Çfarë Janë Monocitet? Cilat Janë Funksionet e Tyre? Çfarë Do Të Thotë Niveli i Ulët dhe i Lartë?

Monocitet Çfarë Janë? Çfarë Funksioni Kanë? Çfarë Do Të Thotë Ulja Dhe Rritja E Tyre?

Në artikullin tonë me këtë titull do ta shqyrtojmë temën në detaje. Monocitet janë një lloj qelize e bardhë e gjakut në sistemin imunitar. Kur një mikrob ose bakter pushtues hyn në trup, monocitet shndërrohen në makrofagë ose qeliza dendritike. Këto qeliza ose e shkatërrojnë drejtpërdrejt pushtuesin, ose paralajmërojnë qeliza të tjera të gjakut që ta eliminojnë atë dhe të parandalojnë infeksionin.

Çfarë Janë Monocitet?

Monocitet janë një lloj qelize e bardhë e gjakut (leukocite) që gjenden në gjak dhe në inde, dhe shërbejnë për të gjetur e shkatërruar mikrobet (viruse, baktere, kërpudha dhe protozoarë) si dhe për të larguar qelizat e infektuara. Monocitet thërrasin qeliza të tjera të bardha të gjakut për të ndihmuar në shërimin e dëmtimeve dhe në parandalimin e infeksioneve.

Çfarë Funksioni Kanë Monocitet?

Monocitet mund të konsiderohen si zjarrfikësit e trupit. Cikli i tyre jetësor fillon në palcën e kockave (indi i butë brenda kockave), ku rriten dhe “trajnohen” për të mbrojtur trupin. Pasi piqen, ato kalojnë në qarkullimin e gjakut dhe në inde për të mbrojtur trupin nga pushtues të huaj si mikrobet.

Kur mikrobet hyjnë në trup, ato janë si zjarre. Kur mikrobet depërtojnë në inde, monocitet e “dëgjojnë alarmin” dhe lëvizin për të luftuar zjarrin. Këta zjarrfikës qelizorë diferencohen në dy lloje qelizash:

• Qeliza dendritike: kërkojnë ndihmë nga qelizat e tjera të sistemit imunitar për të luftuar mikrobet.
• Makrofagë: mbrojnë trupin në vijën e parë kundër mikrobeve.

Çfarë Bëjnë Qelizat Dendritike?

Qelizat dendritike janë si qendra e thirrjeve të zjarrfikësve. Ato kanë për detyrë të paralajmërojnë qeliza të tjera të trupit që të ndihmojnë në luftimin e infeksionit. Ato gjenden në indet sipërfaqësore, si nën lëkurë dhe në sipërfaqet e brendshme të hundës, mushkërive, stomakut dhe zorrëve. Kur një mikrob hyn në inde, qelizat dendritike mbledhin antigjenin e mikrobës (molekulë që shkakton reagim imunitar) dhe çlirojnë proteina (citokina) që sinjalizojnë qelizat e tjera të bardha të gjakut të vijnë në vendin e infeksionit dhe ta shkatërrojnë pushtuesin.

Çfarë Bëjnë Makrofagët?

Makrofagët janë në vijën e parë të luftës kundër mikrobeve (viruse, baktere, kërpudha dhe protozoarë). Ata e rrethojnë mikrobin pushtues dhe e gëlltisin, duke e shkatërruar me enzima toksike brenda qelizës. Gjithashtu ndihmojnë në pastrimin e qelizave të vdekura nga indet dhe qarkullimi i gjakut.

Si Duken Monocitet?

Monocitet janë qelizat e bardha më të mëdha dhe janë pothuajse dy herë më të mëdha se një qelizë e kuqe e gjakut. Nën mikroskop ato dallohen lehtësisht për shkak të madhësisë së tyre. Kanë një bërthamë me dy loba që noton në citoplazmë. Me anë të ngjyrimeve laboratorike, citoplazma shfaqet në nuanca blu-vjollcë, ndërsa bërthama zakonisht duket vjollcë e errët dhe mund të marrë forma të ndryshme, si fasule, patkua apo rreth i parregullt.

Ku Gjenden Monocitet?

Monocitet formohen në palcën e kockave. Pasi piqen, ato lëvizin drejt indeve ku, së bashku me qelizat e tjera imunitare, mbrojnë trupin nga infeksionet.

Cilat Janë Çrregullimet E Zakonshme Që Ndikojnë Monocitet?

Sëmundjet ndryshojnë në varësi të nivelit të monociteve në gjak. Si rezultat i luftës së trupit kundër një infeksioni ose sëmundjeje, numri i monociteve mund të jetë shumë i lartë ose shumë i ulët.

Monocitoza

Monocitoza shfaqet kur numri i monociteve është i lartë. Zakonisht lidhet me infeksione ose sëmundje kronike. Shkaqet përfshijnë:

• Sëmundje autoimune (lupus, artrit reumatoid).
• Çrregullime të gjakut.
• Kancer (leuçemi, limfoma).
• Sëmundje kardiovaskulare.
• Infeksione (mononukleoza).
• Çrregullime inflamatore (sarkoidoza).

Monocitopenia

Monocitopenia shfaqet kur numri i monociteve është i ulët, zakonisht si pjesë e uljes së përgjithshme të qelizave të bardha të gjakut. Shkaqet përfshijnë:

• Anemi aplastike.
• Infeksione të gjakut.
• Djegie të rënda.
• HIV.
• Reaksion ndaj kimioterapisë.

Cili Është Intervali Normal I Monociteve?

Monocitet përbëjnë rreth 2%–8% të qelizave të bardha të gjakut. Kjo korrespondon me rreth 200–800 monocite për mikrolitër gjaku te të rriturit e shëndetshëm.

Cilat Janë Testet Më Të Zakonshme Për Kontrollin E Monociteve?

• Numërimi i plotë i gjakut (CBC): përfshin numërimin e qelizave të bardha dhe diferencimin e tyre.
• Numërimi absolut i monociteve: llogaritet duke shumëzuar përqindjen e monociteve me numrin total të qelizave të bardha.

Cilat Janë Simptomat E Çrregullimeve Të Monociteve?

Zakonisht simptomat nuk vijnë nga vetë niveli i monociteve, por nga sëmundja që e shkakton atë. Simptomat mund të përfshijnë:

• Dhimbje barku.
• Ënjtje (inflamacion).

Si Trajtohen Çrregullimet E Monociteve?

Trajtimi varet nga diagnoza dhe ashpërsia e gjendjes. Mund të variojë nga ndryshime në stilin e jetesës deri te trajtime si kimioterapia për sëmundjet serioze.

Si Mund Të Ulet Numri I Lartë I Monociteve?

• Shmangia e ushqimeve inflamatore (mish i kuq, karbohidrate të rafinuara, ushqime të skuqura).
• Aktivitet fizik i rregullt.
• Kufizimi i alkoolit.
• Menaxhimi i sëmundjeve ekzistuese.
• Trajtimi i infeksioneve me medikamente kur është e nevojshme.

Si Mund Të Rritet Numri I Ulët I Monociteve?

• Rishikimi i dozës ose kohës së marrjes së barnave me mjekun.
• Trajtimi i sëmundjeve bazë.
• Marrja e vitaminave që forcojnë imunitetin (B12, C, D) nëse ka mungesë.
• Trajtimi i infeksioneve ekzistuese.

Si Të Mbajmë Monocitet Të Shëndetshme?

• Duke shmangur dëmtimet dhe infeksionet.
• Me ushqyerje të balancuar dhe aktivitet të rregullt fizik.
• Duke mos pirë duhan.
• Me higjienë të mirë personale (larja e duarve).
• Duke ulur stresin.

Monocitet janë zjarrfikësit e trupit që parandalojnë përhapjen e “zjarreve” (infeksioneve) në gjak dhe inde. Duke forcuar sistemin imunitar përmes gjumit të mjaftueshëm, ushqyerjes së shëndetshme dhe higjienës së mirë, monocitet mund të mbahen të shëndetshme.