Şilüri Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Şilüri, idrarda kilüs bulunması durumudur. Parazitik ve parazitik olmayan nedenleri vardır. Bir doktor, şilüri tanısını idrar tahlili ve diğer testler ile koyabilir. Şilüri bazen kendiliğinden düzelir ancak tedavi diyette değişiklikleri, ilaçları ya da minimal invaziv veya invaziv girişimleri içerebilir.
Şilüri Nedir?
Şilüri, idrarda kilüs (şilus) bulunması durumudur. Kilüs, lenf nodlarından gelen ve bağırsaklardan gelen yağlarla karıştığı için sütlü görünen bir sıvıdır.
Lenf damarları normalde lenfi ve yağları kan dolaşımına taşır. Kan dolaşımı da bunları vücudun farklı bölgelerine götürür. Lenf damarları düzgün çalışmadığında, kilüs kan dolaşımına ulaşamaz ve vücudun başka bir yerine sızar. Böbreklere sızdığında, idrar yoluyla vücuttan atılır.
Şilüri, parazitik nedenlerle veya parazitik olmayan nedenlerle gelişebilir.
İdrarın Sütlü Beyaz Olması Ne Anlama Gelir?
İdrar sütlü beyaz göründüğünde, kilüsün böbreklere sızmış olduğu anlamına gelir. Kilüs, idrarla karışır ve kişi tuvalete çıktığında vücuttan bu şekilde atılır.
Şilüri Kimleri Etkiler?
Şilüri herkesi etkileyebilir.
Parazitik şilüri görülme olasılığı, Güney Amerika, Sahra Altı Afrika ve Güneydoğu Asya’da, özellikle Hindistan’da yaşayan veya bu bölgelerde zaman geçiren kişilerde daha yüksektir. Şilüriye neden olan parazitler bu bölgelerde daha yaygındır. Genellikle 20 ile 40 yaş arasındaki kişileri etkiler. Ancak, 5 yaş kadar küçük çocuklarda da parazitik şilüri vakaları bildirilmiştir.
Şilüri Ne Kadar Yaygındır?
Şilüri nispeten nadir görülen bir durumdur. Şilürinin daha sık görüldüğü bölgelerde bile yılda 100’den az vaka vardır.
Şilüri Vücudu Nasıl Etkiler?
Şilüri, yetersiz beslenmeye (malnütrisyon) ve vitamin eksikliklerine neden olabilir.
Şilüri Belirtileri Nelerdir?
Şilürinin temel belirtisi sütlü beyaz idrardır. Diğer şilüri belirtileri şunları içerebilir:
- Sık idrara çıkma.
- İdrar yaparken ağrı (dizüri).
- İdrarda kan bulunması (hematüri).
- Alt sırt bölgesinde ağrı.
- Kilo kaybı.
- Büyümenin yaşa göre ortalamanın altında olması.
- Sürekli yorgunluk hissi.
- Üşüme ve titreme.
- Kol ve bacaklarda şişlik (periferik ödem).
Şilürinin Sebepleri Nelerdir?
Şilürinin parazitik ve parazitik olmayan nedenleri vardır.
Parazitik Nedenler
Yuvarlak solucan Wuchereria bancrofti, parazitik vakaların %95’inden sorumludur (filaryazis). Geriye kalan %5’lik kısmın nedenleri şunları içerebilir:
- Taenia echinococcus.
- Taenia nana.
- Ankylostomiasis.
- Trişinoz (bağırsak kurdu hastalığı).
- Sıtma.
Parazitik Olmayan Nedenler
Şilürinin parazitik olmayan nedenleri şunlardır:
- Karın travması (abdominal travma).
- Parsiyel nefrektomi ve skolyoz cerrahisi dahil cerrahi girişimler.
- Enfeksiyonlar.
- Karın içi lenf nodu büyümesi.
- Tümörler.
- Radyasyon.
- Apseler.
- Mesane veya böbreğin lenfanjiyomu.
- Torasik kanalın daralması (stenozu).
- Gebelik.
Şilüri Bulaşıcı mıdır?
Şilüri bulaşıcı değildir. Kişiden kişiye yakın temas yoluyla bulaştırılamaz.
Şilüri Nasıl Teşhis Edilir?
Şilürinin tanısını bir doktor koyar. Doktor, belirtiler hakkında sorular sorar ve testler ister.
Şilüri Nasıl Doğrulanır?
Yapılan testler, doktorun şilüri tanısını doğrulamasına ve kilüsün idrara nasıl karıştığını belirlemesine yardımcı olur.
Bu testler aşağıdakileri içerebilir:
- İdrar tahlili: Kişi, doktor için bir idrar örneği verir. Doktor, idrarın rengini ve görünümünü inceler. Örnek ayrıca bir laboratuvara gönderilir. Laboratuvar teknisyeni, örnekte kilüs varlığını test eder.
- Görüntüleme testleri: Görüntüleme testleri arasında BT taraması, lenfanjiyogram, MR, röntgen (X-ray) veya ultrason olabilir.
- Trigliserid testi: Trigliseridler, şilürinin tüm vakalarında mevcuttur. Hafif şilüri vakalarında idrar sütlü beyaz görünmeyebilir. Ancak trigliseridlerin varlığı, şilüri tanısını doğrulayabilir.
- Laparoskopi: Laparoskopi, lenfatik kaçağın kaynağını belirlemede doktora yardımcı olabilen minimal invaziv bir işlemdir. Laparoskopi sırasında doktor, karın bölgesine küçük bir kesi yapar. Daha sonra, ucunda kamera bulunan ince bir çubuk (laparoskop) yerleştirerek organları inceler.
Şilüri Nasıl Tedavi Edilir?
Doktor, konservatif, minimal invaziv veya invaziv tedavi seçeneklerini önerebilir.
Konservatif Tedavi
Şilüri vakalarının %70’inden fazlası konservatif tedaviye iyi yanıt verir.
Doktor, öncelikle istirahat, alınan sıvı miktarının artırılması ve katı bir diyet önerebilir. Diyetteki yağ miktarının kısıtlanması, vücudun daha az kilüs üretmesine yardımcı olur.
Doktor ayrıca parenteral beslenme de önerebilir. Bu tedavi sırasında kişinin kalori ve besin ihtiyacı, damar içi sıvılar aracılığıyla karşılanır.
Bazı ilaçlar da şilüri tedavisine yardımcı olabilir.
Minimal İnvaziv Tedavi
Konservatif tedaviye yanıt alınmazsa, skleroterapi minimal invaziv bir tedavi seçeneği olabilir.
Bu yöntemde doktor, böbreğin merkezi kısmına (renal pelvis) özel bir çözelti (sklerozan) enjekte eder. En yaygın sklerozan gümüş nitrattır. Diğer yaygın sklerozanlar ise şunlardır:
- Povidon iyot.
- Sodyum iyodür.
- Potasyum bromür.
- Dekstroz.
- Hipertonik çözelti.
İnvaziv Tedavi
Konservatif veya minimal invaziv tedavilere yanıt alınmazsa doktor, cerrahi gibi daha invaziv girişimleri önerebilir.
Şilüri Varsa Nasıl Beslenmek Gerekir?
Doktor, sıkı bir düşük yağlı, yüksek proteinli diyet önerebilir. Bu diyet, bol miktarda yeşil yapraklı sebze ve A, D, E ve K vitaminlerinden zengin besinler içermelidir.
Düşük yağlı, yüksek proteinli besinler şunlardır:
- Balık; özellikle de morina, mezgit, pisi balığı ve çipura.
- Derisiz beyaz et hindi ve tavuk.
- Bonfile.
- Mercimek.
- Siyah fasulye, nohut, barbunya, kuru fasulye.
- Tofu.
- Düşük yağlı süt ürünleri.
- Tohumlar ve kuruyemişler.
Günlük yağ alımının 25 gramdan az olacak şekilde sınırlandırılması gerekir. Şilüri olan kişilerin çoğunda, düşük yağlı, yüksek proteinli diyete yalnızca birkaç hafta devam etmek yeterli olur. Doktor, daha fazla yağ tüketiminin ne zaman güvenli olacağını söyleyecektir.
Şilüri Tedavisinde Hangi İlaçlar Kullanılır?
Şilüri tedavisine yardımcı olan ilaçlar şunlardır:
- Ezetimib: Ezetimib, midede kolesterol emilimini bloke eder.
- Antiparazitik ilaçlar: İvermektin, dietilkarbamazin, albendazol ve benzatin penisilin gibi ilaçlar parazitik enfeksiyonları tedavi edebilir.
Tedaviden Ne Kadar Süre Sonra Daha İyi Hissedilir?
Uygulanan tedavi türüne bağlı olarak, şilüri olan kişilerin çoğu birkaç gün veya hafta içinde kendini daha iyi hisseder.
Şilürinin Seyri Nasıldır?
Şilüri olan kişiler için iyileşme olasılığı yüksektir.
Vakaların %50’ye kadarı herhangi bir tedavi olmaksızın kendiliğinden düzelir, %70’ten fazlası konservatif tedaviyle düzelir ve invaziv tedavilerin başarı oranı %95 civarındadır.
Şilüri Riski Nasıl Azaltılabilir?
Şilüriye neden olan parazitler genellikle sivrisinek ısırıklarıyla yayılır. Sivrisinek ısırıklarını önlemenin en iyi yolları şunlardır:
- Kalın ve uzun pantolonlar ile uzun kollu giysiler giymek.
- Klima bulunan odada veya sivrisinek tülü altında uyumak.
- Açıkta kalan cilde sivrisinek kovucu ürünler sürmek.
- Giysi, çadır ve tül kaplamaları sivrisinek kovucu spreyler ile kaplamak.
Ayrıca mikroskobik solucanları öldüren ilaçlar da alınabilir.
Doktora Ne Zaman Başvurmak Gerekir?
İdrar renginde herhangi bir değişiklik fark edildiğinde, özellikle idrara çıkma sıklığında artış varsa veya idrar yaparken ağrı oluyorsa, derhal bir doktora başvurulmalıdır.
Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?
Doktora şu soruların yöneltilmesi yararlı olabilir:
- Bende şilüri olduğunu nasıl anladınız?
- Şilüri yoksa hangi diğer duruma sahip olabilirim?
- Tedaviye ihtiyacım var mı yoksa bunun kendiliğinden düzeleceğini mi düşünüyorsunuz?
- Konservatif, minimal invaziv veya invaziv tedavilerden hangisini önerirsiniz?
- Şilüri tekrar ortaya çıkabilir mi?
- Bir diyetisyen önerebilir misiniz?
Lenfüri (Lymphuria) ve Şilüri Arasındaki Fark Nedir?
Lenfüri, idrarda lenf bulunması ancak idrarda yağ olmaması durumudur. Şilüri ise idrarda hem yağların hem de lenfin (kilüs) bulunması durumudur.
Şilüri, idrarda kilüs bulunması durumudur. Kilüs, idrarın sütlü beyaz görünmesine yol açar ve bu durum bazen vitamin eksiklikleri ve malnütrisyon gibi sorunlara neden olabilir. Bazen şilüri tedavi olmadan kendiliğinden düzelir. Ancak konservatif, minimal invaziv ve invaziv tedavilerin şilüriyi başarıyla tedavi etme oranları yüksektir.
İdrarın sütlü beyaza dönüştüğünü fark etmek ürkütücü olabilir. İdrar renginde herhangi bir olağandışı değişiklik fark edildiğinde, özellikle kişi normalden daha sık idrara çıkıyorsa veya idrar yaparken ağrı hissediyorsa, bir doktor ile görüşmek önemlidir. Doktor, şilüri tanısını koyabilir ve en etkili tedavi için kişiyle birlikte bir plan oluşturabilir.