Donuk Omuz (Adheziv Kapsülit) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Donuk Omuz (Adheziv Kapsülit) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Donuk omuz (adheziv kapsülit olarak da bilinir), omuz ekleminde ağrı ve sertlik içeren bir durumdur. Belirtiler genellikle yavaş başlar ve zamanla kötüleşir. Ancak bir ila üç yıl içinde belirtiler genellikle iyileşir. Omuz uzun süre hareketsiz tutulmak zorunda kalınırsa, donuk omuz geliştirme riski artar.

Donuk Omuz Nedir?

Donuk omuz, omuz hareketinin kısıtlandığı ağrılı bir durumdur. Donuk omuzun diğer adı adheziv kapsülittir.

Donuk omuz, omuz eklemini çevreleyen güçlü bağ dokusunun (omuz eklem kapsülü olarak adlandırılır) kalınlaşması, sertleşmesi ve iltihaplanmasıyla oluşur. Eklem kapsülü, üst kol kemiğini (humerus başı) omuz yuvasına (glenoid) bağlayan bağları içerir ve eklemi sıkıca yerinde tutar. Bu, daha yaygın olarak bir top-yuva eklemi olarak bilinir.

Durum, “donuk” omuz olarak adlandırılır çünkü ne kadar çok ağrı hissedilirse, omuz o kadar az kullanılmak istenir. Kullanılmaması, omuz kapsülünün kalınlaşmasına ve sıkılaşmasına neden olur, bu da omuzu hareket ettirmeyi daha da zorlaştırır. Omuz, pozisyonunda “donmuş” hale gelir.

Donuk Omuzun Belirtileri Nelerdir?

Doktorlar, donuk omuz belirtilerini üç evreye ayırır:

• Donma evresi: Bu aşamada, omuz sertleşir ve omzu hareket ettirmek ağrılıdır. Ağrı yavaşça artar. Geceleri kötüleşebilir. Omuzu hareket ettirme yeteneği azalır. Bu aşama altı haftadan dokuz aya kadar sürer.
• Donmuş evre: Bu aşamada ağrı azalabilir ancak omuz hala serttir. Bu, günlük görevleri ve aktiviteleri tamamlamayı daha zor hale getirir. Bu aşama iki ila altı ay sürer.
• Çözülme (iyileşme) evresi: Bu aşamada ağrı azalır ve omzu hareket ettirme yeteneği yavaşça iyileşir. Tam veya neredeyse tam iyileşme, tipik güç ve hareket geri döndüğünde gerçekleşir. Bu aşama altı aydan iki yıla kadar sürer.

Donuk Omuzun Ana Nedeni Nedir?

Araştırmacılar, donuk omuzun neden geliştiğini tam olarak bilmemektedir. Durum, iltihap omuz eklem kapsülünü kalınlaştırıp sıkılaştırdığında oluşur. Zamanla kalın yara dokusu bantları (adezyonlar) gelişir ve omuz eklemini yağlayan sinovyal sıvı azalır. Bu, omuzun hareket etmesini ve düzgün şekilde dönmesini zorlaştırır.

Donuk Omuz Geliştirme Riski Kimlerde Daha Yüksektir?

Aşağıdaki risk faktörleri, donuk omuz geliştirme olasılığını artırır:

• Yaş: Donuk omuz en çok 40 ila 60 yaş arasındaki yetişkinleri etkiler.
• Cinsiyet: Domuz omuz, kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.
• Son omuz yaralanması: Omuzun hareket etmesini engelleyen herhangi bir omuz yaralanması veya cerrahisi (örneğin omuz ateli, askı, omuz sargısı kullanımı) donuk omuz riskini artırır. Örnekler arasında rotator manşet yırtığı ve kürek kemiği, köprücük kemiği veya üst kolda oluşan kırıklar yer alır.
• Diyabet: Diyabetli kişilerin %10 ila %20’si donuk omuz geliştirir.
• Diğer sağlık hastalıkları ve durumları: Buna inme, hipotiroidizm (az çalışan tiroid bezi), hipertiroidizm (aşırı çalışan tiroid bezi), Parkinson hastalığı ve kalp hastalığı dahildir. İnme, donuk omuz için bir risk faktörüdür çünkü kol ve omuz hareketi sınırlı olabilir. Araştırmacılar, diğer hastalıkların ve durumların neden donuk omuz geliştirme riskini artırdığını tam olarak bilmemektedir.

Donuk Omuz Nasıl Teşhis Edilir?

Donuk omuzu teşhis etmek için doktor, belirtileri tartışacak ve tıbbi öyküyü gözden geçirecektir. Ayrıca kolların ve omuzların fiziki muayenesini gerçekleştirir.

Doktor muayene sırasında aşağıdakileri yapacaktır:

• Omuzun tüm yönlerde hareket ettirilerek hareket açıklığını ve hareketle ağrı olup olmadığını kontrol edecektir. Doktorun kolu hareket ettirdiği bu tür muayeneye pasif hareket açıklığı belirleme denir.
• Omuzun kişinin kendi hareket ettirmesiyle aktif hareket açıklığını gözlemleyecektir.
• İki hareket türünü karşılaştıracaktır. Donuk omuzlu kişilerin hem aktif hem de pasif hareket açıklığında sınırlıdır.

Doktor, belirtilerin omuzdaki başka bir sorun, örneğin artrit kaynaklı olmadığından emin olmak için genellikle omuz röntgeni isteyecektir. Donuk omuzu teşhis etmek için genellikle manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve ultrason gibi gelişmiş görüntüleme testlerine ihtiyaç duyulmaz. Ancak doktor, rotator manşet yırtığı gibi diğer sorunları tespit edebilmek için bu testleri isteyebilir.

Donuk Omuz Nasıl Tedavi Edilir?

Donuk omuz tedavisi genellikle ilk aşama geçene kadar ağrı giderici yöntemler içerir. Hareket kendi kendine geri dönmezse, terapi veya cerrahi gerekebilir.

Bazı basit donuk omuz tedavileri şunlardır:

• Sıcak ve soğuk kompresler: Bunlar ağrı ve şişliği azaltmaya yardımcı olur.
• Ağrı ve şişliği azaltan ilaçlar: Bunlar, ibuprofen ve parasetamol gibi steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçları içerir. Doktor, başka ağrı kesici/anti-inflamatuar ilaçlar da reçete edebilir. Daha şiddetli ağrı ve şişlik, steroid enjeksiyonlarıyla yönetilebilir. Doktor, omuz eklemine doğrudan kortizon gibi bir kortikosteroid enjekte edecektir.
• Fizik tedavi: Bir fizyoterapist, esneme ve hareket açıklığı egzersizleri yaptırabilir.
• Ev egzersiz programı: Doktor, evde yapılabilecek egzersizleri gösterebilir.
• Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS): TENS, sinir impulslarını engelleyerek ağrıyı azaltan küçük, pille çalışan bir cihazdır.

Bu noninvaziv tedaviler, yaklaşık bir yıl sonra ağrı ve omuz sertliğini gidermezse, doktor başka prosedürler önerebilir. Bunlar:

• Anestezi altında manipülasyon: Bu cerrahi sırasında kişi uyutulacak ve doktor omuzu zorla hareket ettirecektir. Bu, eklem kapsülünün gerilmesine veya yırtılmasına neden olacak ve bu sayede gerginliği azaltacaktır. Bu işlem hareket açıklığını artıracaktır.
• Omuz artroskopisi: Doktor, eklem kapsülünün sıkı kısımlarını kesecektir (kapsüler serbestleştirme). Omuz çevresinde küçük kesiler (insizyonlar) yoluyla küçük, kalem büyüklüğünde aletler yerleştirecektir.

Doktorlar daha iyi sonuçlar elde etmek için genellikle bu iki prosedürü birlikte kullanır.

Donuk Omuzun Seyri Nasıldır?

Ağrı kesiciler ve omuz egzersizleri gibi basit tedaviler, kortizon enjeksiyonu ile birlikte uygulandığında genellikle bir yıl veya daha kısa sürede hareket ve işlevi geri kazandırır. Tamamen tedavi edilmese bile omuzun hareket açıklığı ve kullanımı kendi kendine iyileşmeye devam eder ancak bu genellikle daha yavaş bir süreçte gerçekleşir. Yaklaşık iki yıl sonra tam ya da tama yakın iyileşme görülür.

Donuk Omuz Önlenebilir mi?

Omuz hareketinin ağrılı veya zor olduğu herhangi bir omuz yaralanmasından kısa süre sonra fizik tedaviye başlanırsa, donuk omuz riski azaltılabilir. Ortopedi cerrahı veya fizyoterapist, özel ihtiyaçlara uygun bir egzersiz programı geliştirebilir.

Donuk omuz (adheziv kapsülit), yaşamayı zorlaştıran bir durum olabilir. Omuz eklemindeki ağrı ve sertlik, bir zamanlar sorunsuz yapılan günlük aktiviteleri zorlaştırabilir veya imkansız hale getirebilir. Evde dinlenme ve ağrı kesiciler gibi tedaviler işe yaramazsa bir doktora başvurulmalıdır. Doktor, başlangıçta fizik tedavi veya diğer noninvaziv önlemleri önerebilir. Uzun bir süre boyunca geçmeyen donuk omuz için cerrahi bir seçenektir. Doktor, en iyi tedavi seçeneğini bulmaya yardımcı olacaktır.