Çfarë është Virusi i Nilit Perëndimor, Cilat janë Simptomat dhe Si Trajtohet?

Çfarë është Virusi i Nilit Perëndimor, Cilat janë Simptomat dhe Si Trajtohet?

Virusi i Nilit Perëndimor është një virus që përhapet përmes kafshimeve të mushkonjave. Shumica e personave të infektuar me virusin e Nilit Perëndimor nuk shfaqin simptoma. Rreth 1 në çdo 5 persona përjeton simptoma të tilla si ethe, skuqje të lëkurës dhe dhimbje muskujsh. Virusi i Nilit Perëndimor, ndonëse rrallë, mund të shkaktojë inflamacion të rëndë të trurit dhe palcës kurrizore (encefalit dhe meningjit).

Çfarë është Virusi i Nilit Perëndimor?

Virusi i Nilit Perëndimor është një virus që përhapet përmes kafshimeve të mushkonjave. Shumica e personave të infektuar nuk shfaqin simptoma. Megjithatë, rreth 1 në çdo 5 persona përjeton ethe, dhimbje koke, dhimbje trupi dhe simptoma të tjera të ngjashme me gripin (ndonjëherë e quajtur edhe ethe e Nilit Perëndimor). Rrallëherë, virusi i Nilit Perëndimor infekton sistemin nervor dhe shkakton inflamacion të rëndë në tru ose në palcën kurrizore (encefalit ose meningjit).

Nili Perëndimor e merr emrin nga rajoni i Nilit Perëndimor në Ugandë, ku u identifikua për herë të parë.

Sa i përhapur është Virusi i Nilit Perëndimor?

Virusi i Nilit Perëndimor gjendet në shumë rajone të botës, duke përfshirë Amerikën e Veriut, Evropën, Afrikën, Lindjen e Mesme, Australinë dhe Azinë. Që nga viti 1999, kur u paranduan rastet e para në SHBA, janë raportuar më shumë se 51,000 raste simptomatike. Që nga viti 2010, raportohen raste të virusit të Nilit Perëndimor edhe në vendin tonë.

Cilat janë Simptomat e Virusit të Nilit Perëndimor?

Simptomat e ethes së Nilit Perëndimor përfshijnë:

• Ethe.
• Dhimbje koke.
• Dhimbje muskujsh.
• Trazira në stomak dhe të vjella.
• Diarre.
• Skuqje të lëkurës (zakonisht e përqendruar rreth gjoksit dhe shpinës).
• Enjtje e nyjeve limfatike.
• Dhimbje fyti.
• Dhimbje prapa syve.

Cilat janë Simptomat e Encefalitit dhe Meningjitit nga Virusi i Nilit Perëndimor?

Simptomat e infeksioneve më të rënda të Nilit Perëndimor përfshijnë:

• Dhimbje e fortë koke.
• Ethe të larta (mbi 39.5 gradë Celsius).
• Ngurtësim i qafës. Personi mund të mos jetë në gjendje të lëvizë mjekrën drejt gjoksit.
• Konfuzion (turbullim i vetëdijes).
• Dobësi muskulore.
• Lëvizje të pabarabarta ose të pakontrolluara të muskujve (dridhje ose konvulsione).
• Sulme konvulsive (kriza).
• Paralizë.
• Komë.

Cilat janë Shkaqet e Virusit të Nilit Perëndimor?

Nili Perëndimor është një arbovirus, që do të thotë se është një virus i marrë nga artropodët (artropodët janë një grup i gjerë që përfshin insektet). Është një virus RNA që i përket gjinisë Flavivirus. Viruse të ngjashme shkaktojnë ethen e dengut, ethen e verdhë dhe sëmundjen Zika.

Si Transmetohet Virusi i Nilit Perëndimor?

Mushkonjat e infektuara transmetojnë virusin e Nilit Perëndimor. Mushkonjat zakonisht e marrin virusin duke kafshuar një zog të infektuar (nuk ka prova se njerëzit e marrin virusin drejtpërdrejt nga zogjtë). Virusi shumohet brenda mushkonjës dhe transmetohet te personi (ose te një kafshë tjetër) kur mushkonja e kafshon atë. Periudha e inkubacionit (koha që kalon para shfaqjes së simptomave) është zakonisht dy deri në gjashtë ditë pas kafshimit (por mund të zgjasë deri në 14 ditë).

Në pak raste, virusi i Nilit Perëndimor është përhapur përmes:

• Nga një grua shtatzënë te fetusi.
• Përmes qumështit të gjirit.
• Përmes transfuzionit të gjakut.
• Përmes transplantimit të organeve.

A është i Transmetueshëm Virusi i Nilit Perëndimor?

Virusi i Nilit Perëndimor nuk është ngjitës nga njeriu te njeriu. Nuk mund të merret virusi i Nilit Perëndimor nga një person tjetër që e bart atë.

Cilët janë Faktorët e Riskut për Virusin e Nilit Perëndimor?

Mushkonjat mund të kafshojnë këdo, por disa persona janë në rrezik më të lartë për të zhvilluar sëmundje të rëndë nëse infektohen me virusin e Nilit Perëndimor. Rreziku mund të jetë më i lartë në rastet e mëposhtme:

• Të jesh mbi 60 vjeç.
• Të jesh marrës i një transplanti organesh.
• Të kesh sëmundje kancerogjene.
• Të kesh diabet.
• Të kesh tension të lartë të gjakut (hipertension).
• Të kesh sëmundje të veshkave.

Cilat janë Komplikimet e Virusit të Nilit Perëndimor?

Më pak se 1% e njerëzve të infektuar me virusin e Nilit Perëndimor (rreth 1 në çdo 150 persona) zhvillojnë simptoma të rënda. Komplikimi më i zakonshëm është enjtja e një pjese të sistemit nervor (trurit dhe palcës kurrizore), përfshirë encefalitin dhe meningjitin.

Efektet afatgjata të një infeksioni të rëndë nga Nili Perëndimor mund të përfshijnë:

• Humbje të kujtesës.
• Humbje të dëgjimit.
• Vështirësi në ecje ose çrregullime të ecjes.
• Dobësi muskulore.
• Reflekse anormale.
• Depresion.

Si Diagnozohet Virusi i Nilit Perëndimor?

Mjeku mund të kryejë teste të gjakut ose të lëngut truri-palcë kurrizore (LBR) për të kërkuar antitrupa ose gjetje të tjera të infeksionit me virusin e Nilit Perëndimor. Këto teste zakonisht bëhen vetëm nëse personi është rëndë i sëmurë. Nëse ka simptoma të inflamacionit të trurit, mjeku do të marrë imazhe të trurit me tomografi të kompjuterizuar (CT) ose rezonancë magnetike (MRI).

Si Trajtohet Virusi i Nilit Perëndimor?

Nuk ka ndonjë bar antiviral që trajton virusin e Nilit Perëndimor. Simptomat e lehta mund të trajtohen në shtëpi me barna pa recetë që përdoren për ftohjen ose gripin.

Nëse ka simptoma të rënda neurologjike, mjekët e monitorojnë personin në spital. Për të trajtuar simptomat ose për t'u përpjekur të ulet enjtja në tru, mund të zbatohen këto masa:

Barna kundër krizave nëse keni sulme konvulsive.
Oksigjen shtesë ose ventilim mekanik për të ndihmuar frymëmarrjen.
Lëngje intravenoze (IV) për të ruajtur ekuilibrin e lëngjeve të personit.
Kortikosteroide për të reduktuar inflamacionin.

• Ushqyerje me tub nëse personi nuk mund të ushqehet vetë.

A është e Mundur të Shërohesh Plotësisht nga Virusi i Nilit Perëndimor?

Sistemi imunitar i shumicës së njerëzve në fund lufton virusin e Nilit Perëndimor. Simptomat e ngjashme me gripin zakonisht kalojnë vetvetiu. Megjithatë, nëse sistemi imunitar është i dobësuar, mund të jetë e vështirë të shërohesh nga infeksioni viral. Dëmtimi i sistemit nervor i shkaktuar nga infeksionet e rënda të Nilit Perëndimor mund të jetë i përhershëm, edhe pasi virusi të jetë zhdukur.

Sa Zgjat Virusi i Nilit Perëndimor?

Simptomat e lehta të Nilit Perëndimor zakonisht përmirësohen plotësisht brenda pak javësh. Ndonjëherë lodhja dhe dobësia muskulore mund të vazhdojnë për muaj të tërë. Pas infeksionit të sistemit nervor, mund të shihen humbje afatgjatë ose e përhershme e kujtesës, humbje e dëgjimit, probleme me ekuilibrin ose ecjen dhe kushte të tjera neurologjike.

A është Vrastar Virusi i Nilit Perëndimor?

Virusi i Nilit Perëndimor është fatal për rreth 1 në çdo 10 persona që zhvillojnë infeksion të sistemit nervor (ose rreth 1 në çdo 1,500 persona që infektohen me virusin e Nilit Perëndimor).

A Mund të Parandalohet Virusi i Nilit Perëndimor?

Nuk ka ndonjë vaksinë për të parandaluar virusin e Nilit Perëndimor. Mënyra më e mirë për të reduktuar rrezikun është mbrojtja nga kafshimet e mushkonjave. Mënyrat për ta bërë këtë përfshijnë:

• Shmangia e kohëve me rrezik të lartë: Qëndrimi në ambiente të mbyllura gjatë kohëve kur mushkonjat janë më aktive, veçanërisht në orët e hershme të mëngjesit dhe rreth perëndimit të diellit.
• Përdorimi i spërkatësve kundër insekteve: Spërkatja e repelentit të insekteve në lëkurën e ekspozuar ose në rroba para se të dilni jashtë.
• Mbulimi i lëkurës: Veshja e rrobave të lehta si pantallona të gjata ose këmisha me mëngë të gjata për të mbuluar një pjesë më të madhe të trupit kur jeni jashtë.
• Zbrazja e ujërave të ndenjura: Zbrazja dhe pastrimi i rregullt i zonave ku mund të grumbullohet uji, si pishina të vogla ose ulluqet e bllokuara të shiut ku mushkonjat mund të mbarështohen.
• Mbajtja e mushkonjave jashtë: Mbajtja e dyerve dhe dritareve me rrjetë ose të mbyllura për të parandaluar hyrjen e mushkonjave në shtëpi.
• Marrja e masave gjatë udhëtimit ose fjetjes në natyrë: Fjetja me dritare të mbyllura kur është e mundur ose përdorimi i rrjetave mbrojtëse (cibinikëve) gjatë natës për të parandaluar kafshimin nga mushkonjat.

Kur Duhet të Konsultoheni me një Mjek?

Nëse mendoni se mund të keni virusin e Nilit Perëndimor, duhet të flisni me një mjek. Mjeku mund të japë informacion mbi:

• Nëse duhet të kryhet një test.
• Cilat simptoma të rënda të sëmundjes duhet të kihen parasysh.
• Si të bëhet kujdesi personal në shtëpi.
• Kur duhet të kontaktoni përsëri me mjekun.

Kur Duhet të Drejtoheni në Shërbimin e Urgjencës?

Duhet të drejtoheni në urgjencë nëse keni simptoma të rënda të sëmundjes, duke përfshirë:

• Dhimbje e fortë koke.
• Ethe të larta.
• Ngurtësim i qafës.
• Konfuzion.
• Dobësi muskulore ose dridhje.
• Sulme konvulsive (kriza).

Cilat Pyetje Duhet t'i Bëhen Mjekut?

Mund të jetë e dobishme t'i bëni mjekut këto pyetje:

• Kur mund të pres të ndihem më mirë?
• Si mund t'i menaxhoj simptomat e mia në shtëpi?
• Cilat simptoma të rënda duhet të monitoroj?
• Kur duhet t'ju kontaktoj përsëri?

Shumicën e kohës, mushkonjat janë thjesht një bezdi e zakonshme. Por ndonjëherë ato bartin viruse që mund t'ju sëmurin. Për fat të mirë, 80% e njerëzve që bartin virusin e Nilit Perëndimor nuk zhvillojnë asnjë simptomë. Gjithashtu, shumica e njerëzve kanë një rrezik shumë të ulët për t'u sëmurur rëndë.

Nëse do të jeni në një mjedis ku mund të ekspozoheni ndaj mushkonjave, mund të merrni masa mbrojtëse kundër kafshimeve të tyre. Nëse zhvillohen simptoma të virusit të Nilit Perëndimor pas kafshimit nga një mushkonjë, duhet të konsultoheni me një mjek. Mjeku mund t'ju ndihmojë të kuptoni se cilat simptoma të rënda duhet të vëzhgoni dhe mund t'u përgjigjet pyetjeve tuaja.