Yaş Ağaç Kırığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Yaş Ağaç Kırığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Yaş ağaç kırığı, bir tür kemik kırığına verilen isimdir. Bir düşme veya başka bir tür bir kaza kemiği öyle fazla büker ki, kemik bir tarafında çatlar ancak birden fazla parçaya ayrılmaz. Neredeyse tüm yaş ağaç kırıkları, kemikleri yetişkinlere göre daha yumuşak ve esnek olan 10 yaşından küçük çocuklarda görülür.

Yaş Ağaç Kırığı Nedir?

Yaş ağaç kırığı, bir kemik kırığı türüdür. Yaş ağaç kırıklarında bir şey kemiği yeterince büktüğünde kemik çatlar ancak birden fazla parçaya ayrılmaz.

Yaş ağaç kırıkları, adını kemikteki kırılma şeklinden alır. Genç, yeşil bir dal ile eski, kurumuş bir dalın kırılması arasındaki farkı düşünün. Yeşil dallar kırılmadan bükülür ancak belirli bir noktada büküldükleri yerde çatlar veya parçalanır. Eski, kuru dallar ise temiz bir şekilde ikiye ayrılır. Yaş ağaç kırıkları genç bir dalı bükmeye benzer, kemiğin bir tarafında kırılma olur ama kemik birden fazla parçaya ayrılmaz.

Neredeyse tüm yaş ağaç kırıkları, kemikleri yetişkinlere göre daha yumuşak ve daha az kırılgan olan 10 yaşından küçük çocuklarda görülür.

Çocuklar, yaş ağaç kırığı sonrası kemikleri iyileşirken muhtemelen alçı takmak zorunda kalırlar. Daha ciddi kırıklar, özellikle başka yaralanmalar da varsa onarım için ameliyat gerektirir.

Yaş Ağaç Kırığı Türleri Nelerdir?

Yaş ağaç kırıkları genellikle daha uzun kemikleri etkiler. Bunlar:

• Humerus (üst kol kemiği).
• Radius ve ulna (ön kol kemikleri).
• Falankslar (parmak ve ayak parmağı kemikleri).
• Femur (uyluk kemiği).
• Fibula (baldır kemiği).

Yaş Ağaç Kırıkları Ne Kadar Yaygındır?

Yaş ağaç kırıkları, özellikle çocuklar için son derece yaygın yaralanmalardır. ABD’de her yıl milyonlarca çocuk yaş ağaç kırığı geçirir.

Yaş Ağaç Kırıklarının Belirtileri Nelerdir?

En yaygın yaş ağaç kırığı belirtileri şunlardır:

• Ağrı.
• Morarma veya renk değişikliği.
• Hassasiyet.
• Şişlik.
• Çocuğun vücudunun bir kısmının normalden daha fazla bükülmüş veya çarpık görünmesi.

Yaş Ağaç Kırıklarının Sebepleri Nelerdir?

Çocukların uzun kemiklerinden birine çok fazla kuvvet uygulayan her şey, yaş ağaç kırığına neden olabilir. En yaygın nedenler şunlardır:

• Düşmeler (özellikle el açık pozisyonda yere düşerken kendilerini korumaya çalışmaları).
• Spor yaralanmaları.
• Araba kazaları.

Yaş Ağaç Kırıkları İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Herkes yaş ağaç kırığı geçirebilir ancak bu durum neredeyse her zaman 10 yaşından küçük çocukları etkiler. Çocukların kemikleri tam gelişmediği için (yetişkin kemiklerine göre kemikleri daha yumuşak ve esnek olduğu için) yaş ağaç kırığı geçirme olasılıkları daha yüksektir.

Küçük çocuklar ayrıca yetişkinlerin çoğundan daha sık düşer. 10 yaşından küçük çocuklar, özellikle elleri, bilekleri ve kolları açık bir şekilde yere düşmeye daha yatkındır.

Yetersiz beslenme veya D vitamini eksikliği olan çocuklar da kemik kırılmasına daha yatkındır.

Yetişkinler de yaş ağaç kırığı geçirebilir ancak bu nadirdir. Yetişkinlerin kemikleri genellikle birden fazla parçaya ayrılır.

Yaş Ağaç Kırığı Tanısı Nasıl Konulur?

Doktor, fiziki muayene ve görüntüleme testleriyle yaş ağaç kırığını teşhis edecektir.

Doktor, çocuğun yaralanmasını ve çevresindeki alanı inceleyecektir. Çocuğun yaralanmadan önce ne yaptığı hakkında mümkün olduğunca fazla bilgi verilmelidir (özellikle spor veya başka bir fiziksel aktivite sırasında düştüğü veya darbe aldığı biliniyorsa).

Kırıkları Teşhis Etmek İçin Hangi Testler Kullanılır?

Doktor, yaş ağaç kırığını doğrulamak için çocuğun kemiklerinin röntgen görüntülerini kullanacaktır. Ayrıca, özellikle de ameliyat gerekiyorsa, çocuğun kemiklerinin ve çevresindeki dokuların üç boyutlu görüntülerini almak için manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) taraması kullanılabilir.

Yaş Ağaç Kırıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Doktorlar, çoğu yaş ağaç kırığını kemiği hareketsiz hale getirerek (hareket etmesini engelleyerek) alçı ile tedavi eder. Çocuk, yaklaşık altı hafta boyunca alçı takmak zorunda kalabilir. Kemiğin doğru şekilde iyileştiğinden emin olmak için takip röntgenleri gerekecektir.

Yaş Ağaç Kırığı Ameliyatı

Yaş ağaç kırığı ciddi bir açıya (bükülmeye) sahipse, kemiğini onarmak için cerrahi gerekebilir.

Cerrah, çocuğun kemiğini doğru pozisyonuna yeniden hizalar (yerleştirir) ve iyileşip yeniden birleşmesi için sabitler. Genellikle iç sabitleme adı verilen bir işlem yapılır. Bu, cerrahın kemiği yerinde tutmak için metal pimler yerleştirmesi anlamına gelir. Kemik iyileştikten sonra pimleri çıkarmak için takip prosedürleri gerekebilir.

Yaş Ağaç Kırığı Ameliyatının Komplikasyonları Nelerdir?

En yaygın yaş ağaç kırığı ameliyatı komplikasyonları şunlardır:

• Malunion: Kırık kemik iyileşirken doğru şekilde hizalanmaz.
• Nonunion: Kemik tam olarak veya hiç birleşmez.
• Akut kompartman sendromu: Kaslarda basınç birikmesi, dokulara kan ulaşmasını engelleyebilir, bu da kalıcı kas ve sinir hasarına neden olabilir.

Yaş Ağaç Kırığı Varsa Ne Beklenmelidir?

Yaş ağaç kırığı geçiren çoğu çocuk, kemikleri iyileştikten sonra tamamen iyileşir ve normal aktivitelerine devam edebilir. Çocuk fiziksel aktivitelerine geri dönmeden veya spor yapmaya devam etmeden önce doktorla konuşulmalıdır.

Ön kol kemiklerinde yaş ağaç kırığı geçiren çocukların gelecekte aynı kemiği tekrar kırma riski daha yüksek olabilir. Bu, özellikle doktor kırığı hemen teşhis edip tedavi etmezse geçerlidir. Çocukta kemik çevresinde ağrı veya şişlik gibi belirtiler varsa hemen bir doktora gidilmelidir.

Yaş Ağaç Kırıklarının İyileşme Süresi Ne Kadardır?

Çoğu yaş ağaç kırığı yaklaşık altı hafta içinde iyileşir. İyileşme süresi, çocuğun hangi kemiğinin kırıldığına, kırığın ciddiyetine ve başka yaralanmaların olup olmamasına bağlıdır. Doktor, neler bekleneceğini ve çocuğun fiziksel aktivitelere ne zaman devam edebileceğini söyleyecektir.

Yaş Ağaç Kırıkları Nasıl Önlenebilir?

Yaş ağaç kırıkları, özellikle çocuğun düşmesi veya başka bir travma yaşaması sonucu oluşuyorsa tamamen önlenemeyebilir. Ancak ailenin yaralanma riskini azaltmak için yapabileceği birkaç şey vardır:

• Her zaman emniyet kemeri takılmalıdır.
• Herkesin tüm aktiviteler ve sporlar için doğru koruyucu ekipman taktığından emin olunmalıdır.
• Ev, çocuğu tökezletebilecek dağınıklıktan arındırılmalıdır.
• Evde bir şeylere ulaşmak için uygun aletler veya ekipmanlar kullanılmalıdır. Çocukların sandalye, masa veya tezgah üzerinde durmasına asla izin verilmemelidir.

Doktorla Ne Zaman Görüşülmelidir?

Çocukta kemik çevresinde ağrı veya şişlik varsa, özellikle düşme veya başka bir yaralanma yaşadıysa mutlaka bir doktora gidilmelidir.

Acil Servise Ne Zaman Gidilmelidir?

Travma yaşanırsa veya çocukta bir kemiğin kırıldığı düşünülüyorsa acil servise gidilmelidir. Çocuk aşağıdaki durumlardan herhangi birini yaşarsa vakit kaybetmeden acil servise başvurmak gerekir:

• Yoğun ağrı.
• Vücudunun bir kısmını hareket ettirememe.
• Vücudunun bir kısmının normal halinden farklı veya çarpık görünmesi.
• Kemiğin cilt üzerinden görünüyor olması.
• Şişlik.
• Diğer belirtilerle aynı anda ortaya çıkan yeni morarmalar.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Doktora sormanın faydalı olabileceği sorular şunlardır:

• Çocuğumda yaş ağaç kırığı mı var yoksa başka bir yaralanma mı var?
• Alçıyı ne kadar süre takması gerekecek?
• Ameliyat gerekiyor mu?
• İyileşmesi ne kadar sürecek?
• Çocuğumun alçısına nasıl bakmalıyım?
• Çocuğum iyileşirken hangi aktiviteleri yapması güvenli?
• Çocuğumun gelecekteki kırık riski nedir?

Çocuğun acı çektiğini görmek her zaman korkutucu ve sinir bozucudur, özellikle de bir kemiği kırılmışsa. Endişelenmek ve sorular sormak tamamen doğaldır. İyi haber şudur ki, yaş ağaç kırığı geçiren çoğu çocuk kemikleri iyileştikten sonra uzun vadeli etkiler veya komplikasyonlar yaşamaz.

Doktorla süreç sırasında neler bekleneceği hakkında konuşulmalıdır. Doktor, çocuğun iyileşirken güvende kalmasına nasıl yardımcı olunacağı konusunda bilgi verecektir.