Bankart Lezyonu (Glenoid Labrum Yırtığı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Bankart Lezyonu (Glenoid Labrum Yırtığı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. En yaygın omuz yaralanması omuz çıkığıdır. Çoğu omuz çıkığı, bir Bankart Lezyonu ile birlikte gelir. Bu, omuz eklemindeki kıkırdağın yırtılması anlamına gelir. Bu yırtık, omuz çıkığının kendisinden çok daha uzun sürede iyileşir. Cerrahi, fizik tedavi veya her ikisi gerekebilir.

Bankart Lezyonu (Glenoid Labrum Yırtığı) Nedir?

Bankart lezyonu, omuzun yuvasında tutulmasını sağlayan bağ dokusundaki bir yaralanmadır. Bu yaralanma, omuz yuvasından dışarı zorlandığında ve bağ dokusuna doğru hareket ettiğinde meydana gelir.

Omuz, üst kol kemiğinin (humerus) yuvarlak üst kısmının kürek kemiğinin (skapula) yuvasına oturduğu yerdir. Bir kıkırdak halkası, omuz eklemini desteklemek için yuvayı kaplar ve genişletir.

Bu kıkırdak halkası glenoid labrum olarak adlandırılır. Omuz kemiği yuvadan dışarı zorlandığında ve glenoid labruma çarptığında, bu kıkırdağı yırtabilir ve hatta kemikten ayırabilir. Bu, Bankart lezyonudur.

Doktor, çıkık omuzu yerine geri yerleştirebilir ancak bu işlem Bankart lezyonunu düzeltmez. Bu uzun süreli yaralanma, omuz eklemini dengesiz hale getirir ve onun tekrar çıkma olasılığını artırır.

Bankart Lezyonları Ne Kadar Yaygındır?

Omuz çıkıkları, en yaygın omuz yaralanmalarıdır. Nüfusun yaklaşık %1’ini etkiler. Omuz çıkıklarının yaklaşık %90’ı anterior, yani yuvanın önüne doğrudur.

Anterior (ön) omuz çıkıkları, glenoid labrum yırtığına neden olma olasılığı en yüksek olanlardır ve bu çıkıkların %87 ila %100’ü bunu yapar. Dolayısıyla, omuz çıkığı yaşandıysa Bankart lezyonu olma olasılığı çok yüksektir.

Kemikli Bankart Lezyonu Nedir?

Glenoid labrum ve omuz yuvası kemiğinin (glenoid) her ikisi de yaralandıysa doktor, kemikli Bankart lezyonuna sahip olunduğunu söyleyebilir. Bu, dokunun yırtıldığı ve kemiğin kırıldığı anlamına gelir.

Kemikli (veya ossöz) Bankart lezyonları, yalnızca glenoid labrumu etkileyen yumuşak (veya fibröz) Bankart lezyonlarından daha az yaygındır. Anterior omuz çıkıklarının yaklaşık %73’ü kemikli Bankart lezyonunu içerir.

Bankart Lezyonunun Sebepleri Nelerdir?

Bankart lezyonu veya glenoid labrum yırtığı, omuz kemiği çıktığında ve çevresindeki destekleyici dokuları yırttığında meydana gelir. Omuz çıkığı, önemli bir kuvvetle oluşan travmatik bir yaralanmadır.

Omuz çıkıklarının yaygın nedenleri şunlardır:

• Araba kazaları.
• Spor yaralanmaları.
• Düşmeler.

Bankart Lezyonunun Belirtileri Nelerdir?

Bankart lezyonu belirtileri şunlar olabilir:

• Omuz ağrısı: Genel omuz ağrısı hissedilebilir veya omuz yuvasının alt ön kısmında ağrı hissedilebilir. Ağrının sürekli olup olmadığı ve zamanla ve dinlenmeyle iyileşip iyileşmediğine dikkat edilmelidir.
• Sınırlı hareket aralığı: Kaldırma, fırlatma veya uzanma gibi omuz hareketlerinde zorluk yaşanabilir. Bazı kişiler giyinirken veya emniyet kemeri takarken zorluk yaşar.
• Mekanik belirtiler: Omuz eklemi belirli bir şekilde hareket ettiğinde sürtünme veya patlama gibi ya da kemik takılıp kilitlenmiş gibi hissedilebilir ve ardından ağrı oluşabilir.
• Omuz instabilitesi: Omuz ekleminin gevşek hissedildiği veya omuz döndürüldüğünde kemiğin çok fazla hareket ettiği fark edilebilir. Hatta omuz tekrar çıkabilir.

Bankart Lezyonu Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, omuz yaralanması hakkında bunun ne zaman ve nasıl olduğu, daha önce olup olmadığı gibi sorular sorarak muayeneye başlar Omuz eklemini instabilite belirtileri açısından fiziksel olarak inceler.

Yaralanmayı görmek için görüntüleme testleri ile devam edilir. Testler genellikle röntgen ve MR (manyetik rezonans görüntüleme) içerir. Glenoid labrumdaki hasarın kapsamı ve başka yaralanmalar olup olmadığı görülecektir.

Bankart Lezyonları Cerrahi Gerektirir mi?

Tüm glenoid labrum yırtıkları cerrahi gerektirmez ancak bazıları gerektirir. Bankart lezyonları kendi kendine iyileşebilir fakat bazıları cerrahi onarım olmadan yeterince iyi iyileşmeyebilir. Doktor, aşağıdaki durumlarda cerrahi önerebilir:

• Glenoid labrum kemikten ayrılmışsa ve yeniden bağlanması için cerrahi gerekiyorsa.
• Kemikli Bankart lezyonu varsa ve kemik kaybı yaşanmışsa.
• Önceki bir yaralanmadan kaynaklanan tekrarlayan omuz instabilitesi varsa.
• Düzenli aktiviteler veya yapılan meslek, omuz eklemine büyük ölçüde bağımlıysa.

Bankart Lezyonu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Bankart lezyonları tedavi olmadan iyileşebilir ancak her zaman yeterince iyi iyileşmez ve bazen omuz eklemi dengesiz kalır. Bu, omuzun tekrar çıkma ve labrumun tekrar yırtılma olasılığını artırır.

Doktor, yaralanmanın kendi kendine iyi iyileşip iyileşmeyeceğini belirlemek için en doğru kişidir. Cerrahi yapılmasa bile omuz ekleminin düzgün iyileşmesi için iyi bakılması gerekecektir.

Bankart Lezyonu İçin Cerrahi Onarım Nasıldır?

Bankart lezyonu için cerrahi, ölü veya hasarlı dokunun çıkarılmasını ve sağlıklı dokudaki yırtığın onarılmasını içerir. Cerrah gerekirse glenoid labrumu glenoid kemiğine yeniden bağlayacaktır.

Cerrahlar, yuva kemiğine küçük çapalar bağlar ve glenoid labrum dokusunu bu çapalara diker. Dikişler, eklemi yeniden stabilize etmek için dikkatlice sıkılaştırılır. Bu bazen Bankart onarımı olarak da adlandırılır.

Cerrahlar, Bankart onarımını genellikle omuz artroskopisi ile tamamlayabilir. Bu, küçük bir kesi yoluyla ucunda kamera olan küçük bir tüp (artroskop) yerleştirilerek operasyonun tüp üzerinden yapılmasını içerir.

Omuz artroskopisi gibi minimal invaziv cerrahi yöntemler, iyileşmeyi daha hızlı ve kolay hale getirir. Ancak bazen daha ciddi yaralanmaları düzgün bir şekilde onarmak için açık omuz cerrahisi gerekebilir.

Bankart Lezyonu İçin Rehabilitasyon Süreci Nasıldır?

Cerrahi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, omuzun iyileşmesi için dinlenme ve rehabilitasyon gerekecektir. Bu, omzun birkaç hafta boyunca bir askıda immobilize edilmesi (hareketsizleştirilmesi) anlamına gelir. Ardından fizik tedavi gerekecektir.

Bir fizyoterapist, kas gücünü ve hareket aralığını kademeli olarak geri kazanmak için bir egzersiz programı verecektir. Bu, eklemi yeniden stabilize etmeye ve bu sorunun tekrarlama riskini azaltmaya da yardımcı olur.

Bankart Lezyonunun Seyri Nasıldır?

Bankart lezyonu için cerrahi bazen gerekir bazen ise gerekmeyebilir. Her iki durumda da sonrasındaki seyir iyidir. Çoğu kişi Bankart lezyonundan sorunsuz bir şekilde iyileşir ancak tam iyileşme altı aya kadar sürebilir.

İyileşme sonrası en büyük risk, omuzun tekrar çıkmasına ve labrumun tekrar yırtılmasına neden olan kalıcı omuz instabilitesidir. Cerrahi sonrası fizik tedaviye devam edilirse bunun yaşanma ihtimali de azalır.

Bankart Lezyonu ile Hills-Sachs Lezyonu Arasındaki Fark Nedir?

Hills-Sachs lezyonu ve Bankart lezyonu aynı nedenden dolayı ve genellikle aynı anda meydana gelebilir. Omuz kemiği yerinden zorla çıktığında, omuz yuvasının kenarına çarpar.

Bu, kenarın etrafındaki kıkırdağı (glenoid labrumu) yırtabilir ve Bankart lezyonu olarak da bilinir. Bu ayrıca omuz kemiğinin kendisine zarar verebilir ve onda bir çöküntü oluşturabilir. Bu, Hills-Sachs defekti veya lezyonudur.

Bankart Lezyonu ile SLAP Yırtığı Arasındaki Fark Nedir?

SLAP yırtığı, önden arkaya üst kısımda meydana gelen başka bir glenoid labrum yırtığı türüdür. SLAP, superior labrumda (labrumun üst kısmı) anterior’dan posterior’a (önden arkaya) yırtık anlamına gelir.

Bu tür yırtılmaların omuz çıkığından kaynaklanma olasılığı daha düşüktür. Bunun yerine, genellikle güçlü omuz hareketleriyle meydana gelir. Bir anda tamamen yırtılabilir veya tekrarlayan stresle zamanla kademeli olarak yırtılabilir.

Bankart lezyonları ve SLAP yırtıkları benzer belirtilere ve potansiyel komplikasyonlara sahiptir. Her ikisi de omuz eklemini destabilize edebilir, ağrıya ve çıkık riskine neden olabilir. Her ikisi de cerrahi onarım gerektirebilir.

Omuz çıkığı hatırlanmıyorsa ve omuz yuvasının üst kısmında ağrı hissediliyorsa, SLAP yırtığı olma olasılığı daha yüksektir. Ağrı alt ön kısımda hissediliyorsa, bu Bankart lezyonu olabilir.

Omuz çıkığı yaşanırsa, glenoid labrumun da yırtılma olasılığı yüksektir. Bu yaralanma, omuz çıkığından daha geniş kapsamlı etkilere sahip olabilir. Bazı durumlarda bunu onarmak için cerrahi gerekebilir.

Bankart lezyonundan iyileşme, birkaç ay fizik tedavi almak da dahil olmak üzere zaman ve çaba gerektirir. Ancak bu programı tamamlayan sporcular dahil çoğu kişi, omuzlarını kullanma becerilerini tam olarak geri kazanır.