Yumurta Alerjisi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Yumurta Alerjisi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Yumurta alerjisi, bağışıklık sisteminin yumurtalardaki proteinlere aşırı tepki vermesine neden olan bir gıda alerjisidir. Semptomları arasında kurdeşen, mide sorunları ve hatta anafilaksi bulunur. Bir alerji uzmanı yumurta alerjisini teşhis edebilir ve yumurtadan kaçınmanın en iyi yollarını önerebilir.

Yumurta Alerjisi Nedir?

Yumurta alerjisi yaygın bir gıda alerjisi türüdür. Bağışıklık sistemi yumurtadaki proteinlere aşırı tepki verir. Tavuk yumurtaları yumurta alerjisinin en yaygın nedenidir. Ancak ördek, hindi veya bıldırcın gibi diğer hayvan yumurtaları da bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesine neden olabilir.

Yumurta alerjisi ölümcül olabilir. Boğazda şişlik gibi şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri varsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır.

Yumurta Alerjisi Ne Kadar Yaygındır?

Yumurta alerjisi çocuklarda en sık görülen ikinci gıda alerjisidir. Doktorlar çocukların yaklaşık %2'sinin yumurta alerjisine sahip olduğunu tahmin etmektedir. Bu yüzden hala nispeten nadirdir. Çocuklarda yetişkinlerden daha yaygın görülür.

Ancak çocukların yaklaşık yarısı 5 yaşına kadar yumurtaya karşı tolerans geliştirir ve %70'e kadarı 16 yaşına kadar yumurta alerjisinden kurtulur. Yumurta alerjisi olan çocukların yaklaşık %70'i aşırı ısıtılmış (fırınlanmış) ürünlerdeki yumurta proteinini tüketebilir.

Yumurta Alerjisinin Belirtileri Nelerdir?

Yumurta alerjisi reaksiyonu genellikle yumurta yedikten birkaç dakika sonra başlar.

Semptomların şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Hafif semptomlar şunları içerebilir:

• Karın ağrısı.
• İshal.
• Öksürük.
• Kurdeşen
• Kaşıntı (pruritus).
• Mide bulantısı veya kusma.
• Döküntü.
• Dudaklarda, dilde veya boğazda karıncalanma veya şişme.

Şiddetli semptomlar arasında anafilaksi bulunabilir. Acil tedavi yapılmazsa anafilaksi ölümcül olabilir. Diğer şiddetli semptomlar şunları içerebilir:

• Bilinç bulanıklığı, konfüzyon.
• Nefes almada zorluk.
• Yutma güçlüğü (disfaji).
• Baş dönmesi.
• Kan basıncında düşüş (hipotansiyon).
• Bilinç kaybı (senkop).
• Nefes darlığı (dispne).
• Göğüste veya boğazda sıkışma hissi.

Yumurta Alerjisine Ne Sebep Olur?

Kişide yumurta alerjisi varsa, yumurtalardaki proteinler bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesine neden olur (alerjik reaksiyona neden olan şey budur). Yumurta alerjisine neden olan proteinler çoğunlukla yumurta beyazında bulunur.

Yumurta alerjisi olanlarda vücut, yumurtalara ilk maruz kalıştan sonra immünoglobulin E (IgE) üretir. IgE, bağışıklık sisteminin ürettiği bir antikordur. Vücut belirli alerjenleri hedef alan birçok farklı IgE türü üretir. IgE antikorları ciltteki, solunum yollarındaki (hava yolları) ve kardiyovasküler sistemdeki mast hücrelerine (alerji hücreleri) bağlanır. Yumurta proteinleriyle karşılaştıklarında histamin salgılarlar. Histamin, alerji semptomlarına neden olan şeydir.

IgE reaksiyonları yumurta yedikten hemen sonra meydana gelir. Reaksiyonlar arasında anafilaksi bulunabilir.

Yumurta İntoleransı Nedir?

Yumurtalara karşı diğer reaksiyonlar (yumurta intoleransı) alerji antikorunun sonucu değildir. Yumurtalara karşı reaksiyon IgE aracılı bir reaksiyondan daha yavaştır. Gelişmesi 48 saate kadar sürebilir ve semptomlar genellikle sadece bağırsakları (gastrointestinal veya GI sistemi) etkiler. Bunlar aşağıdakileri içerebilir:

• Mide ağrısı.
• Kramplar.
• İshal.
• Mide bulantısı ve kusma.

Hangi Yumurta Proteinleri Yumurta Alerjisine Neden Olur?

Yumurta alerjisine neden olan başlıca proteinler şunlardır:

• Ovomukoid: Yumurta beyazı ovomukoid içerir.
• Ovotransferrin: Ovotransferrin yüksek sıcaklıklara maruz kalındığında parçalanmaz. Ovotransferrine alerji varsa genellikle çiğ veya pişmiş yumurta yenemez
• Ovalbumin: Ovalbumin yüksek sıcaklıklarda parçalanır, bu nedenle pişmiş yumurtayı alerjik reaksiyon geliştirmeden yemek mümkündür.
• Lizozim: Yumurta alerjisi olan kişilerin yaklaşık %30'u lizozim'e karşı duyarlıdır.

Yumurta Alerjisi Kimleri Etkiler?

Yumurta alerjisi herkesi etkileyebilir ancak 5 yaşından küçük çocuklarda daha yaygındır. Yumurta alerjisi olan birçok çocuk büyüdükçe ve sindirim sistemleri olgunlaştıkça bu alerjiyi aşar.

Çocuklardan Birinde Yumurta Alerjisi Varsa Ne Yapılmalıdır?

Kişinin kendisinde, biyolojik ebeveynlerinde veya çocuklarından birinde yumurta alerjisi olsa bile, diğer çocuğunu/çocuklarını yumurtayla tanıştırmalıdır.

Yumurta Alerjisi Nasıl Teşhis Edilir?

Kişinin kendisinde veya çocuğunda yumurta alerjisi belirtileri varsa bir doktorla görüşmelidir. Doktor kişiyi bir alerji uzmanına (immünolog) yönlendirebilir. Doktor muhtemelen şu soruları soracaktır:

• Biyolojik ailenizde yumurtaya veya başka bir gıdaya alerjisi olan başka biri var mı?
• Herhangi bir sağlık uzmanı size gıda alerjisi teşhisi koydu mu?
• Belirtileriniz neler?
• Belirtilerinizin ne zaman ortaya çıkmaya başladığını fark ediyorsunuz?
• Belirtilerinizi tedavi etmek için reçetesiz satılan ilaçlar kullanıyor musunuz?
• Beslenme günlüğü tutuyor musunuz?

Yumurta Alerjisinin Teşhisi İçin Hangi Testler Yapılır?

Bir alerji uzmanı, semptomlara göre yumurta alerjisini teşhis etmeye yardımcı olması için farklı alerji testleri kullanabilir. Bu testler şunları içerebilir:

Deri Delme (Prick) Testi

Bu test vücudu az miktarda yumurta proteinine maruz bırakır.

Alerji uzmanı önce cildin bir test bölgesini iyot veya alkolle temizleyecektir. Test bölgesi genellikle ön kolda veya üst sırtta olur.

Alerji uzmanı cilde bir damla sıvı yumurta proteini damlatır. Daha sonra cildi hafifçe çizer ya da deler. Damlacıklar bu yolla cilde girecektir. Sadece hafif bir rahatsızlık hissedilir ve kanama olmaz.

Yumurta alerjenlerine ek olarak alerji uzmanı cilde pozitif ve negatif bir kontrol uygulayacaktır. Kontroller, bir alerji uzmanının reaksiyonları karşılaştırmasına yardımcı olur. Pozitif bir kontrol genellikle birkaç dakika içinde ciltte kaşıntılı, kabarık bir nokta oluşturan bir histamin solüsyonu içerir. Negatif bir kontrol genellikle bir tepkiye neden olmayan bir tuzlu su solüsyonu içerir.

Cilt testinden sonra 15 dakika beklenecektir. Alerji uzmanı daha sonra yumurta testinden veya kontrollerden kaynaklanan ciltteki kabarıklıkları bir cetvelle ölçecektir.

Deri delme testi bir saatten az sürer.

Kan Testi

Kan testi sırasında alerji uzmanı koldaki bir damardan az miktarda kan almak için ince bir iğne (standart bir küpe ucunun boyutundan biraz daha küçük) kullanacaktır. Kan örneği bir laboratuvara gider. Laboratuvar, kan örneğine yumurta proteinleri ekler ve içindeki IgE antikorlarının seviyelerini ölçer.

Kan testinin sonucunu almak bir hafta veya daha uzun sürebilir.

Kademeli Ağızdan Yükleme Testi

Yumurta alerjisini kesin olarak teşhis etmek veya ekarte etmek için alerji uzmanı kademeli bir oral test (gıda testi) önerebilir.

Kademeli ağızdan yükleme testi sırasında az miktarda yumurta yenir. Bu, iyice pişmemiş bir yumurta (yumuşak haşlanmış yumurta gibi) veya pişmiş bir yumurta olabilir. Alerji uzmanı daha sonra bir reaksiyon geliştirilip geliştirilmediğini görmek için kişiyi izleyecektir. Pişmemiş bir yumurtaya karşı pozitif sonuç alınırsa, alerji uzmanı vücudun nasıl tepki verdiğini görmek için pişmiş yumurta yükleme testi önerebilir.

Kademeli yükleme testi dört saate kadar sürebilir.

Yumurta Alerjisinden Nasıl Kurtulunur?

Kişinin kendisinde veya çocuğunda yumurta alerjisi varsa, reaksiyonu önlemenin tek yolu yumurtalardan ve yumurta içeren tüm ürünlerden kaçınmaktır.

Yumurta içermeyen bazı yiyecekler veya ürünler, yumurta ürünleriyle aynı işleme tesislerini paylaşabilir. "Yumurta işleyen bir tesiste üretilmiştir" veya "Yumurta işleyen ekipmanlarda üretilmiştir" ifadesini içeren etiketlere dikkat edilmelidir.

Birçok çocuk yumurta alerjisini aşar ve bu nedenle tedaviye ihtiyacı olmayabilir. Çocuk alerjiyi atlatamıyorsa, oral immünoterapi dahil olmak üzere gıda duyarsızlaştırma tedavileri hakkında bir alerji uzmanıyla görüşülmelidir.

Şiddetli Yumurta Alerjisini Tedavi Etmek İçin Hangi Özel İlaçlar Kullanılır?

Şiddetli bir yumurta alerjisi varsa, doktor bir epinefrin oto-enjektörü reçete edecektir. Epinefrin, anafilaksi semptomlarını hızla tersine çevirir. Doktor bu cihazın ne zaman ve nasıl kullanılması gerektiğini açıklayacaktır. Kişi, epinefrin enjektörünü her zaman yanında bulundurmalıdır.

Kişide yumurta intoleransı veya IgE aracılı olmayan yumurta alerjisi varsa epinefrine ihtiyacı yoktur.

Epinefrin Enjeksiyonlarının Yan Etkileri Nelerdir?

Epinefrin enjeksiyonunun yan etkileri şunları içerebilir:

• Endişe hissi.
• Baş dönmesi.
• Ağız kuruluğu (kserostomi).
• Baş ağrısı.
• Artmış terleme (diaforez).
• Bulantı.
• Bitkinlik.

Bu belirtiler ortaya çıksa bile genellikle hafiftir ve hızla geçer.

Yumurtaya Karşı Alerjik Reaksiyon Nasıl Önlenebilir?

Yumurtaya karşı alerjik reaksiyonu önlemenin en iyi yolu yumurta veya yumurta proteini içeren yiyecek, içecek, ilaç ve diğer ürünlerden uzak durmaktır.

Tüm paketlenmiş gıdaların içerik etiketleri kontrol edilmelidir. Bir ürünün yumurta içerip içermediğinden emin olunamıyorsa, üreticiyle bunu teyit edene kadar o üründen uzak durulmalıdır.

Yumurta Alerjisi Olanların Grip Aşısı Yaptırması Güvenli midir?

Grip aşısı yaptırmak güvenlidir. Birçok grip aşısı az miktarda yumurta proteini içerir ancak kişide yumurta alerjisi olsa bile bu tamamen güvenlidir. Yine de bu konuda endişeleri olanlar yumurtasız grip aşıları hakkında bir doktorla görüşebilir. Yumurtasız grip aşısı alternatifleri de mevcuttur.

Yumurta Alerjisi Olanları Neler Bekler?

Yumurta alerjisine sahip olmak zor olabilir. Semptomlar hafif veya şiddetli olabilir ve vücudun nasıl tepki vereceğini tahmin etmenin bir yolu yoktur. Daha önce yumurtaya karşı hafif bir alerjik reaksiyon geçirildiyse bu, gelecekteki yumurta maruziyetlerinizin hafif olacağı anlamına gelmez. Yeni reaksiyonlar şiddetli de olabilir. Yumurtaya karşı şiddetli bir alerjik reaksiyon geçirildiyse, gelecekte tekrar yumurtaya karşı şiddetli bir reaksiyon geçirme riski daha yüksektir.

Ancak dikkatli bir şekilde, günlük rutinler güvenli bir biçimde sürdürülebilir. Doktor yemekler konusunda yardımcı olmak için kaynaklar, destek grupları ve diyetisyenler önerebilir.

Küçük çocuklar büyüdükçe sindirim sistemleri olgunlaşır ve yumurta alerjileri aşılabilir. Çocuğun yumurta alerjisinin aşıp aşmadığını görmek amacıyla yıllık testler için bir alerji uzmanı ziyaret edilmelidir.

Yumurta Alerjisi Olanlar Neler Yapmalıdır?

Aşağıdaki ipuçları, yumurta alerjisine sahip olanların kendine veya çocuğuna iyi bakmasına yardımcı olabilir:

• Ne yediğinize ve ne içtiğinize her zaman dikkat edin.
• Bir ürünü yemeden önce besin etiketlerini kontrol edin (gıda son tüketildiğinde bir reaksiyona neden olmamış olsa bile). Üreticiler tarifleri değiştirebilir ve yumurta ekleyebilir.
• Çocuğunuzda yumurta alerjisi varsa, ona arkadaşlarından veya sınıf arkadaşlarından yiyecek kabul etmemesi gerektiğini öğretin.
• Dışarıda yemek yediğinizde garsonunuza yumurta alerjiniz olduğunu söyleyin ve yemeklerin içeriği ve hazırlanışı hakkında detaylı sorular sorun.
• Yumurta alerjiniz hakkında bilgi içeren tıbbi uyarı bileziği takın veya tıbbi uyarı kartı taşıyın.
• Gıda alerjinizi cep telefonunuzun tıbbi acil durum ayarına veya uygulamasına ekleyin.
• Bir reaksiyona nasıl hazırlanacağınız konusunda bir sağlık uzmanıyla görüşün. Doktor bir epinefrin oto-enjektörü reçete edebilir. Şiddetli bir reaksiyon geçirilmesi ihtimaline karşılık bu her zaman kişinin yanında taşınmalıdır.

Yumurta Alerjisi Olanlar Besinlerden Uzak Durmalıdır?

Yumurta içerebilecek yaygın yiyeceklerden bazıları şunlardır:

• Fırınlanmış ürünler.
• Panelenmiş yiyecekler.
• Kek ve turta dolguları.
• Muhallebi.
• Marşmelov.
• Mayonez.
• Et alternatifleri (vejetaryen etler).
• Makarna.
• Simit.
• İşlenmiş etler.
• Puding.
• Salata sosları.

Ne Zaman Bir Doktoru Ziyaret Etmek Gerekir?

Yumurta veya yumurta içeren ürünleri tükettikten sonra belirtiler gelişirse bir doktora görüşülmelidir.

Ne Zaman Acil Servise Başvurmak Gerekir?

Anafilaksi belirtileri göstermeye başlanırsa veya nefes alınamadığı hissediliyorsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı veya acil servise başvurulmalıdır.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Doktora aşağıdaki soruları sormak faydalı olabilir:

• Yumurta alerjim olduğunu nasıl anlarım?
• Çocuğuma yumurtayı ne zaman verebilirim?
• Çocuğumun yumurta alerjisi büyüdüğünde geçer mi?
• Yumurta alerjisi olan kişiler veya çocukların ebeveynleri için herhangi bir destek grubu var mı?
• Bana bir diyetisyen önerebilir misiniz?
• Yumurta hassasiyetim olduğunu nasıl anlarım?

Yumurta yedikten sonra hafif semptomlar geliştirilirse yumurta intoleransı olabilir. Yumurta intoleransı olduğunu düşünenler de bir doktorla bu konuyu görüşmelidir.

Yumurta Alerjisi Ne Kadar Süre Vücutta Kalır?

Yumurta alerjisi olan çocukların yaklaşık %70'i 16 yaşına geldiğinde bu alerjiden kurtulur. Ancak bazı kişilerde yumurta alerjisi hiçbir zaman geçmeyebilir.

İlerleyen Yaşlarda da Yumurta Alerjisi Gelişebilir mi?

Hayatını ilerleyen dönemlerinde yumurta alerjisi geliştirmek mümkündür.

Yumurta alerjisi can sıkıcı, hatta korkutucu bir durum gibi görünebilir. Semptomları hafif veya şiddetli olabilir. Semptomlara neyin sebep olduğunu bilmemek kişiyi endişelendirebilir ancak bir doktor bu konuda yardımcı olacaktır. Yumurta alerjisini doğrulamak için çeşitli testler yapılabilir. Ayrıca doktor kişiyi, kendisi için en iyi olanı yemesi ve içmesi konusunda ona yardımcı olabilecek bir diyetisyene yönlendirebilir.