Protein Kaybettiren Enteropati Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilebilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Protein kaybettiren enteropati, kronik bir hastalığın, proteinlerin bağırsak sistemi yoluyla kaybedilmesine neden olması durumudur. Proteinler kan dolaşımından bağırsaklara sızar ve dışkıyla dışarı atılır. Bu durum malnütrisyona ve onunla ilişkili komplikasyonlara yol açar. Bu sorunu çözmek için beslenme terapisi ve altta yatan nedenin tedavisi gerekir.
Protein Kaybettiren Enteropati Nedir?
Protein kaybettiren enteropati, bağırsaklar yoluyla çok fazla protein kaybedilmesi durumudur (esasen proteinin dışkıyla atılmasıdır). Bağırsak mukozasına zarar veren kronik (uzun süreli) bir hastalık varsa bu durum gelişebilir. Bağırsak mukozası hasar gördüğünde, kandaki proteinler zayıflamış duvarlardan sızarak gastrointestinal sisteme girebilir. İçeri girdikten sonra, bağırsak boyunca ilerler ve en sonunda tamamen dışarı atılır.
Vücut, her birinin önemli görevleri olan binlerce proteinden oluşur. Bunlar hücrelerin ve dokuların oluşmasına yardımcı olur ve bunların büyümesini ve onarılmasını sağlar. Bağışıklık sistemini, gen işlevlerini ve daha fazlasını desteklerler. Ancak protein kaybettiren enteropatide, vücut sistemlerinin işlev görebilmesi için gerekli proteinler kaybedilir. Sonuç, kanda düşük protein düzeyi ve genel protein eksikliğidir ve bu durum kişiyi birçok açıdan etkiler.
Protein Kaybettiren Enteropatinin Belirtileri Nelerdir?
Protein kaybettiren enteropatinin belirtileri şunları içerebilir:
- Karın ağrısı.
- Şişkin mide.
- Kronik ishal.
- Ateş.
- Sık hastalanma.
- Yüzde, kollarda ve bacaklarda şişlik.
- Açıklanamayan kilo kaybı ya da büyüme geriliği.
Altta yatan nedene bağlı başka belirtiler de bulunabilir.
Protein Kaybettiren Enteropatinin Nedenleri Nelerdir?
Protein kaybettiren enteropatide, bağırsak duvarlarındaki bir zayıflık, kandaki proteinlerin bağırsaklara sızmasına izin verir. İçeri girdikten sonra, bu proteinler yiyeceklerin izlediği yolu izleyerek uzun ve kıvrımlı tüp boyunca ilerler ve sonunda dışarı atılır. Doktorlar, protein kaybettiren enteropatiye yol açabilen üç bozukluk kategorisi tanımlamıştır. Bunların çoğu gastrointestinal hastalıklardır. Ancak bazıları bağırsakları dolaylı olarak etkiler.
Nedenler şunları içerir:
Primer Eroziv Gastrointestinal Bozukluklar
Bu durumlar bağırsak mukozasına zarar verir ve proteinin sızabileceği zayıflıklar ya da açıklıklar oluşturur. Bunlar aşağıdakileri içerir:
- Sindirim sistemindeki kanser.
- Karsinoid sendrom.
- Graft versus host hastalığı.
- İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi).
- Peptik ülser hastalığı.
- Psödomembranöz kolit.
Eroziv Olmayan Gastrointestinal Bozukluklar
Bu durumlar bağırsak duvarlarındaki hücreleri bozar ya da yeniden düzenler ve bu da protein kaybına yol açabilir. Bunlar aşağıdakileri içerir:
- Amiloidoz.
- Çölyak hastalığı.
- Eozinofilik gastrit.
- HIV/AIDS.
- Bağırsak parazitleri.
- Lupus.
- Karma bağ dokusu hastalığı.
- Whipple hastalığı.
Lenf Sistemini Etkileyen Bozukluklar
Bu durumlar, protein açısından zengin lenfin, kendileriyle bağlantılı lenf kanalları yoluyla bağırsaklara sızmasına neden olabilir. Bunlar aşağıdakileri içerir:
- Doğuştan kalp hastalığı.
- Konstriktif perikardit.
- Fontan prosedürü.
- Karaciğer hastalığı.
- Lenfoma.
- Retroperitoneal fibrozis.
- Sağ kalp yetmezliği.
- Sarkoidoz.
Protein Kaybettiren Enteropatinin Komplikasyonları Nelerdir?
Kandaki en bol bulunan protein albümindir. Albümin düşük olduğunda, sıvılar kan dolaşımından sızar ve şişliğe neden olur. Ağır olgularda sıvı, akciğerlerin ve kalbin çevresinde birikebilir. Albümin ayrıca vitaminlerin, minerallerin ve hormonların vücutta taşınmasına yardımcı olur. Bu olmazsa ağır malnütrisyon gelişebilir. Çocuklarda bu durum büyüme ve gelişme geriliklerine yol açabilir.
Protein Kaybettiren Enteropati Nasıl Teşhis Edilir?
Bu durumun teşhis edilebilmesi için doktor şunları yapacaktır:
- Belirtiler ve tıbbi öykü hakkında sorular sormak.
- Fiziki muayene yapmak.
- Anormal protein düzeylerini ve diğer bulguları değerlendirmek için kan tetkikleri istemek.
- Kandaki düşük protein düzeyinin olası nedenlerini araştırmak.
Ek testler şunları içerebilir:
- Dışkı testi: Doktor, proteinleri değerlendirmek için dışkı örneği isteyebilir. Alfa-1-antitripsin (A1AT) adı verilen bir proteinin yüksek düzeyleri, protein kaybettiren enteropati tanısını doğrulayabilir.
- Endoskopi: Doktor, sızıntının kaynağını bulmak ya da nedeni teşhis etmek için bağırsakların içine endoskop ile bakmak isteyebilir. Bazen aynı anda tedavi de uygulanabilir.
- Lenfanjiyografi: Doktor, protein kaybettiren enteropatinin nedenini belirlemek için lenfatik sistemi incelemek isteyebilir. Bazen sorun inceleme sırasında düzeltilebilir.
Protein Kaybettiren Enteropati Nasıl Tedavi Edilir?
Protein kaybettiren enteropatinin tedavisi aşağıdakileri içerir:
- Buna neden olan altta yatan durumun tedavi edilmesi.
- Protein düzeylerinin ve genel beslenmenin yeniden düzeltilmesi.
Altta yatan durumun tedavisi ilaçları ve/veya girişimleri içerebilir. Doktor nedeni endoskopi ya da lenfanjiyografi sırasında bulursa, bazen o anda tedavi de edebilir. Örneğin bir tıkanıklığı giderebilir ya da bir yarayı kapatabilir. Bazı nedenler tamamen tedavi edilebilirken, bazıları uzun süreli tedavi gerektirebilir. Doktor, tedavi planını tanıyla birlikte ayrıntılı olarak açıklayacaktır.
Beslenmenin yeniden düzeltilmesi için kayıtlı bir diyetisyen kişiye özel bir tıbbi beslenme tedavisi planı hazırlayacaktır. Bazı kişilerin tüple ya da damar yoluyla beslenme alabilmesi için hastanede tedavi görmesi gerekebilir. Eve dönmeye hazır olunduğunda, hangi yiyeceklerin yenmesi ve hangi takviyelerin alınması gerektiği konusunda yönlendirme yapılacaktır. Protein gereksiniminin karşılanabilmesi için çok miktarda yüksek proteinli yiyecek tüketmek gerekecektir.
Protein Kaybettiren Enteropatinin Seyri Nasıldır?
Çoğu kişi, protein kaybettiren enteropati ve buna neden olan durum için tedavi başladıktan sonra kendini daha iyi hissetmeye başlar. Durum tedavi edilebilirse belirtiler tamamen ortadan kalkabilir. Uzun süreli bir durum varsa ömür boyu tedavi gerekebilir. Ancak tedaviyle çoğu durum yönetilebilir. Kişinin kendi durumunda neler beklemesi gerektiği konusunda en doğru bilgiyi doktor verecektir.
Protein kaybettiren enteropatinin belirtileri belirsiz olabilir ve birçok başka duruma benzeyebilir. Bunları daha hafif bir sorunla ya da kendiliğinden geçecek bir durumla karıştırmak kolaydır. Ancak açıklanamayan belirtiler sürüyorsa doktora başvurmak iyi bir fikirdir. Protein kaybettiren enteropati ve buna neden olan durumlar kişiyi birçok açıdan etkileyebilir. İyi haber, bunların tedavi edilebilir olmasıdır.