Hemartroz (Eklem Kanaması) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Hemartroz, eklemlerden birinin etrafındaki boşluğa kanama olmasıdır. En çok insanların dizlerini etkiler ancak hareket eden herhangi bir eklemde (sinovyal eklemler) görülebilir. Doktor kanamanın nedenini tedavi etmeye çalışacaktır. Şişlik ve ağrı gibi semptomlar muhtemelen evde uygulanacak tedavilerle yönetilebilir.
Hemartroz Nedir?
Hemartroz, eklemlerden birinin içinde meydana gelen kanama için kullanılan tıbbi terimdir. Eklem kanaması olarak da adlandırılır.
Eklemler, vücutta kemiklerin birleştiği yerlerdir. Hareket etmeye yardımcı olan eklemlere sinovyal eklemler denir. Bunlar, kemiklerin bir araya geldiği alanı kaplayan ince bir bariyer olan sinovyal bir zarla kaplıdır.
Sinovyal zarlar çevreledikleri eklemleri korur. Eklemlerdeki kemikler arasındaki sürtünmeyi azaltmak için kıkırdaklar, tendonlar ve bağlar birlikte çalışırlar, özellikle de onları hareket ettirdiğimizde.
Hemartroz, bir şeyin sinovyal zara veya eklemlerden birinin içindeki boşluğa sızmasıyla oluşan kanamadır. Şişmeye neden olur ve eklemi kullanmayı zorlaştırabilir.
Hemartroz vücuttaki herhangi bir sinovyal eklemde gelişebilir ancak genellikle şunları etkiler:
- Dizler.
- Dirsekler.
- Kalçalar.
- Omuzlar.
Hemartroz; yaralanmalar, sağlık sorunları, ilaçların yan etkisi ve eklem ameliyatlarından sonra ortaya çıkabilir. Doktor kanamanın nedenini ve yaşanan semptomları tedavi edecektir. Çoğu insan hemartrozun nedenine bağlı olarak birkaç hafta içinde iyileşir.
Kişide akut hemartroz (geçici ve bir yaralanma veya kısa süreli hastalıktan kaynaklanan bir eklem içine kanama) olabilir. Hemartrozun geri gelmesine (tekrarlamasına) neden olan bir kanama bozukluğu varsa doktor, kronik hemartroz teşhisi koyabilir.
Eklem çevresinde şişlik varsa, özellikle ağrıyorsa veya hareket etmeyi zorlaştırıyorsa bir doktora başvurulmalıdır.
Hemartroz Kimlerde Görülür?
Hemartroz herkesi etkileyebilir. Sinovyal eklemlerden birini etkileyen bir travma yaşanırsa hemartroz geliştirilebilir.
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere belirli sağlık sorunlarına sahip kişilerde hemartroz görülme olasılığı daha yüksektir:
- Hemofili.
- K vitamini eksikliği.
- Bazı artrit türleri, özellikle diz artriti.
- Bazı kanser türleri.
- Karaciğer hastalığı.
Hemartroz Ne Kadar Yaygındır?
Hemartrozun ne kadar yaygın olduğunu tahmin etmek zordur çünkü birçok sorun ve durumdan kaynaklanabilir.
Yapılan araştırmalar hemofili hastalarının yaklaşık yarısının hayatlarının bir döneminde hemartroz sorunuyla karşı karşıya kalacağını ortaya koymuştur.
Dizlerde görülen hemartroz vakalarının yarısı ön çapraz bağ yırtıkları ve diz bağlarındaki diğer hasarlardan kaynaklanır.
Hemartrozun Belirtileri Nelerdir?
Hemartrozun en sık görülen belirtileri şunlardır:
- Eklem çevresinde şişlik ve iltihap.
- Ağrı.
- Hareket etmede sorun
- Morarma veya renk değişikliği.
- Bir eklemin etrafında oluşan sıcaklık hissi.
Hemartrozun Nedenleri Nelerdir?
Hemartrozun en yaygın nedenleri şunlardır:
- Kanama bozuklukları.
- Düşme, araba kazası veya spor yaralanması gibi travmalar.
- Kan sulandırıcı ilaçların (antikoagülan ilaçların) yan etkileri.
- Otoimmün hastalıklar.
- Enfeksiyonlar.
Ayrıca eklemlerden birinde ameliyat geçirdikten sonra hemartroz yaşanabilir, bunlara aşağıdakiler dahildir:
- Artroplasti (eklem değiştirme).
- Artroskopi.
- Kısmi diz protezi.
- Diz osteotomisi.
Hemartroz Nasıl Teşhis Edilir?
Doktor hemartrozu fiziki muayene ve görüntüleme testleri ile teşhis edecektir. Etkilenen ekleme bakacak ve yaşanan semptomları soracaktır.
Doktor hareket aralığını (bir eklemin ne kadar hareket ettirilebileceğini) kontrol edebilir ve bunu başka bir sağlıklı eklemle karşılaştırabilir. Örneğin etkilenen dizle sağlıklı dizin ne kadar hareket ettirilebildiği karşılaştırılır. Enfeksiyon olup olmadığını kontrol etmek için kan örneği alınabilir.
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç görüntüleme testinden birine ihtiyaç olabilir:
- Röntgenler.
- MR (manyetik rezonans görüntüleme).
- BT (bilgisayarlı tomografi) taraması.
- Ultrason.
Doktor eklem aspirasyonu (artrosentez) yapabilir. Bu işlemde eklemin etrafındaki fazla sıvının bir kısmını alınıp test için bir laboratuvara gönderilir.
Hemartroz tanısı genellikle ayırıcı tanının bir parçasıdır (kesin tanı koymaya yardımcı olmak için aynı semptomları paylaşan durumların bir listesi). Birçok sorun ve durum şişmeye neden olur, bu nedenle doktor kişiye hemartroz tanısı koymadan önce semptomların diğer nedenlerini eleyecektir.
Hemartroz Nasıl Tedavi Edilir?
Doktor kanamanın nedenini ve yaşanan semptomları tedavi edecektir. Genellikle eklemin içindeki kanamayı durdurmak hemartroz semptomlarının daha da kötüleşmesini önleyecektir. Hangi tedavilere ihtiyaç olacağı kanamaya neyin sebep olduğuna bağlıdır. Doktor ne beklenmesi gerektiğini kişiye söyleyecektir. Kan nakline ihtiyaç olabilir.
Hemartroz Belirtileri Nasıl Yönetilebilir?
Genellikle eklemin iyileşmesi beklenirken hemartroz semptomları evde tedavi edilebilir. RICE yöntemi kullanılabilir. RICE; dinlenme, buz, kompresyon ve yükseltme anlamına gelen İngilizce kelimelerin kısaltmasıdır.
- Dinlenme: Etkilenen ekleme ağırlık vermekten kaçınmak gerekir.
- Buz: Ekleme doğrudan buz uygulanmamalıdır. Bunun yerine günde birkaç kez, bir havluya sarılı soğuk paketler 20 dakikadan fazla olmamak üzere uygulanmalıdır.
- Kompresyon: Eklemin etrafına elastik bir bandaj sarılabilir. Bandajın çok sıkı sarılmadığından ve acıtmadığından emin olmak gerekir.
- Yükseltme: Etkilenen eklemi kalbin seviyesinden daha yüksekte tutarak dinlenilmelidir.
Herhangi bir reçetesiz ağrı kesici (analjezik) almadan önce doktorla görüşülmelidir. Birçok yaygın ilaç (aspirin, ibuprofen ve naproksen gibi nonsteroid antienflamatuar ilaçlar dahil) kanı inceltebilir ve hemartrozu daha da kötüleştirebilir.
Hemartroz Nasıl Önlenir?
Hemartroz önlenemez çünkü buna neden olan sağlık koşullarını önlemek mümkün değildir ve ne zaman travma yaşanacağını bilmenin bir yolu yoktur.
Hemartrozdan İyileşmek Ne Kadar Sürer?
Hemartrozdan iyileşmenin ne kadar süreceği eklemdeki kanamaya neyin sebep olduğuna bağlıdır. Bazı kişiler kanama hızla durursa birkaç gün içinde iyileşir. Diğer hemartroz vakalarının iyileşmesi birkaç hafta sürer.
Hemartroz kemik kırığı gibi bir travmadan kaynaklandıysa iyileşme daha uzun sürebilir. Ne beklenmesi gerektiği konusunda doktorla veya cerrahla konuşulmalı, eklemin ne zaman kullanılmaya başlanabileceği ve fiziksel aktivitelere ne zaman güvenle dönülebileceği sorulmalıdır.
Ne Zaman Bir Doktoru Ziyaret Etmek Gerekir?
Özellikle kişide kanama bozukluğu varsa, eklemlerden birinde veya çevresinde yeni bir şişlik fark edildiği anda hemen bir doktora başvurulmalıdır.
Travma geçirildiyse veya eklemlerden biri aniden hareket ettirilemiyorsa acil servise gidilmelidir.
Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?
- Hemartroz veya başka bir şişlik oluşmasına sebep olacak bir nedene sahip miyim?
- Kanamaya ne sebep oldu?
- Hangi testlere ihtiyacım olacak?
- Kanamayı nasıl tedavi edeceksiniz?
- İyileşme sürecinde hangi ilaçları güvenle alabilirim?
Hemartroz ile Eklem Efüzyonu Arasındaki Fark Nedir?
Hem hemartroz hem de eklem efüzyonu eklemlerden birinin etrafında şişmeye neden olur.
Eklem efüzyonu, eklemin etrafındaki dokulara fazladan sıvı dolduğunda meydana gelir. Bu, eklemlerin etrafındaki bölgede oluşan şişlik için kullanılan genel bir terimdir. Yaralanmalardan, aşırı kullanımdan veya enfeksiyonlardan kaynaklanabilir. Sıvı birikimi biraz kan içerebilir ancak yalnızca kanamadan kaynaklanmaz. Hemartroz ise vücudun eklemlere ve etrafındaki boşluğa kanamasına neden olan bir şey olduğunda ortaya çıkar. Şişlik, eklem içine kanama ve bunun etrafında kan birikmesi nedeniyle meydana gelir.
Eklem çevresinde yeni bir şişlik fark edilirse bir doktora başvurulmalıdır.
Hemartroz, vücudun içindeki kanamanın eklemlerden birinin etrafında kan birikmesine neden olmasıyla oluşur. Kanamayı durdurmak ve nedenini tedavi etmek önemlidir. Eklemlerden birinin etrafında şişlik veya morarma fark edildiği anda bir doktora görünmek gerekir, özellikle ağrı varsa veya hareket etmek zorsa.
Bazı hemartroz semptomları evde tedavi edilebilmesine rağmen, ağrı veya şişliği tedavi etmek için reçetesiz satılan herhangi bir ilaç almadan önce bir doktorla görüşülmelidir. En yaygın ağrı kesicilerin çoğu kanı inceltebilir ve hemartroza neden olan kanamayı daha da kötüleştirebilir.