Trimalleolar Kırık Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Trimalleolar kırıklar, en az görülen ayak bileği kırığıdır. Trimalleolar kırık, ayak bileği eklemini oluşturan ve kişinin ayak ve ayak bileğini hareket ettirmesine yardımcı olan alt bacak bölümlerinin kırılmasıyla meydana gelir. Tedavi, cerrahi müdahale ve kapsamlı fizik tedavi gerektirir. Trimalleolar kırık, yaşam kalitesini uzun vadede etkileyebilir.
Trimalleolar Kırık Nedir?
Trimalleolar kırık, ayak bileği eklemini oluşturan ve kişinin ayak ve ayak bileğini hareket ettirmesine yardımcı olan alt bacak bölümlerinin kırılmasıyla meydana gelir. Trimalleolar kırıklar, cerrahi müdahale ve kapsamlı fizik tedavi gerektirir. Trimalleolar kırık, yaşam kalitesini uzun vadede etkileyebilir.
Trimalleolar Kırıkta Neler Olur?
Kişide trimalleolar kırık olduğunda, alt bacak kemiklerinin ucundaki üç kemik bölümü kırılır:
- Tibia (kaval kemiği): Bu, alt bacağın daha büyük kemiğidir. Ayak bileğinin iç kısmında dışarı çıkan kemiksi bir çıkıntı vardır. Bu, medial malleolustur. Ayrıca tibianın arkasında bir kemik bölümü bulunur. Bu, posterior malleolustur.
- Fibula: Bu, alt bacağın daha küçük kemiğidir. Ayak bileğinin dış kısmında dışarı çıkan kemiksi bir çıkıntı vardır. Bu, lateral malleolustur.
Bu kemik bölümleri, bazen malleolar kompleks olarak adlandırılır ve ayak bileğini sabit tutan ve ayak ile ayak bileğinin hareketini sağlayan bağları destekleyen üç taraflı bir çerçeve oluşturur.
Trimalleolar Kırıklar Ciddi Yaralanmalar mıdır?
Trimalleolar kırık, yaşam kalitesini etkileyebilecek ve uzun vadeli sorunlara neden olabilecek ciddi bir yaralanmadır:
- Trimalleolar kırığı onarmak için ayak bileği ameliyatı gerekecektir.
- Ayak bileği iyileşirken alçı, atel veya destek kullanılacaktır. Trimalleolar kırık iyileşmesi aylar sürebilir. Bu, kolayca hareket etme, araba kullanma veya günlük aktiviteleri yapma yeteneğini kısıtlar.
- Kırık kemikleri destekleyen tendonlar ve bağlar zarar görebilir, bu da iyileşme süresini uzatır.
- Kırık iyileştikten sonra bile topallayarak yürünebilir.
- Ayak bileğinde artrit gelişmesi muhtemeldir.
Trimalleolar Kırığın Sebepleri Nelerdir?
Trimalleolar kırıklara birkaç neden yol açabilir:
- Motorlu araç kazaları.
- Düşmeler.
- Spor yapmak.
- Tökezleme/ayağı takılma.
- Ayak bileğinin aniden “dönmesi” veya rotasyonu.
Trimalleolar Kırıklar Kimlerde Görülür?
Tarihsel olarak, 65 yaş ve üstü yetişkinler, tökezleme ve düşme sonrası yaşanan trimalleolar kırıklar için en yaygın şekilde tedavi edilen gruptur. Daha genç kişiler, spor yaparken, motorlu araç kazalarında veya düşmeler sonucu yaralanır.
Yaşlı yetişkinler daha uzun süre aktif kaldıkça, doktorlar spor yaralanmaları, motorlu araç kazaları ve yüksekten düşmelerden kaynaklanan daha fazla trimalleolar kırık tedavi etmektedir.
Trimalleolar Kırık ile Bimalleolar Kırık Arasındaki Fark Nedir?
Bimalleolar kırık, ayak bileğinin iç ve dış kısmından dışarı çıkan kemiksi çıkıntıların kırılmasıyla meydana gelir. Bu kemiksi çıkıntılar, medial malleolus ve lateral malleolustur.
Trimalleolar Kırıkların Belirtileri Nelerdir?
Trimalleolar kırık belirtileri şunlardır:
- Ani ve şiddetli ağrı.
- Ayak bileğine ağırlık verme veya ayak bileğini kullanarak yürüme zorluğu ya da imkansızlığı.
- Ayak bileği çevresinde morarma.
- Ödem/şişlik.
Trimalleolar Kırık Varken Yürünebilir mi?
Trimalleolar kırıkla yürümeye çalışmak çok ağrılı olur ve ayak bileği bağlarına ve tendonlarına zarar verebilir.
Doktorlar Trimalleolar Kırık Tanısını Nasıl Koyar?
Doktorlar, trimalleolar kırıkları teşhis etmek için aşağıdaki testleri kullanır:
- Röntgen.
- Bilgisayarlı tomografi taraması.
- Manyetik rezonans görüntüleme (MR).
- Artroskopi.
Trimalleolar Kırıklar Nasıl Tedavi Edilir?
Ağrı için ilaç verilecektir. Trimalleolar kırıklar, ayak bileği cerrahisi ve fizik tedavi ile tedavi edilir. Çoğu trimalleolar kırık, Açık Redüksiyon İç Sabitleme (ORIF) cerrahisi ile tedavi edilir. ORIF cerrahisinin amacı, kırık kemikleri hizaya getirerek uygun şekilde iyileşmelerini sağlamaktır.
ORIF Cerrahisinden Önce Ne Olur?
Genel anestezi uygulanacaktır. Genel anesteziye hazırlanmak için aşağıdaki adımlar izlenmelidir:
- Doktor aksini belirtmedikçe, hastaneye gitmeden önce sekiz saat boyunca yiyecek ve içecek tüketilmemelidir.
- Sigara içiliyorsa, kalp ve akciğer sağlığını iyileştirmek için ameliyattan en az iki hafta önce sigara bırakılmalıdır. Ameliyattan bir gün önce sigarayı bırakmak bile kalp ve akciğerlere yardımcı olur.
- Doktorun talimatına göre, bitkisel takviyeler prosedürden bir ila iki hafta önce bırakılmalıdır.
- Erektil disfonksiyon ilaçları, prosedürden en az 24 saat önce bırakılmalıdır.
- Bazı (hepsi değil) tansiyon ilaçları alınıyorsa, bir yudum su ile ilaç alma konusunda doktorla konuşulmalıdır.
Trimalleolar Kırık İçin Uygulanan ORIF Cerrahisi Sırasında Neler Olur?
- Cerrah, kırık ayak bileği kemiklerine erişmek için alt bacakta kesiler yapar.
- Ayak bileğinin kırık parçaları hizalanır. Bu, redüksiyon olarak adlandırılır.
- Cerrah, ayak bileğinin kırık parçalarını birleştirmek için metal plakalar, vidalar veya teller gibi araçlar kullanır. Bu, iç sabitleme olarak adlandırılır.
- Kesi kapatılır.
- Cerrah, ayak bileğini alçıya veya atele alır.
Trimalleolar Kırıkta Her Kırık Kemik İçin Bu Süreç Uygulanır mı?
Cerrahlar genellikle medial malleolusu, tibianın alt bölümünü ve lateral malleolusu, yani fibulanın alt bölümünü onarır. Posterior malleolus, yani tibianın arkası, kırığın büyüklüğüne bağlı olarak onarılabilir.
Trimalleolar Kırığı Tedavi Etmek İçin ORIF Cerrahisinin Komplikasyonları Nelerdir?
Komplikasyonlar şunlardır:
- Ağrı.
- Osteoartrit.
- Enfeksiyon.
- Kemiklerin kırık uçlarının doğru bir şekilde birleşmemesi.
Ameliyat Sonrası Ağrı Kesici İlaçlar Kullanılır mı?
Doktor, ağrı endişeleri hakkında hastayla konuşacak ve uygun ilaçlar için reçeteleri sağlayacaktır.
Ameliyat Sonrası Fizik Tedavi Gerekir mi?
Fizik tedavi, trimalleolar kırık iyileşmesinin önemli bir parçasıdır.
Trimalleolar Kırık Ameliyatından Ne Kadar Süre Sonra Yürünebilir?
Yaralı ayak bileğine ağırlık verilmesi veya yaralı ayak bileğiyle yürüme, altı hafta sürebilir. Trimalleolar cerrahiden iyileşme, kırık kemiklerin cerrahların kemikleri sabitlemek için kullandığı araçlar etrafında iyileşmesiyle zaman alır. Yaralı ayak bileğine ağırlık vermeden önce doktorla konuşulmalıdır.
Trimalleolar Kırık Ameliyatından Sonra Ne Zaman İşe Dönülebilir?
İşe dönmeden önce birkaç şey dikkate alınmalıdır:
- Ameliyattan sonraki ilk iki hafta boyunca yaralı ayak bileği yükseltilmelidir.
- Ağrı için alınan ilaçlar, çalışma yeteneğini etkileyebilir.
- Yaralı ayak bileğinin ağırlık taşıyabilecek duruma gelmesi altı hafta sürebilir, bu nedenle iş yerinde hareket etmek zor olabilir.
- Ameliyattan sonra birkaç hafta boyunca alçı veya atel kullanılacaktır.
- Çok erken ve çok fazla hareket etmek, ayak bileğinin tekrar yaralanmasına neden olabilir.
Trimalleolar Kırık Ameliyatından Ne Kadar Süre Sonra Araba Kullanılabilir?
Araba kullanmak birkaç ay sürebilir:
- Alçı veya atel, alçı çıkarılana veya atel gerekmeyene kadar sürücü koltuğuna oturmayı engelleyecektir. Alçı veya atel, altı haftaya kadar kullanılabilir.
- Alçı veya atel çıkarıldıktan sonra birkaç hafta boyunca ayak bileği dengesiz veya zayıf hissedilecektir, bu da güvenli araba kullanmayı zorlaştırır.
Trimalleolar Kırık Ameliyatından Sonra Spor Yapılabilir mi?
Trimalleolar kırık öncesi spor yapan çoğu kişi spora geri dönebilir. Ancak yaralı ayak bileğinin tekrar yaralamadan bunu yapacak kadar güçlü hale gelmesi genellikle dört ila altı ay sürer.
Ameliyat Sonrası Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?
Ameliyattan sonraki ilk altı hafta boyunca evde yardım planlanmalıdır:
- İlk iki hafta boyunca yaralı ayak bileği yükseltilmelidir ve ayak bileğinin ağırlık taşıyacak duruma gelmesine kadar dört hafta daha geçebilir.
- Yemek, yataktan kalkıp inme, banyo yapma ve tuvalet kullanımı gibi kişisel bakım için yardım gerekecektir.
- Birkaç ay boyunca araba kullanılamayacağı için ulaşım konusunda yardım gerekecektir.
Trimalleolar Kırık Ameliyatının Uzun Vadeli Yan Etkileri Nelerdir?
Uzun vadeli yan etkiler şunlar olabilir:
- Ameliyattan sonra birkaç ay topallayarak yürüme.
- Ayak bileği uygun şekilde iyileşmiyorsa ek cerrahi gerekmesi.
Doktorla Ne Zaman Görüşülmelidir?
Düzenli ameliyat sonrası kontroller yapılacaktır.
Ne Zaman Acil Servise Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda hemen acil sağlık hizmeti alınmalıdır:
- Ateş, titreme, cerrahi yaranın akıntısı veya yaranın dokunulduğunda ağrıması gibi enfeksiyon belirtileri varsa.
- Düşme yaşandıysa ve ayak bileğinin tekrar yaralandığı düşünülüyorsa.
Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?
Doktora aşağıdaki soruları sormak faydalı olacaktır:
- Yaralanmam ne kadar ciddi?
- Hemen ameliyat olmam gerekiyor mu?
- Birden fazla ameliyat gerekli olacak mı?
- Ameliyatın yan etkileri nelerdir?
- Ağrı için neler yapılabilir?
- Ameliyat sonrası normal şekilde yürüyebilecek miyim?
Trimalleolar kırıklar, karmaşık ve ciddi yaralanmalardır. Her kırık kemiği onarmak için birden fazla ameliyat gerekebilir. Kırık sırasında ayak bileği tendonları ve bağları zarar görmüş olabilir, bu da iyileşme süresini uzatır.
Trimalleolar kırık, yaşam kalitesini etkiler çünkü ayak bileğine ağırlık verilebilene kadar günlük aktiviteler için yardım gerekecektir. O zamanlarda bile, bağlar ve tendonlar kemiklerden daha uzun sürede iyileştiği için ayak bileği dengesiz veya güçsüz hissedilebilir.
Ayak bileğinin iyileşme süresi sırasında hayal kırıklığı, endişe veya depresyon hissedilebilir. Doktora nasıl hissedildiği söylenmelidir. Doktor, iyileşmeyi yönetmek için çeşitli programlar önerebilir.