Kienböck Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Kienböck hastalığı, kişinin bileğinde ağrı, sertlik ve zayıflığa neden olur ve bu durum günlük aktiviteleri zorlaştırabilir. İleri evrelerde, kişinin bileğinde artrit gelişebilir. Bu durum birkaç ay içinde hızla ortaya çıkabilir ya da yıllar sürebilir. Cerrahi ve cerrahi olmayan tedaviler, ağrıyı azaltmaya ve bilek hareketini iyileştirmeye veya korumaya yardımcı olabilir.
Kienböck Hastalığı Nedir?
Kienböck hastalığı, kişinin bileğindeki küçük, hilal şeklindeki bir kemiğin (lunate) bozulmasıdır. Bu bozulma yavaşça gerçekleşir ve zamanla kötüleşir. Kienböck hastalığı bazen kişinin bileğinde artrite yol açabilir.
Herkes Kienböck hastalığında belirtiler yaşamaz. Bu nedenle bazen bu hastalık, doktor kişinin bileğini başka bir nedenle incelerken keşfedilebilir.
Kienböck Hastalığı Hangi Kemiği Etkiler?
Lunate, kişinin bileğindeki sekiz karpal kemikten biridir ve bileğin merkezine yakın bir konumdadır. Önkol kemikleri olan radius ve ulna ile birlikte, lunate bileğin hareket etmesine yardımcı olur.
Kimler Kienböck Hastalığı İçin Risk Altındadır?
Yetişkinler daha yüksek risk altındadır ancak Kienböck hastalığı her yaşta görülebilir. Hastalık genellikle erken yetişkinlikte başlar ve en sık 20-40 yaş arası erkeklerde görülür.
Kişinin kan dolaşımını etkileyen orak hücreli anemi veya lupus gibi bozuklukları varsa, Kienböck hastalığı riski artar. Ayrıca serebral palsi gibi belirli durumları olan bireylerde de risk daha yüksektir.
Kienböck Hastalığına Ne Sebep Olur?
Kienböck hastalığının tam nedeni bilinmemekle birlikte, lunate kemiğinin bozulmasına katkıda bulunabilecek birkaç faktör vardır:
- Lunate kemiğine daha az kan akışı. Uzmanlar bunun en olası faktör olduğunu düşünmektedir. Kemik, besleyici kan almazsa ölebilir. Kemiğin ölmesi osteonekroz olarak adlandırılır.
- Lunate kemiğine travma. Örneğin bu kemik bir araba kazasında hasar görmüş olabilir.
- Düzensiz önkol kemikleri. Kişinin önkolundaki ulna ve radius kemikleri aynı uzunlukta değilse, bu durum bilekte sorunlara yol açabilir.
- Düzensiz lunate şekli. Kişi, yanlış şekilli bir lunate kemiğiyle doğmuş olabilir.
Kienböck Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Herkes Kienböck hastalığında belirtiler yaşamaz. Yaygın olarak bildirilen belirtiler şunlardır:
- Bilek burkulmasına benzer bilek ağrısı. Bu ağrı, gelip giden hafif bir ağrı veya daha sürekli keskin bir ağrı olabilir.
- Lunate kemiğinin tam üzerindeki ağrı (bileğin yaklaşık merkezinde).
- Bilekte şişlik.
- Bilekte sertlik.
- Bilekte zayıflık.
- Bilek hareket ettirildiğinde çıtırtı, kütleme veya gıcırdama sesleri (krepitasyon).
- Bileğin eskisi gibi hareket ettirilememesi (azalmış hareket aralığı).
- Bir şey kavrandığında daha az güç.
Kienböck Hastalığı Artrite Neden Olabilir mi?
İleri evre Kienböck hastalığı kişinin bileğinde artrite neden olabilir. Bileğin karpal kemiklerinde artrit, ağrı, şişlik, sertlik ve bilek ile elde zayıflığa yol açar. Bunun için hem cerrahi olmayan hem de cerrahi tedaviler vardır.
Kienböck Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?
Kişi, doktorla görüşür ve belirtilerini bildirir. Ağrının türü, yeri ve ne kadar süredir devam ettiği konusunda mümkün olduğunca spesifik olunmalıdır. Doktor, aşağıdaki testleri isteyebilir:
- Röntgen.
- MR.
- BT taraması.
- Kemik taraması.
Kienböck Hastalığının Evreleri Nelerdir?
Doktor, kişinin Kienböck hastalığının evresini belirtebilir. Evre 1 en hafif, evre 4 ise en ağırdır. MR ve BT taramaları, kırıkları dışlamak ve kan akışını tespit etmek için evreyi belirlemede yardımcı olur.
- Evre 1: Evre 1’de, kişi bilek burkulmasına benzer ağrı hissedebilir. Sebep net olmasa da lunate kemiğine kan akışının yavaşlaması veya durması muhtemeldir.
- Evre 2: Evre 2’de, lunate kemiği kan akışı eksikliği nedeniyle sertleşmeye başlar. Sertleşme süreci skleroz olarak adlandırılır ve bu, kemiğin öldüğü anlamına gelir.
- Evre 3: Evre 3’te, sertleşmiş lunate kemiği kırılmaya başlar. Bu, bilekteki diğer kemiklerin yer değiştirmesine neden olabilir. Kişi daha fazla ağrı hisseder, nesneleri güçlü bir şekilde kavrayamaz ve hareket aralığı sınırlanır.
- Evre 4: Evre 4’te, lunate kemiğinin yakınındaki kemiklerin dış yüzeyleri de zayıflar. Bilek artritik hale gelebilir.
Evre 1 ile evre 4 arasında birkaç ay veya birkaç yıl olabilir.
Kienböck Hastalığını Hangi Doktorlar Tedavi Eder?
Aile hekimi hastayı, Kienböck hastalığına yardımcı olabilecek bir veya daha fazla uzmana yönlendirebilir. Uzmanlar şunları içerir:
- Bilek ve el prosedürlerinde uzmanlaşmış bir el cerrahı.
- Kemik, eklem, bağ, kas ve tendon bozukluklarının tanı, önleme ve tedavisinde uzmanlaşmış bir ortopedist.
- Ağrıyı yönetmeye ve bilek hareketini iyileştirmeye yardımcı olabilecek bir ergoterapist.
Kienböck Hastalığının Tedavisi Nedir?
Kienböck hastalığının tek bir tedavisi olmasa da tedavi şunları yapabilir:
- Lunate kemiğine kan akışını geri kazandırmak.
- Ağrıyı azaltmak.
- Bilek hareketini iyileştirmek.
- Kienböck hastalığının kötüleşmesini durdurmak.
Kienböck Hastalığı İçin Cerrahi Olmayan Tedaviler Nelerdir?
Kienböck hastalığı için hem cerrahi olmayan hem de cerrahi tedaviler vardır. Cerrahi olmayan tedavilere örnekler şunlardır:
- Bileğin hareket etmesini engellemek için birkaç ay boyunca alçıya alınması. Bilek dinlendirilirse kan akışı yeniden başlayabilir.
- Ergoterapi. Ergoterapi, bileğin ağrıyı azaltacak ve hastalığı yavaşlatacak şekilde kullanılmasını gösterebilir.
- Kortizon enjeksiyonları ve ibuprofen ile naproksen gibi reçetesiz satılan antienflamatuar ilaçlar gibi ilaçlar kullanılması.
Kişi, kendisi için en iyi ilaçlar konusunda doktoruna danışmalıdır. İbuprofen ve naproksen, aşağıdaki sağlık sorunları olan kişiler için uygun değildir:
- Astım.
- Mide ülseri.
- Yüksek tansiyon.
- Böbrek sorunları.
- Kalp sorunları.
Kienböck Hastalığı İçin Cerrahi Tedaviler Nelerdir?
Kienböck hastalığı için önerilen beş tür cerrahi vardır. Kişi için uygun olan, hastalığın evresine ve doktorun önerilerine bağlıdır. Olası ameliyatlar şunlardır:
- Eklem dengeleme: Önkol kemikleri olan radius ve ulna farklı uzunluklarda olduğunda eklem dengeleme gereklidir. Farklı uzunluklar lunate kemiğine ekstra baskı uygulayarak onu sıkıştırır. Cerrah, radius veya ulnayı kısaltmak için küçük bir kemik parçası çıkarır ya da uzatmak için kemik greftleri kullanır.
- Revaskülarizasyon: Bu prosedür, lunate kemiğine kan akışını geri kazandırır veya artırır. Cerrah, vücudun başka bir bölgesinden küçük bir kemik parçası alır ve lunate kemiğine yerleştirir. Kemikler iyileşirken pimler kemikleri bir arada tutar ve bileğin dışında bir metal cihaz her şeyi yerinde tutar. Revaskülarizasyon sadece evre 1 veya 2’de yapılabilir.
- Füzyon: Kısmi veya tam füzyon yapılabilir. Bu kalıcı prosedürde cerrah, bilekteki bazı veya tüm kemikleri birleştirir (kaynatır, yapıştırır). Tam füzyon yapılırsa, kişi bileğini hareket ettiremez ancak önkolunu döndürmeye devam edebilir.
- İmplant artroplastisi: Bu prosedürde cerrah, lunate kemiğini bir protezle değiştirir.
- Proksimal dizi karpektomi: Lunate kemiği kırılmışsa, bu kemik ve bilekteki bazı diğer karpal kemikler çıkarılabilir.
Kienböck Hastalığı Olan Kişilerin Seyri Nasıldır?
Bazen Kienböck hastalığı bilekte artrite yol açabilir. Bu, hastalığın en can sıkıcı komplikasyonudur. Kişi, bunun olasılığı hakkında doktoruyla konuşmalı ve birlikte bir tedavi planı oluşturmalıdır.
Kienböck Hastalığı Kendi Kendine Geçer mi?
Kienböck hastalığı kendi kendine geçmez. Tedavi edilmezse, bilek giderek daha fazla ağrır ve kişi bileğini kullanma yeteneğini yavaşça kaybeder. Bu nedenle mümkün olan en kısa sürede doktorla görüşülmesi önemlidir.
Kienböck Hastalığı Gittikçe Kötüleşir mi?
Belirtilerin zamanla kötüleşmesi beklenebilir. Zaman geçtikçe ağrı artar ve bilek giderek daha az kullanılabilir hale gelir, bu da kişinin normal aktivitelerini yapmasını engeller. Bu nedenle hızlıca doktora başvurulması önemlidir.
Kienböck Hastalığı Ne Hızla İlerler?
Kienböck hastalığının evre 1 ile evre 4 arasındaki süresi birkaç ay ila birkaç yıl olabilir.
Kienböck Hastalığını Önlemek veya Riskini Azaltmak İçin Ne Yapılabilir?
Kienböck hastalığını önlemek için yapılabilecek bir şey olmasa da etkili tedaviler mevcuttur.
Lunate kemiğine kan sağlayan iki damarla doğan kişilerin, sadece bir damarla doğanlara göre Kienböck hastalığına yakalanma olasılığı daha düşüktür.
Kienböck Hastalığıyla Normal Bir Hayat Yaşanabilir mi?
Kienböck hastalığının ağrısı, sertliği ve zayıflığı zahmetlidir. Bu, kişinin aktivitelerini ağrısız bir şekilde yapmasını engelleyebilir ve hatta tamamen yapmaktan alıkoyabilir. Kienböck hastalığıyla en iyi yaşam kalitesini sürdürmenin veya geri kazanmanın en iyi yolu, mümkün olan en kısa sürede tedavi olmaktır.
Doktorla Ne Zaman İletişime Geçilmelidir?
Aşağıdaki belirtiler ciddi hale gelmeden önce doktorla iletişime geçilmelidir. Ne kadar erken teşhis edilirse, o kadar erken tedavi alınabilir. Şu durumlarda doktora başvurulmalıdır:
- El, bilek veya parmaklar hareket ettirilemiyorsa.
- Bilek çevresinde olağandışı kızarıklık görülüyorsa.
- Ekstra şişlik varsa.
- Dayanılmayacak kadar ağrı hissediliyorsa.
Kienböck Hastalığı Hakkında Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?
Kişi, doktor randevusuna aşağıdaki gibi bir soru listesiyle gidebilir:
- Bileğimde artrit olacak mı?
- Kienböck hastalığının hangi evresindeyim?
- Tekrar değerlendirilmek için ne zaman geri gelmeliyim?
- Hangi egzersizler yardımcı olabilir?
- Ergoterapiste gitmeli miyim?
- Ameliyat olmam gerekiyor mu?
- Acil servise ne zaman gitmeliyim?
Aşağıdaki sorunlardan herhangi biri yaşanırsa derhal 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı veya acil servise gidilmelidir:
- Nefes almada zorluk/nefes darlığı veya herhangi bir nedenle nefes durması.
- Göğüste şiddetli ağrı veya baskı. Dayanılmayacak kadar şiddetli herhangi bir ağrı.
- Baş, boyun veya omurga yaralanması.
- Bilinç kaybı (bayılma).
- Ani zayıflık, özellikle konuşamama veya hareket edememe.
- Durmayan baş dönmesi.
- 3 ila 5 dakika süren bir nöbet.
- Zehirlenme veya aşırı doz.
- Şiddetli alerjik reaksiyon.
- Kan öksürme veya kusma.
- Ağır kanama.
- İlaçla düzelmeyen yüksek ateş.
- Şiddetli yanık, elektrik çarpması veya yıldırım çarpması.
- İnme belirtileri (konuşma bozukluğu, uyuşma, zayıflık, denge kaybı ve/veya görme sorunları).
Kienböck Hastalığı Ne Kadar Nadirdir?
Kienböck hastalığı nadir bir hastalıktır. Genellikle bilek başka bir nedenle tarandığında bulunur. Bileği taranan yaklaşık 100.000 kişiden yedisinde Kienböck hastalığı bulunur.
Kienböck, bilekteki bir kemiği etkileyen nadir bir hastalıktır. Bu, ilerleyici bir hastalıktır, yani kişi başlangıçta belirtiler yaşamayabilir veya belirtiler hafif olabilir. Ancak belirtiler zaman içinde daha belirgin hale gelir ve günlük yaşam aktivitelerini yapma yeteneğini sınırlayabilir. İyi haber şudur ki Kienböck hastalığı için etkili tedaviler mevcuttur. Kienböck hastalığının erken evrelerde tedavi edilmesi daha kolaydır, bu nedenle bilekte ağrı, şişlik, sertlik veya zayıflık gibi belirtiler fark edildiğinde doktora başvurmaktan çekinilmemelidir.