Alerjik Burun Hastalığı Nedir?

  • Ana Sayfa
  • Alerjik Burun Hastalığı Nedir?

Alerjik Burun Hastalığı Nedir? sorusunun cevabını aradığımız yazımız ile karşınızdayız. Alerjik burun hastalığı; akan, kaşınan burun ve göz, hapşırma, boğaz kaşıntısından oluşmaktadır. Havayla solunan parçacıklara karşı gelişen alerji buna neden olmaktadır.

Yaz gribi ise bilinen virüs enfeksiyonlarından farklıdır. Gribin aksine saman nezlesi gibi havadaki parçacıklara karşı gelişen bir alerjidir. Saman nezlesi ve yaz nezlesi, tıp dilinde alerjik rinit (burun iltihabı) olarak bilinen durum için kullanılan yaygın isimlerdir. Alerjik burun hastalığı, toplum arasında saman nezlesi olarak yanlış tanımlanır. Samanın nezle ile bir ilişkisi bulunmaz. Alerjik burun hastalığını, bazıları hafif atlatırken, bazıları için hastalık süreci ağır geçer. Kişinin yaşam kalitesini bozan bir hal alır.

Medicabil Randevu Al

Alerjinin Nedeni Nedir?

Alerji, kişinin yaşamını olumsuz etkileyen ve günümüzde artış gösteren bir sağlık sorunudur. Alerji, bir bitki veya hayvana ait bir parçacığın vücuda girmesi ve bu istilayı önlemek amacıyla bağışıklık sisteminin bu duruma bir yanıt geliştirmesiyle oluşur. Ortaya çıkan bu savunma, normal şartlar altında yararlı ve doğal bir korunmadır ancak bazıları birtakım maddelere karşı aşırı reaksiyon gösterebilir. Alerji oluşturan bu maddelere alerjen, kişilere ise alerjik denilir.

Alerji sorunu, ailevi görülme eğilimi gösterir. Alerjenler vücudu antikor üretmek üzere uyarırlar. Bu antikorlar sonrasında alerjenlerle birleşerek, vücutta istenmeyen etkilere yol açan bazı kimyasal maddelerin salgılanmasına neden olur. Histamin bunlar içinde en iyi bilinen kimyasal maddedir. Histamin; burun zarlarının şişmesine, kaşıntıya, tahrişe ve aşırı miktarda akıntı oluşmasına neden olan bir maddedir.

Hangi Alerjenler Rinite Neden Olur?

Alerjenler, havada taşınabilecek kadar küçük ve hafif olan hayvan ve bitki proteinleridir. Bunlar gözümüz, burnumuz ve boğazımızdaki zarlar üzerinde birikirler.

Rinite yani iltihaba neden olan alerjenler şunlardır:

  • Polenler; ilkbaharın erken dönemlerinde polenler çevrede sıklıkla rastlanan ağaçlardan, ilkbaharın geç dönemlerinde ise çayırlardan kaynaklanır.
  • Mantar sporları,
  • Hayvan tüyleri,
  • Ev tozu,
  • Renkli süs bitkileri, polenleri havayla taşınmayacak kadar ağırdır. Bu bitkilerin polenleri bir yerden bir yere böcekler tarafından taşınır. Bazı bitkiler ise ağustosun sonunda polen vermeye başlar. Bu durum eylül ayı boyunca devam eder. Kimi zamanlarda ekim ayına kadar veya ilk soğuklara kadar polen verdiği de olur.
  • Mantarlar, ekmeği küflendiren ve meyvelerin bozulmasına neden olan küflerdir. Bu mantarlar; aynı zamanda kuru yapraklarda, çayırlarda, samanda, tohumlarda, diğer bitki ve topraklarda da bulunur. Mantarlar, soğuğa dirençli olduklarından alerji sorunu uzun sürer ve karın toprağı kapattığı dönemler dışında tüm yıl sporları havada bulunur.
  • Ev içi mantarlar, ev bitkilerinde ve onların saksı toprağında yaşar. Bodrum katları ve çamaşır odaları gibi nemli yerlerin yanı sıra peynirde ve mayalanmış içkilerde de bulunur.

Yıl Boyunca Saman Nezlesi Nasıl Değişir?

Alerjenler hayvan artıkları, kozmetik malzemeler, mantarlar, yiyecekler ve ev tozları da dahil olmak üzere bütün yıl boyunca bulunurlar. Ev tozu; mobilyalardan dökülen selülozdan, mantardan, ev hayvanlarından dökülen artıklardan ve böcek parçalarından oluşan karmaşık bir yapıdır. Alerji kışın sıcak hava sistemlerinin açılmasıyla ev tozunun etkisi altında artmaktadır.

Alerji Zararlı Olabilir mi?

Alerjik kişilerin soğuk algınlığına, sinüs enfeksiyonuna ve kulak enfeksiyonlarına olan hassasiyetleri artmıştır. Bu hastalık onları alerjisi olmayan insanlardan daha fazla rahatsız edebilir. Hatta bazen daha ağır olarak bu kişilerde astım gelişebilir.

Alerjiye Karşı Alınabilecek Önlemler Nelerdir?

Alerjide alınabilecek önlemler önem taşır. Bu önlemlerden en ideali alerjinizin oluştuğu yerden uzakta yaşamayı seçmek olmalıdır. Ne yazık ki bu ideal uygulama nadiren yapılabilir. Alerjide kendi kendinize yardım önerileriyle alerjinin etkilerini en aza indirmek mümkün olabilir.

Alerjide alınabilecek önlemler şunlardır:

  • Çimleri keserken veya ev temizliği yaparken polen maskesi takın.
  • Isıtma ve havalandırma sistemlerindeki filtreleri aylık olarak değiştirin ya da bir hava temizleme aygıtı kullanmaya başlayın.
  • Polenleri çok yoğun olduğu dönemlerde kapı ve pencereleri kapalı tutun.
  • Evde bitki ve hayvan bulundurmayın.
  • Kuş tüyü yastıkları, yün battaniye ve yün örtüleri pamuk veya sentetik maddeden yapılmış onlarla değiştirin.
  • Gerekli olduğunda yeterince antihistaminik ve dekonjestan kullanın.
  • Yatağınızın baş tarafı yukarı kaldırılmış bir şekilde uyuyun.
  • Genel sağlık kurallarına uyun.
  • Her gün egzersiz yapın.
  • Sigarayı bırakın ve diğer hava kirliliğine neden olan şeylerden uzak durun.
  • Dengeli beslenin, karbonhidratları aza indirin.
  • Diyetinize vitaminleri ekleyin. (C vitamini)
  • Doktorunuzun tavsiyelerine uyun.

Kış aylarında iyi bir nemlendirici kullanın. Çünkü evin içindeki kuru hava birçok alerjik kişinin kötüleşmesine neden olmaktadır. Ancak nemlendiricinin de mantar üretme ihtimalini unutmayın.

Alerji Sorununda Doktorunuz Ne Yapabilir?

Alerji sorununda kulak burun boğaz uzmanınız hastaya kulak, burun, boğaz, baş ve boyun muayenesi yapar. Muayene sonrasında dikkatli bir değerlendirme sonucunda doktorunuz şikâyetlerinize herhangi bir enfeksiyonun ya da yapısal bir bozukluğun yol açıp açmadığına ve bunlara yönelik uygun tedaviye karar verir.

Alerji tedavisinde birçok ilaç bulunur. Doktorunuz bunlar arasında size en uygun olanını seçecektir.

Alerjide hastanın kullandığı ilaçlar arasında;

  • Antihistaminikler,
  • Dekonjestanlar,
  • Kromolin ve kortizonlu ilaçlar,
  • Aşılar bulunur.

Şüphelenilen bir alerjinin medikal tedavisi aynı zamanda çevre kontrolü danışmanlığını da kapsar. Sonuç olarak detaylı bir hikâye ve iyi bir muayeneden sonra doktorunuz hangi maddelere karşı alerjiniz olduğunu tespit etmek için testler önerebilir. Alerji araştırmaları ya kan tahlili ya da deri testi şeklindedir. Modern testler ile sadece hangi maddeye karşı alerjiniz olduğu değil, bu alerjinin düzeyi de ortaya çıkmaktadır.

Op. Dr. Gültekin AKBULUT

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı