Miyofasiyal Ağrı Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Miyofasiyal ağrı sendromu, kasları ve onları çevreleyen fasyayı (ince bağ dokusu) etkileyen kronik bir durumdur. Miyofasiyal ağrı sendromunda, kastaki tetik noktalara (düğümlere) baskı uygulanması lokalize ya da yansıyan ağrıya neden olur. Bazı kişiler miyofasiyal ağrı sendromunu fibromiyalji ile karıştırır ancak bunlar iki farklı durumdur.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Nedir?

Miyofasiyal ağrı sendromu, kaslarda ve fasyada (kasları çevreleyen ince bağ dokusunda) iltihaptan kaynaklanan kronik bir durumdur. “Myo (miyo)” kas anlamına gelir ve “fascial (fasiyal)” ise ince bağ dokusu anlamına gelir.

Vücut bir portakal olsaydı, deri dıştaki portakal kabuğu, kaslar portakalın etli kısmı ve her portakal dilimini çevreleyen ince beyaz zar da fasya olurdu. Fasya, kas dokusunun her düzeyini yani kas liflerini, tek tek kasları ve kas gruplarını çevreler.

Çoğu kişide miyofasiyal ağrı tek bir belirli bölgede ortaya çıkar. Ancak bazı durumlarda birden fazla bölgeyi etkileyebilir (ama genellikle vücudun aynı tarafındadır).

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Ne Kadar Yaygındır?

Miyofasiyal ağrı sendromu yaygındır. Uzmanlar, genel nüfusun %85’ine kadarının yaşamlarının bir noktasında bu durumu geliştireceğini tahmin etmektedir.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Nasıl Hissettirir?

Belirtiler, miyofasiyal ağrı sendromu olan her kişi için farklıdır. Bazen ağrı aniden ortaya çıkar. Bazı zamanlarda ise arka planda süren sürekli, künt bir ağrı vardır.

Miyofasiyal ağrı sendromu belirtileri şunları içerir:

• Sızlayıcı, zonklayıcı, gergin, sert ya da sıkıştırıcı tarzda ağrı.
• Dokunulduğunda ve bazen dokunulmadığında da ağrıya neden olan tetik noktalar (kas içindeki küçük kabarıklıklar, nodüller ya da düğümler). Bunlar genellikle durum kötüleştikçe gelişir.
• Ağrılı ve hassas kaslar.
• Zayıf kaslar.
• Hareket açıklığında azalma (örneğin omzun tam olarak döndürülememesi)

Bazen miyofasiyal ağrı sendromu olan kişilerde başka sağlık durumları da bulunur. Yaygın sorunlar şunları içerir:

• Baş ağrıları.
• Kötü uyku.
• Stres.
• Anksiyete.
• Depresyon.
• Yorgun hissetme.

Miyofasiyal Tetik Nokta Türleri Nelerdir?

Dört tür tetik nokta vardır:

• Aktif tetik nokta tipik olarak kasın içinde bulunur. Baskı uygulandığında tetik noktanın olduğu yerde ya da aynı kas boyunca ağrıya neden olur.
• Latent tetik nokta inaktiftir (uykudadır) ancak aktif hale gelebilir.
• Sekonder tetik nokta, aktif tetik noktası olan kasın dışında başka bir kastaki düğümdür. Aktif tetik nokta ile sekonder tetik nokta aynı anda tahriş olabilir.
• Satelit tetik nokta, başka bir tetik noktanın bölgesiyle örtüştüğü için inaktif hale gelen tetik noktadır.

Miyofasiyal Ağrı Sendromunun Sebepleri Nelerdir?

Uzmanlar, bazı kişilerin miyofasiyal ağrıya neden daha yatkın olduğunu araştırmaya devam etmektedir.

En yaygın nedenlerden bazıları şunları içeriyor gibi görünmektedir:

• Kas yaralanması.
• Tekrarlayıcı hareketler (örneğin çekiç kullanmak).
• Kötü postür (duruş).

Miyofasiyal ağrı sendromunun gelişimine katkıda bulunabilecek risk faktörleri şunları içerir:

• Kas zayıflığı.
• Kas aktivitesi eksikliği (örneğin bacağın alçıda olması).
• Soğuk bir ortamda çalışmak ya da yaşamak.
• Duygusal stres (kas gerginliğine neden olabilir).
• Sinir sıkışması.
• Tiroit hastalığı ya da diyabete bağlı nöropati gibi metabolik ya da hormonal sorunlar.
• D vitamini ve folat dahil vitamin eksiklikleri.
• Kronik enfeksiyonlar.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Miyofasiyal ağrı sendromu sıklıkla eksik tanı alır ve gözden kaçırılır. Bunun nedeni, belirtilerinin birçoğunun sinirleri, kemikleri, bağları ya da tendonları etkileyen diğer durumlarla örtüşmesidir.

Miyofasiyal ağrı sendromunu teşhis etmek için doktorun kasları fiziksel olarak muayene etmesi, gergin kas bantlarını hissetmesi ve ardından hassas noktaları bulması gerekecektir. Bir tetik noktanın bulunup üzerine baskı uygulanması, ağrının ya tam o noktada ya da kısa bir mesafedeki bir bölgede hissedilmesine neden olur (yansıyan ağrı).

Miyofasiyal Ağrı Sendromunu Teşhis Etmeye Yardımcı Olabilecek Testler Nelerdir?

Şu anda miyofasiyal ağrı sendromunu teşhis edebilecek herhangi bir test yoktur. Ayrıca kızarıklık, şişlik ya da alışılmadık kas sıcaklığı gibi görünür bulgular da yoktur.

Doktor, diğer durumları dışlamak için testler önerebilir. Ayrıca belirtiler hakkında şu soruları da sorabilir:

• Ağrı nerede hissediliyor?
• Ağrı nasıl tarif edilir?
• Ağrı ne sıklıkla yaşanıyor?
• Ağrıyı ne hafifletiyor?
• Ağrıyı ne kötüleştiriyor?
• Yakın zamanda herhangi bir yaralanma oldu mu?
• Belirtiler günün belirli zamanlarında düzeliyor mu?
• Ne iş yapılıyor?
• İş hangi tür hareketleri içeriyor?

Doktor ayrıca yürüyüşü ve postürü değerlendirebilir, kas kullanımında denge olup olmadığına ve kas zayıflığı belirtilerine bakabilir. Ayrıca ne kadar çok ve ne kadar iyi uyunduğunu ve stresli, kaygılı ya da depresif hissedilip hissedilmediğini de sorabilir çünkü bunlar miyofasiyal ağrı sendromuna katkıda bulunabilir.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Miyofasiyal ağrı sendromu için birkaç tedavi seçeneği vardır. Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Muayenehane içi tedaviler.
• İlaç tedavisi.
• Evde uygulanabilecek yöntemler.

Kişide miyofasiyal ağrı sendromu belirtileri varsa, ağrı kötüleşmeden önce doktora başvurmak en iyisidir. Tedaviye tetik noktalar oluşmadan başlanırsa tedavi genellikle daha başarılı olur.

Muayenehanede Uygulanabilecek Tedaviler

Doktor büyük olasılıkla şu tedavilerin bir kombinasyonunu önerecektir:

• Kasları güçlendirmek, germek ve gevşetmek için fizik tedavi.
• Gerginliği azaltmak, kan akımını artırmak ve ağrıyı hafifletmek için tetik noktaya ince iğnelerin batırıldığı kuru iğneleme.
• Ağrıyı hafifletmek için tetik noktaya lidokain ya da başka bir anestezik enjekte edilen tetik nokta enjeksiyonları.
• Tetik noktanın soğutucu bir maddeyle püskürtüldüğü ve ardından kasların yavaşça, elle gerildiği “spray and stretch” yöntemi.
• Ağrı giderici kimyasalların salınmasını uyarmak için lazer kullanılan düşük düzeyli ışık tedavisi/soğuk lazer.
• Kasların içine nüfuz etmek için ses dalgalarının kullanıldığı ultrason tedavisi.
• Doktorun deri üzerine pedler yerleştirip tetik noktalara düşük voltajlı elektrik sinyalleri gönderdiği transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS).

Akupunktur ve gevşeme tedavileri, buna biyofeedback ve bilişsel davranışçı terapi de dahil olmak üzere, uykuyu iyileştirmek ve anksiyeteyi azaltmak için de yararlıdır.

İlaç Tedavileri

Doktor ayrıca miyofasiyal ağrı sendromu için şu ilaçları reçete edebilir:

• Ağrı kesiciler.
• Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar.
• Kas gevşeticiler.
• Steroidler.
• Antidepresanlar.
• Uyku kalitesini artırmak için sedatifler.

Evde Uygulanabilecek Yöntemler

Belirtileri hafifletmek için evde de bazı şeyler denenebilir. Bunlar şunları içerir:

• İltihabı azaltmak için buz paketleri ve kasları gevşetmek için sıcak uygulamalar.
• Miyofasiyal ağrı sendromu egzersizleri. Buna ağırlık taşıyan egzersizler (kasları güçlendirmek için), germe egzersizleri (kasları uzatmak için) ve aerobik egzersizler (kaslara daha fazla oksijen taşımak için) dahildir.
• Reçetesiz satılan ağrı kesiciler (asetaminofen gibi) ya da nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (ibuprofen ya da naproksen gibi). Reçeteli analjezik ya da nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar kullanılıyorsa bu reçetesiz ilaçlar alınmamalıdır.
• Yoga (kasları germek ve gevşetmek, stresi azaltmak için), nefes egzersizleri ve meditasyon dahil gevşeme teknikleri.
• Özellikle iltihaba neden olduğu bilinen yiyeceklerden kaçınmayı içeren beslenme değişiklikleri.
• Ilık suda beklemek.
• Masaj.

Miyofasiyal Ağrı Sendromunu Hangi Doktorlar Tedavi Eder?

Miyofasiyal ağrı sendromunu tedavi edebilecek birkaç tür doktor vardır. Bunlar aşağıdakiler gibidir:

• Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanları.
• Ağrı yönetimi uzmanları.
• Romatologlar.
• Ortopedistler.
• Fizyoterapistler.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Varsa Neler Beklenmelidir?

Her kişinin ağrısı, buna yeri ve şiddeti de dahil olmak üzere kendine özgüdür. Ağrı zaman zaman alevlenebilir ya da sürekli ve uzun süreli olabilir. Başarılı tedavi genellikle kişinin kendini rahat hissettiği doktorları bulmasını ve onların yönetim planını takip etmesini gerektirir.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Ne Kadar Sürer?

Miyofasiyal ağrı sendromunun süresi kişiden kişiye değişir. Tedaviyle bir gün ya da birkaç hafta içinde geçebilir, ancak bazı kişilerde daha uzun sürebilir.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Önlenebilir mi?

Miyofasiyal ağrı sendromu her zaman önlenemez ancak riski azaltmak için yapılabilecek belirli şeyler vardır. Bunlar:

• Doğru uyku hijyenini sürdürmek.
• Stresi azaltmak.
• Egzersiz yapmak.
• Önlenebilir kas yaralanmalarından kaçınmak (örneğin taşınan çanta ya da sırt çantası çok ağır olup omuz kaslarına baskı yapıyor olabilir).
• Gevşeme yöntemlerini uygulamak.
• Akdeniz diyeti gibi dengeli bir diyetle beslenmek.
• Yeterli sıvı almak.

Bazı yiyecekler iltihaba neden olur ve iltihap miyofasiyal ağrıyı artırır. Kaçınılması gereken bazı yiyecekler şunlardır:

• Kızarmış yiyecekler (örneğin patates kızartması).
• Süt ürünleri (süt, peynir, yoğurt).
• Rafine karbonhidratlar ve rafine un içeren yiyecekler (hamur işleri, beyaz ekmek, makarna, kahvaltılık gevrekler, pizza).
• Margarin, tereyağı, bitkisel yağ.
• Gazlı içecekler gibi şekerli yiyecek ve içecekler.
• Kırmızı et (hamburger, biftek).
• Yapay tatlandırıcılar ve genel katkı maddeleri (“şeker ilavesiz” ürünler, sıfır kalorili “diyet” gazlı içecekler, meyve, dondurma ve şekerleme içeren işlenmiş gıdalar).
• İşlenmiş etler (sosisli, sucuk, sosis).

Dolaplar ve buzdolabı kontrol edilmelidir. Miyofasiyal ağrı sendromu belirtilerini artıracak yiyecekler çıkarılmalıdır. Bunu bir anda yapmak mümkün değilse, bir seferde tek bir yiyecek türünü çıkarılarak daha rahat hissedilen hızda ilerlenebilir.

Miyofasiyal Ağrı Sendromu Olan Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?

Miyofasiyal ağrı sendromuyla yaşamak en iyi ihtimalle rahatsız edici, en kötü ihtimalle dayanılmazdır. Doktorun tedavi planına uyarak ve evde uygulanabilecek yöntemleri kullanarak kendine iyi bakmak gerekir. Egzersiz, beslenme değişiklikleri, ılık suda bekleme, masaj ve benzeri yöntemler denenebilir. Ağrıyı en iyi hangi tedavilerin azalttığını bulmak için büyük olasılıkla biraz deneme yapmak gerekecektir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Belirli bir bölgede geçmeyen ağrı varsa doktordan randevu alınmalıdır (tercihen tetik noktalar gelişmeden önce). Doktor diğer durumları dışlamak için testler yapabilir ve kişiye uygun bir plan oluşturabilir.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Randevu sırasında doktora şu sorular sormak faydalı olabilir:

• Miyofasiyal ağrı sendromu için bana hangi ilaçlar yardımcı olacaktır?
• Miyofasiyal ağrı sendromum nasıl gelişti?
• Başka ağrı durumları açısından riskim var mı?
• Tedavi planı nedir?
• Bir ağrı yönetimi uzmanına görünmem gerekir mi?
• Daha iyi hissetmek için neler yapabilirim?
• Ne kadar süre sonra tekrar kontrole gelmeliyim?

Miyofasiyal Ağrı Sendromu ile Fibromiyalji Arasındaki Fark Nedir?

Miyofasiyal ağrı ile fibromiyalji ağrısı benzer hissedilir. Her ikisinde de ağrıya neden olan tetik noktalar vardır ancak bunlar farklı durumlardır.

Miyofasiyal ağrı tek bir belirli bölgede ortaya çıkarken (ya da birden fazla bölge varsa bile bunlar genellikle vücudun aynı tarafındadır), fibromiyalji ağrısı tüm vücutta görülür. Fibromiyaljisi olan kişilerde şu durumların görülme olasılığı daha yüksektir:

• Daha fazla tetik nokta.
• Yaygın ağrı.
• Daha şiddetli yorgunluk.
• Uyku bozuklukları.
• Baş ağrıları.
• İrritabl bağırsak sendromu.
• Şişlik, yanma, batma ya da karıncalanma gibi ek duyumlar.

Herkes yaşamı boyunca ağrı yaşar. Ancak bu ağrı dayanılmaz hale geldiğinde ya da uzun sürdüğünde doktordan yardım alma zamanı gelmiş demektir. Neyse ki doğru tedaviyle, miyofasiyal ağrı da dahil olmak üzere çoğu ağrı azaltılabilir ya da ortadan kaldırılabilir.