Başparmak Artriti Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Başparmak Artriti Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Başparmak artriti, başparmağın tabanındaki bazal eklemde oluşan osteoartrittir. Doktorlar bu ekleme karpometakarpal (CMC) eklem de diyebilir. Başparmak artriti belirtileri arasında ağrı, şişlik, güç kaybı ve hareket kısıtlılığı bulunur. Tedavi seçenekleri başparmağa buz veya sıcak ped uygulaması, ilaçlar, atel kullanımı ve cerrahiyi içerir.

Başparmak Artriti Nedir?

Başparmak artriti, başparmak eklemlerini koruyan kıkırdağın aşınarak yıpranması (osteoartrit) sonucu ortaya çıkar.

Başparmaktaki osteoartrit genellikle karpometakarpal (CMC veya bazal) eklemde gelişir. Bu eklem, bileğe yakın, başparmağın etli kısmında yer alır ve başparmağın nesneleri kavramak için farklı yönlere hareket etmesini sağlar. Doktorlar, başparmak artritini tanımlamak için CMC artriti terimini kullanabilir.

Başparmak artriti, eli etkileyen en yaygın ikinci artrit türüdür (birinci sırada parmakların uç eklemlerindeki artrit yer alır).

Başparmak Artritinin Belirtileri Nelerdir?

Başparmak artriti belirtileri şunları içerebilir:

• El uzun süre kullanıldıktan sonra ağrı veya rahatsızlık.
• Başparmak tabanında kemik çıkıntısı oluşumu.
• Başparmak ekleminde genişleme.
• Başparmakta güç ve hareket kaybı.
• Kavrama, sıkma veya tutma sırasında başparmakta ağrı.
• Başparmak tabanında şişlik, sertlik veya hassasiyet.

Başparmak Artritinin Nedenleri Nelerdir?

Başparmak artriti, başparmak eklemlerini yastıklayan kıkırdağın bozulması (dejenerasyon) nedeniyle oluşur. Kıkırdak, kemiklerin eklem içinde kolayca kaymasını sağlar. Yaşlanma ve kullanım, kıkırdağın yıpranmasına yol açabilir. Bu durum, kemiklerin birbirine sürtünmesine, sürtünmenin de aşınma ve hasara neden olmasına sebep olur.

Başparmak Artritinin Risk Faktörleri Nelerdir?

Başparmak artriti risk faktörleri şunlardır:

• Kadın olmak.
• 40 yaş ve üzerinde olmak.
• Osteoartrite genetik yatkınlık.
• Başparmakta yaralanma veya kırık geçirmiş olmak.
• Lupus ve romatoid artrit gibi sağlık sorunlarına sahip olmak.

Başparmak Artriti Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, kişinin belirtilerini sorar. Başparmak ağrısının sürekli mi yoksa belirli aktivitelerle mi ortaya çıktığını ve başparmakta daha önce yaralanma olup olmadığını öğrenmek ister.

Eli ve başparmağı muayene eder. Başparmağı hareket ettirerek eklem tepkisini gözlemler. Başparmak artritinden şüphelenmesinin nedenleri şunlardır:

• Başparmak hareket ettirilirken ağrı olması.
• "Kumlu" bir hissin algılanması.
• Sert bir çıtırtı sesi duyulması (krepitus).

Teşhisi doğrulamak için röntgen de istenebilir.

Başparmak Artriti Nasıl Tedavi Edilir?

Başparmak artriti tedavisi, belirtilerin şiddetine göre değişir. Hafif semptomlarda evde uygulanabilecek şu tedaviler önerilir:

• Günde birkaç kez 5-15 dakika buz veya sıcak ped uygulama (hangisinin daha iyi geldiğini görmek için her ikisi de denenebilir).
• İbuprofen, aspirin veya asetaminofen gibi steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar kullanma.

Başparmak eklemini korumak ve dinlendirmek için atel takma (gün içinde aralıklarla veya gece boyunca kullanılabilir).

Belirtiler şiddetliyse veya kötüleşiyorsa steroid enjeksiyonları önerilebilir. Steroid solüsyonu eklem içine enjekte edilir. Bu yöntem genellikle birkaç ay boyunca ağrıyı hafifletir ancak zamanla etkisi azalır. Bu durumda cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Başparmak Artriti Ameliyatları Nelerdir?

Cerrahi seçenekler şunlardır:

• Artroplasti (eklem protezi):Başparmak ekleminin tamamı veya bir kısmı çıkarılarak yapay bir implant yerleştirilir.
• Denervasyon:Bu işlem eklemi doğrudan değiştirmez. Ağrı sinyallerini ileten sinir uçlarını keserek beyne ağrı iletimini engeller.
• Füzyon (artrodez):Başparmak eklem kemikleri birleştirilir. Ağrıyı azaltır ve gücü artırır ancak hareket kısıtlanır.
• Bağ rekonstrüksiyonu ve tendon interpozisyonu (LRTI):Başparmak ekleminin tamamı veya bir kısmı çıkarılır ve başparmak bilekten alınan bir tendonla desteklenir. Ağrıyı azaltırken hareket kabiliyetini korur.
• Trapeziyektomi ve süspansiyonplasti:Başparmak ekleminin bir kısmı çıkarılır ve başparmak yakındaki tendonlar veya dikişlerle sabitlenir. Ağrıyı azaltırken hareket imkanı sağlar.

Başparmak Artritinin Seyri Nasıldır?

Başparmak artriti tedavi edilebilir bir durumdur. Cerrahi olmayan yöntemler genellikle semptomları hafifletir. Ancak diğer tedaviler etkisiz kalırsa cerrahi bir seçenek olarak değerlendirilir. Doktor, fizik tedavi veya ergoterapi önerebilir. Örneğin, sertifikalı bir el terapisti, elde ve başparmakta güç ve hareketin geri kazanılmasına yardımcı olabilir.

Günlük işler için başparmaklara güveniriz: anahtar çevirme, kitap tutma, tablette gezinme ve daha fazlası. Ancak başparmak artriti ortaya çıktığında en basit hareketler bile ağrılı hale gelebilir. Bu durum sanıldığından daha yaygındır ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebilir. Başparmak ekleminde ağrı, şişlik veya sertlik fark edilirse bir doktorla görüşülmelidir. Doğru tedaviyle rahatlama sağlanabilir ve günlük işler kolaylaştırılabilir.