak.
• Alkol kullanmak.
• Belirli kimyasallara ya da toksinlere maruz kalmak. Bazı çalışmalar, gebelik sırasında pestisitler ya da çözücüler gibi belirli çevresel etkenlere maruz kalmanın omfalosel riskini artırabileceğini düşündürmektedir.
• Genetik. Omfalosel bazen ailesel (kalıtımsal) olarak görülür. Bu da olası bir genetik bileşeni düşündürür. Ayrıca trizomi 13, trizomi 18 ve trizomi 21 (Down sendromu) gibi kromozomal anomalilerle de ilişkilidir.
• Anneye ait sağlık durumları. Doğum yapan annedeki obezite, diyabet ya da yüksek tansiyon gibi bazı sağlık durumları omfalosel riskini artırabilir.
• Anneye ait beslenme yetersizlikleri. Gebelik sırasında yetersiz beslenme ya da bazı vitamin eksiklikleri omfalosel riskini artırabilir.
• Sigara içmek.
• Belirli ilaçları kullanmak. Bazı çalışmalar, gebelik sırasında selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) ya da bazı fertilite (doğurganlık) ilaçları gibi belirli ilaçların kullanımının omfalosel riskini artırabileceğini düşündürmektedir.

Omfaloselin Komplikasyonları Nelerdir?

Omfalosel ile doğan bebeklerde sıklıkla başka komplikasyonlar da bulunur. Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Beckwith-Wiedeman sendromu (büyük dil, yüksek insülin ve düşük kan şekerine yol açan bir durum).
• Kromozomal anomaliler.
• Kalp malformasyonları.
• Besinleri işlemede yavaş çalışan bağırsaklar.
• Akciğerlerin yetersiz gelişimi.

Doktorlar genellikle omfaloseli gebelik sırasında fark eder. Durumu, buna bebeğin doğumdan sonra gereksinim duyacağı tedavi de dahil olmak üzere ebeveynlerle ayrıntılı biçimde konuşurlar. Doğumdan hemen sonra bakım ekibi bebeği korumak ve tedavi etmek için gerekli adımları atar.

Omfalosel Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorlar omfaloseli genellikle gebeliğin ikinci ve üçüncü trimesterlerinde prenatal ultrason ile teşhis eder. Organların fetüsün karın duvarının dışında geliştiği görülebilir. Bu saptandığında doktor, doğumdan önce kalp anomalilerini araştırmak için büyük olasılıkla fetal ekokardiyografi (kalbin ultrasonu) isteyecektir.

Bazen doktorlar gebelik sırasında omfaloseli saptayamaz. Bu durumda sorun doğumdan hemen sonra belirgin hale gelir. Bakım ekibi bebeğin sağlığını korumak için derhal gerekli adımları atacaktır.

Bebek ve Anne Adayı İçin Hangi Testler Gerekebilir?

Doktor gelişmekte olan bir fetüste tanı koyarsa, gebeliğin geri kalan kısmında daha fazla test gerekebilir. Bu testler şunları içerebilir:

• Amniyosentez: Amniyosentez sırasında doktor, rahim içindeki sıvıyı alır. Ardından bu sıvıyı kromozomal sorunlar açısından inceler.
• Kan testleri: Doktorlar kanda alfa-fetoprotein düzeyinin yüksek olup olmadığını kontrol eder. Fetal karaciğer bu proteini üretir ve bu protein daha sonra kana geçer. Yüksek düzeyler, fetüsün daha ileri değerlendirmeye gereksinim duyduğunu gösterebilir.
• MR (manyetik rezonans görüntüleme): Fetüsün kalbini, akciğerlerini ve diğer organlarını değerlendirmek için bu görüntüleme gerekebilir.
• Ultrason: Sık aralıklarla yapılan ultrasonlar, doktorun fetal büyümeyi değerlendirmesine yardımcı olur.

Bebek doğduktan sonra doktor omfaloseli muayene edecek ve gerekirse ek testler isteyecektir.

Omfalosel Nasıl Tedavi Edilir?

Omfalosel tedavisi birçok etkene bağlıdır. Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Fetüsün gestasyonel yaşı ya da bebeğin doğduğu gebelik haftası.
• Bebeğin genel sağlık durumu.
• Durumun şiddeti.
• Omfaloselin boyutu.
• Omfaloselin bozulmamış olup olmadığı.

Küçük Bir Omfalosel Nasıl Tedavi Edilir?

Küçük bir omfaloselde cerrahlar doğumdan kısa süre sonra ameliyat yapar. Bu ameliyat, enfeksiyondan ya da doku hasarından kaçınmak için organları yeniden bebeğin karnının içine yerleştirir ve karın duvarındaki deliği kapatır.

Büyük Bir Omfalosel Nasıl Tedavi Edilir?

Bebekte çok sayıda organın dahil olduğu büyük bir omfalosel varsa, cerrahlar genellikle ameliyatı aşamalar halinde yapar. Organları günler ya da haftalar içinde yavaş yavaş bebeğin karın içine geri yerleştirirler. Bakım ekibi, enfeksiyonu önlemek amacıyla organların üzerini steril bir örtüyle kapatır.

Cerrahlar dev omfaloselde bu aşamalı yaklaşımı kullanır çünkü bu en güvenli yoldur. Bebeğin karnı, tüm organları aynı anda alabilecek kadar büyük değildir ve yeterince gelişmemiştir. Ayrıca organlar dar bir alanda gereksinim duydukları kan akımını da alamaz. Beklemek, karın boşluğunun büyümesine olanak tanır. Çoğu durumda normal anatomiyi yeniden oluşturmak için bebeğe iki hafta içinde ikinci bir ameliyat yapılır.

Cerrahın açıklığı kapatmak için karın derisini germesi gerekebilir. Bazı durumlarda bebeğin bölgeyi kapatmak için bir deri flebine gereksinimi olabilir. Deri flebi, cerrahların dokuyu vücudun bir bölümünden başka bir bölümüne taşımasıdır.

Karın boşluğu yeterince gelişmemiş olan omfaloselli bebeklerde sıklıkla solunum güçlüğü olur ve kendi başlarına nefes alabilene kadar ventilatör desteğine gereksinim duyulabilir.

Bebek Ameliyattan Sonra Normal Şekilde Beslenebilir mi?

Bebek eve gitmeye hazır olduğunda genellikle normal biçimde besleniyor olur. Kalp ya da akciğer sorunları gibi başka komplikasyonlar varsa beslenme tüpüne gereksinim duyulabilir. Ancak bebeklerin çoğunda bu desteğe gerek olmaz.

Ameliyattan Sonra Aktivite Kısıtlamaları Var mıdır?

Bebek, yaşına ve gelişim düzeyine uygun aktiviteleri yapabilir.

Omfaloseli Olan Bebeklerin Seyri Nasıldır?

Hastalığın seyri, omfaloselin büyüklüğüne ve ayrıca bebeğin başka sağlık durumlarının olup olmamasına da bağlıdır.

Omfalosel tek sağlık sorunuysa, bebeğin büyük olasılıkla tam olarak iyileşmesi beklenir. Omfaloseller sıklıkla başka doğumsal kusurlarla birlikte görülür. Bu durumlar, bebeğin sağlığını etkilemeye devam edebilir ya da ilerleyen yaşamda komplikasyonlara yol açabilir. Doktor, hastalığın olası seyriyle ilgili detayları ayrıntılı biçimde açıklayacaktır.

Omfaloselli Bir Bebeğin Yaşam Beklentisi Nedir?

Omfalosel ile doğan bebeklerde genel sağkalım oranı %95’tir. Ancak bu istatistikleri, bebeğin ek sağlık durumlarının olup olmadığı ve bu durumların hangi vücut sistemlerini etkilediği dahil olmak üzere çeşitli etkenler belirler.

Doktor bu süreçte yardımcı olmak için vardır. İçinde bulunulan durumu anlamaya yardımcı olacak en uygun kişi odur.

Omfalosel Önlenebilir mi?

Araştırmacılar, omfaloselin ortaya çıkmasını engellemenin yollarını incelemektedir. Gebelik sırasında bunu önlemek için yapılabilecek herhangi bir şey olup olmadığı net değildir.

Genel olarak, gebelik ve yenidoğan açısından komplikasyon olasılığını azaltmak için şu adımlar denenebilir:

• Alkolden kaçınmak.
• Sigarayı bırakmak.
• Kişi için sağlıklı olan bir kiloyu korumak.

Omfaloselli Bir Bebeğin Doğumu Nasıl Olmalıdır?

Bebeğin, hemen bakım sağlanabilmesi için gerekli uzmanların ve ekipmanın bulunduğu bir hastanede doğması en iyisidir. Doktor doğum seçeneklerini ayrıntılı biçimde konuşacaktır. Özellikle bebekte dev omfalosel varsa sezaryen gerekebilir.

Bebeğin Doktoru ile Ne Zaman İletişime Geçilmelidir?

Ameliyattan sonra şu durumlar fark edilirse doktor aranmalıdır:

• Yaradan akıntı gelmesi.
• Ateş.
• Kusma, özellikle de kusmuğun yeşil olması (bu, bağırsak tıkanıklığını düşündürebilir).
• Yarada kızarıklık.

Omfalosel Kendiliğinden Düzelebilir mi?

Nadir durumlarda, çok küçük omfaloseller kendiliğinden kapanabilir. Ancak çoğu durumda bu durumdaki bebeklerin ameliyata gereksinimi olur.

Bebeğin omfalosel gibi doğumsal bir durumu olduğunun söylenmesi kulağa korkutucu gelebilir ve hissedilen belirsizlik gebeliğin stresini daha da artırabilir. Sağlık ekibi bu süreçte destek olmak için vardır. Soru sormaktan çekinilmemeli ve destek konusunda sağlık ekibine güvenilmelidir. Ekip, doğum sırasında neler bekleneceğini anlatacak ve ardından bebek için uygun bakım planını ayrıntılı biçimde açıklayacaktır.