Orbita Kırığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Orbita Kırığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Orbita kırığı, kişinin göz yuvasını oluşturan bir veya daha fazla kemiğin kırılmasıdır. Birkaç farklı orbita kırığı türü vardır. Orbita kırıklarının en yaygın nedenleri araba kazaları ve yüze yumruk veya topla vurulmasıdır. Tedavi, kişinin yaralanmasının türüne ve şiddetine bağlı olarak değişir.

Orbita Kırığı Nedir?

Orbita kırığı, kişinin göz küresini çevreleyen bir veya daha fazla kemiğin kırılmasıdır. Bunlar, göz yuvasının kemikleri olan orbita kemikleridir. Bu kemik boşluk, kişinin göz küresini, göz kaslarını, kan damarlarını, sinirleri ve diğer yapıları içerir. Künt kuvvet travması (örneğin bir şeyin kişinin gözüne çok sert çarpması) orbita kırıklarının en yaygın nedenidir.

Orbita Kırığı Türleri Nelerdir?

Kişi, göz küresini çevreleyen herhangi bir kemiği kırabilir. Birkaç orbita kırığı türü şunlardır:

• Orbita patlama kırığı: Blowout kırığı ya da patlama kırığı, orbita kırıklarının en yaygın türüdür. Bu kırık, kişinin göz yuvasının tabanında veya ince iç duvarında bir kırılmadır. Yüze yumruk veya beyzbol topu gibi bir şeyle vurulması blowout kırıklarının en sık karşılaşılan sebeplerindendir.
• Orbita kenar kırığı: Orbita kenar kırığı, kişinin göz yuvasının kemikli dış kenarlarını etkiler. Bu alan çok kalın kemikten oluşur, bu nedenle bu bölgeyi yaralamak için büyük bir kuvvet gerekir. Araba kazaları, orbita kenar kırıklarının en yaygın nedenidir. Kişide orbita kenar kırığı varsa, muhtemelen başka yüz kırıkları da vardır.
• Orbita taban kırığı: Orbita taban kırığı, kişinin göz yuvasının kenar kemiklerinin geri itilmesiyle orbita taban kemiklerinin aşağı doğru bükülmesine neden olan bir durumdur. Bu kırıklar, kişinin gözünü çevreleyen sinirleri ve kasları etkileyerek gözün doğru hareket etmesini engeller. Araba kazaları ve düşmeler, orbita taban kırıklarına sıkça neden olur.

Orbita Kırıklarının Belirtileri Nelerdir?

Bazı kişilerde orbita kırıkları hiçbir belirtiye neden olmaz ancak genellikle ağrılıdır. Bu, kişinin sahip olduğu kırık türüne ve yaralanmasının şiddetine bağlıdır. Belirtiler şunlar olabilir:

• Bulanık görme, çift görme veya görme azalması.
• Göz altında şişlik.
• Göz çevresinde siyah, mavi veya mor alanlar.
• Gözün beyaz kısmında kan.
• Yanak veya alında şişlik.
• Uyuşma.
• Gözün herhangi bir yöne hareket ettirilmesinde zorluk.
• Düzleşmiş yanak.
• Çökük veya çıkık göz küreleri.
• Burun kanaması (epistaksis).

Orbita Kırıklarına Ne Sebep Olur?

Orbita kırıkları yetişkinlerde ve çocuklarda görülebilir. Yetişkinlerde en sık nedenler saldırılar (şiddet) ve araba kazalarıdır. Çocuklarda en yaygın nedenler araba kazaları ve yüze topla vurulmasıdır. Diğer orbita kırığı nedenleri arasında bisiklet kazaları, motosiklet kazaları, düşmeler ve diğer spor yaralanmaları yer alır.

Orbita Kırıkların Komplikasyonları Nelerdir?

Orbita kırıklarının komplikasyonları şunlar olabilir:

• Kişinin yüzünün bir kısmını hareket ettirememe veya hissedememe (sinir veya kas da yaralanırsa).
• Kırığın konumuna bağlı olarak nefes alma, görme, duyma veya konuşma zorluğu.
• Ciddi yaralanmalar enfeksiyonlara, nöbetlere, beyinde kanamaya ve beyin hasarına yol açabilir.

Orbita Kırıkları Nasıl Teşhis Edilir?

Orbita kırığını teşhis etmek için bir göz doktoru (oftalmolog), kişinin gözünü ve çevresini inceler. Gözün normal hareket edip etmediğini ve görme sorunları olup olmadığını kontrol eder. Gözün göz yuvasında doğru konumda olduğundan emin olmak için ölçüm yapabilir.

Oftalmolog, kişinin belirtileri hakkında sorular sorar ve röntgen ve BT (bilgisayarlı tomografi) taramaları gibi görüntüleme testleri ister.

Orbita Kırıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Orbita kırığı tedavisi, kişinin göz yaralanmasının türüne ve şiddetine bağlıdır. Her zaman ameliyat gerektirmez. Küçük bir kırık varsa, oftalmolog göz ağrısını ve şişliği azaltmak için buz paketi kullanılmasını önerebilir. Göz yuvası zamanla kendi kendine iyileşebilir.

Oftalmolog, antibiyotik veya dekonjestan da reçete edebilir. Yaralanma iyileşirken kişinin burnunu sümkürmekten kaçınması gerekir. Bu, sümkürülen havanın göz çevresindeki deri altında birikmesi durumunda şişliğe neden olabilir.

Orbita kırığı, kişinin gözünü doğru hareket ettirmesini engellediğinde veya çift görme varsa daha ciddidir. Bu durumda, oftalmolog kişiyi bir oküloplastik cerraha yönlendirebilir. Bu cerrah, özel eğitim almış bir oftalmologdur.

Ameliyat gerekiyorsa, cerrah kişinin belirtilerine ve yaralanmasının şiddetine bağlı olarak hangi tür cerrahiye ihtiyaç duyulduğunu bildirir.

Ameliyattan sonraki birkaç gün boyunca morluk ve şişlik yaşanabilir ve sonraki birkaç gün boyunca görme bulanık olabilir. Cerrah, iyileşme sürecinde yardımcı olmak için soğuk kompres, antibiyotik veya antienflamatuar ilaç önerebilir.

Orbita Kırığının Seyri Nasıldır?

Orbita kırığı için görünüm, yaralanmanın türüne ve şiddetine bağlıdır. Basit bir kırık varsa, bu zamanla kendi kendine iyileşebilir. Daha ciddi kırıklar ameliyat gerektirebilir. En ciddi vakalarda görme kaybı veya çift görme meydana gelebilir ancak çoğu kırık uzun vadeli etkiler olmadan iyileşir.

Orbita Kırığının İyileşmesi Ne Kadar Sürer?

Orbita kırığının iyileşme süresi değişir. Basit kırıklar zamanla kendi kendine iyileşebilir. Yaralanma ciddi ve cerrahi gerektiriyorsa, iyileşme süresi uzayabilir. Bazı kişilerde dokuz aya kadar sürebilen sinir ağrısı gelişebilir. Diğer kişilerde kalıcı çift görme olabilir ve bu başka bir cerrahi gerektirebilir. Enoftalmus, yani gözlerin çökmesi, zamanla kötüleşebilir.

İşe ya da Okula Ne Zaman Geri Dönülebilir?

Orbita kırığı için yapılan ameliyattan sonra çoğu kişi bir hafta içinde okula veya işe geri dönebilir. Ancak ameliyattan sonraki birkaç hafta boyunca yorucu aktiviteler, uçak seyahati ve derin deniz dalışı sınırlanmalıdır.

Orbita Kırıkları Önlenebilir mi?

Orbita kırıkları her zaman önlenemez ancak bunları önlemek için yapılabilecek bazı şeyler vardır. Bunlar:

• Bazı sporlar oynanırken kask veya yüz maskesi gibi güvenlik ekipmanları kullanılması.
• Motosiklet veya bisiklet sürerken kask takılması.
• Arabada yolcu veya sürücü olarak emniyet kemeri takılması.

Orbita Kırığı Olanlar Kendine Nasıl Bakmalıdır?

Kişide orbita kırığı varsa, oftalmolog ağrı ve şişlik için buz paketleri veya soğuk kompres önerebilir. Şişliği önlemek için kişinin başını kalp seviyesinin üzerinde tutması gerekir. Ağrı kesiciler ağrıyı hafifletebilir. Burun kanamalarını önlemek için oftalmolog, iki ila üç gün boyunca kan damarlarını daraltmak için burun spreyi kullanılmasını önerebilir.

Doktorla Ne Zaman Görüşülmelidir?

Kişi, orbita kırığı için tedavi edilmişse, aşağıdaki durumlarda doktora geri dönmelidir:

• Bulantı veya kusma.
• Geçmeyen baş ağrısı.
• Ateş.

Acil Servise Ne Zaman Gidilmelidir?

Kişi, aşağıdaki belirtilerden herhangi birini geliştirirse en yakın acil servise gitmeli veya 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramalıdır:

• Ani, şiddetli baş ağrısı.
• Nöbetler.
• Yürüme, konuşma veya görme zorluğu.
• Vücutta uyuşma veya zayıflık.
• Burundan veya kulaktan kan veya sıvı sızması.
• Bayılma.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Kişinin doktoruna sorabileceği sorular şunlardır:

• Orbita taban kırığı ciddi midir?
• Hangi tür orbita kırığım var?
• Orbita kırıkları kendi kendine iyileşir mi?
• Ameliyata ihtiyacım var mı?
• Takip tedavisi gerekecek mi?

Orbita kırıkları aniden olur. Bir beyzbol topu kişinin gözüne doğru uçabilir ya da bir araba kazasında yaralanmalar yaşanabilir. Her iki durumda da kişi orbita kırığıyla karşılaşabilir. Bu tür kırıklar ağrı, şişlik ve görme sorunları gibi daha ciddi belirtilere neden olabilir. Orbita kırığı kendi kendine geçebilir ancak bir oftalmolog tarafından kontrol edilmesi en iyisidir. Oftalmolog, ameliyata ihtiyaç olup olmadığını veya buz ve diğer evde uygulanabilecek tedavilerin iyileşme için yeterli olup olmadığını belirleyebilir.