Melanozis Koli Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Melanozis koli, görüntüleme testlerinde kolonun koyulaşmış görünmesine neden olan zararsız bir durumdur. Bu durum, antrakinon adı verilen bir bileşik içeren laksatiflerin (müshil) kullanılmasıyla ortaya çıkabilir. Buna aloe vera, ravent ve sinameki örnek verilebilir. Müshil ilaçlarının kullanılmasının bırakılmasından sonra durum tersine dönecektir.
Melanozis Koli Nedir?
Melanozis koli, kolonun iç yüzeyinin normalden daha koyu renkte görünmesine neden olan benign (kanserli olmayan) bir durumdur. Genellikle kolonun bazı bölümlerinin koyu kahverengi ya da siyah görünmesine yol açar. Durumun kendisi herhangi bir belirtiye neden olmaz. Doktor, renk değişikliğini bir görüntüleme işlemi sırasında fark edebilir.
Kolonun alışılmadık bir renkte olduğunun öğrenilmesi endişe verici gelebilir ancak bu hasta olunduğunun ya da ciddi bir durum geliştiğinin işareti değildir. Koyu renk, kolon duvarında bulunan ve lipofuscin adı verilen bir pigmentten kaynaklanır. Bu pigment, belirli türde uyarıcı laksatiflerin çok uzun süre kullanılması halinde birikebilir. Uyarıcı laksatifler, bağırsaktaki sinirlerin kasılmasına neden olur ve böylece dışkılama gerçekleşebilir.
Yine de doktor, durumu teşhis ettikten sonra melanozis koliye neden olan laksatiflerin bırakılmasını önerecektir. Kullanım bırakıldığında kolon normal rengine dönecektir.
Melanozis Koli Ciddi midir?
Melanozis koli ciddi değildir ve ciddi bir durum gelişme riskini artırmaz.
Melanozis Kolinin Belirtileri Nelerdir?
Melanozis koli herhangi bir belirtiye neden olmaz. Çoğu kişi melanozis koli olduğunu, bunun kolonoskopi ya da fleksibl (esnek) sigmoidoskopi gibi ilişkili olmayan bir görüntüleme işlemi sırasında görülmesiyle öğrenir.
Kolonoskopi sırasında gastroenterolog, kolonun içine bakmak ve büyümeleri (polipler gibi) ya da kolon kanseri belirtilerini kontrol etmek için bir skop kullanır. Fleksibl sigmoidoskopi benzer bir işlemdir ancak bu işlemde skop yalnızca kolonun alt üçte birlik bölümünü inceler.
Melanozis Kolinin Sebepleri Nelerdir?
Melanozis koli genellikle belirli laksatifleri çok uzun süre kullanan kişilerde ortaya çıkar. Laksatifler, kabızlık olduğunda dışkılama yapmaya yardımcı olabilir ancak yalnızca kısa süreli rahatlama sağlamak için tasarlanmışlardır. Kronik kabızlık için uzun vadeli bir çözüm değildirler.
Melanozis koli ile ilişkili laksatifler, bazı bitkilerde bulunan antrakinon adı verilen organik bir bileşik içerir. Kabızlık için rahatlama sağlayabilseler de iki haftadan uzun süre kullanılmamalıdırlar.
Araştırmacılar, bu laksatiflerin çok uzun süre kullanılmasının (tipik olarak iki haftadan uzun süre kullanımın), kolonu döşeyen hücrelere zarar verebileceğini düşünmektedir. Bu hücreler zarar gördüğünde, lipofuscin pigmentini salarlar. Bu benign salınma ve lipofuscin birikimi, yüzeyin koyu kahverengi ya da siyah görünmesine neden olabilir. Neyse ki bu olduğunda kolon yüzeyi kendini hızlı ve etkili bir biçimde onarır.
Antrakinon içeren laksatifler şunları içerir:
- Aloe.
- Buckthorn.
- Cascara sagrada.
- Frangula.
- Ravent.
- Sinameki.
Laksatif (Müshil) Kullanımı Dışındaki Nedenler Nelerdir?
Daha seyrek olarak, bazı kişiler geçmişte ya da günce olarak laksatif kullanımı olmadan da melanozis koli geliştirebilir. Diğer olası nedenler şunlardır:
- Kronik ishal.
- İnflamatuvar bağırsak hastalığı.
- İrritabl bağırsak sendromu.
- E vitamini eksikliği.
- Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçların kullanımı.
- Anthralin kullanımı (psoriazis adı verilen bir cilt durumunu tedavi etmek için kullanılan bir krem).
- Doymamış yağ asitlerinden zengin gıdaların tüketilmesi (genellikle bitki temelli gıdalar).
Melanozis Koli Nasıl Teşhis Edilir?
Melanozis koli genellikle kolonoskopi gibi bir endoskopi işlemi sırasında tesadüfen saptanır. Bu işlemler, doktorun polipler ya da kolon kanseri gibi büyümeleri değerlendirmek için kolonun içine bakmasına olanak sağlar. Doktor, melanozis koli ile ilişkili yaygın bir durum olan kabızlığın nedenini araştırmak için kolonoskopi ya da fleksibl sigmoidoskopi yapabilir.
Doktorlar özellikle melanozis koli aramıyor olsalar da işlem sırasında renk değişikliğini fark edebilirler.
Melanozis Koli Nasıl Tedavi Edilir?
Çoğu olgu laksatiflerin aşırı kullanımını içerdiği için, en yaygın tedavi antrakinon içeren laksatiflerin bırakılmasını içerir. Melanozis koli geri döndürülebilir bir durumdur, bu nedenle laksatifler bırakıldığında kolon yüzeyi tipik rengine dönecektir. Laksatifler bırakıldıktan sonra melanozis kolinin kaybolması genellikle 6 ila 12 ay sürebilir.
Bu arada, kabızlığı yönetmek için kullanılabilecek yöntemler vardır.
- Lif alımını artırmak: Tam buğday makarna, tam tahıllı ekmekler, meyveler ve sebzeler gibi yüksek lifli gıdalar daha fazla tüketilmelidir.
- Yeterli sıvı almak: Vücudun dışkıyı yumuşatmak ve bağırsağın çalışmasını sürdürmek için bol suya gereksinimi vardır. Her gün yeterince sıvı alındığından emin olunmalıdır. Alkol ya da kafein içeren içecekler gibi susuz bırakabilecek içeceklerden kaçınılmalıdır.
- Aktif olmak: Egzersiz bağırsak hareketlerini uyarabilir ve dışkılamayı sağlayabilir.
- Laksatif değiştirmek: Uyarıcı bir laksatiften hacim artırıcı bir laksatife ya da dışkı yumuşatıcıya geçmek gerekebilir. Hangi türlerin en uygun olduğu konusunda doktor öneride bulunabilir.
Bu çözümler yardımcı olmazsa, işe yarayan bir tedavi bulunması için doktor kişiyle birlikte çalışabilir.
Melanozis Koli Varsa Neler Beklenmelidir?
Antrakinon içeren laksatifler bırakıldığında ya da altta yatan neden tedavi edildiğinde kolon normal rengine dönmelidir. Renk değişikliği kolon ya da genel sağlık üzerinde herhangi bir etki yaratmayacaktır.
Melanozis Koli Önlenebilir mi?
Melanozis koliden kaçınmanın en iyi yolu, antrakinon içeren laksatiflerden kaçınmaktır. Kabızlığın nasıl yönetileceği ve önleneceği konusunda doktorun önerilerine uyulmalıdır.
Melanozis Koli Kanserli midir?
Melanozis koli kolon kanserinin bir işareti değildir. Ayrıca kolon kanseri riskinin arttığını gösteren bir durumun işareti de değildir. Bunun yerine, kolon yüzeyindeki zararsız bir renk değişikliğidir.
Bazı kişiler, antrakinonlu laksatiflerin tıbbi geçmişi nedeniyle kanser bağlantısı konusunda kaygılanır. Bu ilaçların güvenliliğini ve etkililiğini değerlendiren çalışmalar, uzun süreli kullanımın sıçanlarda tümör oluşumuna neden olabildiğini göstermiştir. Ancak aynı ilaçların insanlarda benzer büyümelere yol açtığını gösteren hiçbir kanıt yoktur. Araştırmacılar bu ilaçları, özellikle kabızlık tedavisinde uzun süreli kullanım açısından, güvenlilik yönünden incelemeyi sürdürmektedir. Bugüne kadar antrakinonlu laksatif kullanımı ile kolon kanseri (ya da başka herhangi bir kanser türü) arasında doğrudan bir bağlantı olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmamıştır.
Yine de herhangi bir laksatifin aşırı kullanımı (uyarıcı laksatifler dahil) sağlık açısından risk oluşturabilir. Etkili ve güvenli bir tedavi planı bulmak için doktorla birlikte çalışılmalıdır.
Birçok kişi koyulaşmış dokuyu doku ölümünün, yani ciddi bir durumun işareti olarak düşünür. Ancak melanozis kolide koyu doku, hastalığın ya da onarılamaz hasarın göstergesi değildir. Genellikle bu durum, kabızlığın yönetilme biçimi konusunda farklı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğinin işaretidir. Antrakinon içeren laksatiflere bağımlı kalınmaması için, kabızlığın uzun vadeli yönetimi ve önlenmesi konusunda bir doktorla konuşulmalıdır.