Rotator Manşet Yırtığında Ameliyata İhtiyaç Duyulmayan Durumlar Nelerdir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Rotator manşet yırtıklarında bazen ameliyat yerine dinlenme, fizik tedavi, ağrı kesici ilaçlar ve steroid enjeksiyonları yardımcı olabilir.
Yırtık bir rotator manşet acı verici olabilir ve günlük hayatı gerçekten engelleyebilir. Acı çekmeden bir tişört bile giymek mümkün olmayabilir. Eğer el emeği gerektiren bir işiniz varsa bunu yapamayacak duruma gelebilirsiniz.
Rotator manşet, omzumuzdaki top ve yuva eklemini hizalı tutar. Bu, bir şey kaldırdığımızda, bir yere uzandığımızda veya bir şeyler fırlattığımızda olduğu gibi kolumuzun dönmesini sağlar. Yırtılırsa, top yani kemik başı yukarı doğru yükselir ve kaslar dengesizleşir. Bu da omzu hiç hareket ettirememeye neden olabilir.
Bu büyüklükteki bir yaralanmanın ameliyat gerektireceğini düşünülebilir ancak başka seçenekler de vardır. Bunun yerine cerrahi olmayan tedavilerle hareket kabiliyetini ve mobiliteyi geri kazanmak ve ağrıyı azaltabilmek mümkün hale gelir.
Rotator Manşet Ameliyatı Ne Zaman Yapılmamalıdır?
Rotator manşet yırtığı tedavisinde cerrahinin ana öneri olduğu zamanlar vardır ancak durum her zaman böyle değildir. Kısmi rotator manşet yırtıkları ve hatta bazı tam yırtıklar genellikle cerrahi müdahale olmadan tedavi edilebilir. Birçok durumda cerrahi müdahalesiz tedavi yeterli olacaktır.
Aşağıdaki durumlarda ameliyata ihtiyaç olmayabilir:
- Kısmi yırtıklar: Bu, tendonların hala kemiğe kısmen bağlı olduğu zamandır. Kısmi rotator manşet yırtıkları olan kişilerin yaklaşık %80'i cerrahi olmayan tedavilere iyi yanıt verir.
- Hiçbir ağrı olmaması: 60 yaş üstü insanların %40'ından fazlasında rotator manşet yırtığı vardır ancak birçok kişi bunu bilmez bile. Bu yaralanmaya sahip olduğunuzu ancak size ağrı vermediğini öğrenirseniz, büyük ihtimalle ameliyata da ihtiyacınız olmayacaktır. Ancak daha da kötüleşmemesi için yine de tedavi etmek gerekecektir.
- Hala iyi bir hareket aralığına sahip olmak: Rotator manşet yırtığı yaşam kalitesini etkilemiyorsa doktor ameliyat önermeden önce başka tedavi türleri önerebilir.
Ancak doktor rotator manşet yırtığı için direkt ameliyat seçeneği de tercih edebilir. Kişi genç, aktif biriyse ve tam kalınlıkta yırtılmaya yol açan bir yaralanma geçirirse (yani rotator manşet kemikten tamamen ayrılmışsa) üç ila dört hafta içinde yırtığı onarmak için ameliyat olması gerekebilir.
Cerrahi Olmayan Seçenekler Nelerdir?
Rotator manşet yaralanması için ameliyat olma kararı oldukça bireyseldir. Ameliyata geçmeden önce konservatif veya cerrahi olmayan tedaviyi denemek her zaman mantıklıdır. Ameliyat yerine yardımcı olabilecek tedaviler şöyledir.
Fizik Tedavi
Bir fizyoterapist kişiye, işlevselliğini geliştirmesine ve ağrısını azaltmanıza yardımcı olabilecek güçlendirme ve esneme egzersizleri öğretebilir. Yırtık bir rotator manşet için genellikle üç ila altı ay boyunca bir fizyoterapisti ziyaret etmek gerekir.
Fizik tedavi, hareket aralığı egzersizleri üzerinde çalışmayı ve hem rotator manşet kaslarını hem de diğer omuz dengeleyici kasları güçlendirmeyi içerir.
İlaç Tedavisi
İbuprofen veya naproksen gibi reçetesiz satılan steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar ağrı ve şişliği en aza indirmeye yardımcı olabilir ya da doktor kişiye farklı bir ağrı kesici içeren bir reçete yazabilir.
Kortikosteroid Enjeksiyonları
Kortizon iğneleri veya steroid enjeksiyonları olarak da bilinen bu iğneler, ilacı doğrudan omzun yaralı bölgesine iletir. Bu, enflamasyonu ve ödemi azaltmayı sağlar ve nihayetinde ağrının bir kısmını hafifletmeye yardımcı olur.
Ancak kortizon iğneleri sonsuza kadar yaptırılamaz. Genellikle ne sıklıkta alınabileceği konusunda bir sınır vardır çünkü çok sık yapılırlarsa iyileşme üzerinde olumsuz bir etki yaratabilirler.
Dinlenmek
Ameliyat olmadan bir rotator manşet yırtığı iyileştirilmeye çalışılıyorsa, omzu etkileyen aktivitelere bir süre ara vermek önemlidir.
Özellikle ağrıyı daha da kötüleştirebilecek kaldırma ve uzanma gibi baş üstü aktivitelerden kaçınılmalıdır.
Doktor omza buz konulmasını ve omuz askısı takılmasını önerebilir, bu sayede omuz ihtiyaç duyduğu dinlenmeyi sağlayabilir.
Rotator Manşet Ameliyatı İçin Çok mu Geç?
Rotator manşet yaralanmaları yaşla birlikte yaygınlaşır ve yaş ilerledikçe yırtılma yaşama olasılığı artar. İlk içgüdü ameliyatın değmeyecek kadar zahmetli olduğu ve ağrıyla yaşamak gerektiği olabilir.
En çok sorulan sorulardan biri “bunu yaptırmak için çok mu yaşlıyım?” olmaktadır ancak bu ameliyat için yaş sınırı yoktur. Bazen insanlar artık hiçbir şeyin işe yaramadığı bir noktaya gelir ve kendilerini her gün kötü hissederler. Eğer kişi kendini ağrı yüzünden sevdiği şeyleri yapamadığını söylerken bulursa, o zaman ameliyat hakkında konuşmanın zamanı gelmiştir.
Rotator Manşet Ameliyatı Hangi Durumlarda Uygun Değildir?
Rotator manşet yırtığının artroskopik (minimal invaziv) cerrahiyle onarılamadığı zamanlar vardır. Bir tendonu lastik bant gibi düşünebilirsiniz. Yani esnek ve elastiktir, ta ki elastikiyetini yitirene kadar. Çok fazla esnerse zamanla elastikiyetini kaybeder ve eskisi gibi yerine geri dönemez.
Aynısı rotator manşet için de geçerlidir. Tendonlar elastikiyetini kaybetmişse, cerrah onu ait olduğu kemiğin üzerine geri çekemez. Bunun yerine sırttaki bir kası kullanabilirler veya hasarlı rotator manşet ile kemik arasında bir tampon oluşturmak için balon ara parçası kullanabilirler.
Ancak özellikle rotator manşet yırtığı ile ilişkili artritle uğraşılıyorsa omuz replasmanı (omuz protezi) ameliyatına ihtiyaç olabilir. Bu durumlarda, tek güvenilir tedavi ters omuz replasmanıdır.
Kollarını neredeyse felç olmuş gibi hiç kaldıramayan hastalar bile ters omuz protezi ameliyatından sonra kollarını tam güçle kaldırabilir duruma gelebilirler.
Rotator Manşet Yırtığı Kendiliğinden İyileşir mi?
Dinlenme, fizik tedavi ve ilaçla birçok kişi rotator manşet yırtığı ağrısından kurtulabilir. Ancak ona gereken özen ve ilgi gösterilmezse, bu yaralanma zamanla kötüleşebilir ve sonunda neredeyse kesinlikle ameliyat olmak gerekir.
Rotator manşet yaralanması için hangi tedavinin en iyi olduğuna karar verirken dikkate alınması gereken çok şey vardır. Hasta, doktoruyla kendisi için en uygun tedaviyi belirlemek için görüşmelidir.
Ayrıca omuz ağrısı her zaman rotator manşette bir sorun olduğu anlamına gelmez. Omuz ağrısına neden olan diğer yaralanmalar şunlardır:
- Omuz eklem iltihabı.
- Donuk omuz (yapışkan kapsülit).
- Biseps tendiniti.
Konservatif, cerrahi olmayan seçenekler işe yaramazsa, bunların tedavisi de cerrahiye yönelir.
Doktorunuza gidip doğru teşhis almak, bundan sonra ne olacağını anlamak için bir sıçrama tahtasıdır. Doktorların amacı hastaların yapmak istedikleri şeyleri yapmaya devam edebilmesini sağlamaktır. Kişi artık bunları yapamayacağı bir noktaya gelirse, o zaman cerrahi seçenekler hakkında konuşmanın zamanı gelmiş olabilir.