Megaloblastik Anemi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Megaloblastik Anemi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Megaloblastik anemi, kemik iliğinin anormal derecede büyük kırmızı kan hücreleri üreten kök hücreler oluşturduğu bir makrositik anemi formudur. Megaloblastik anemi, yeterli B12 vitamini ve/veya B9 vitamini (folat) alınmadığında ortaya çıkan bir vitamin eksikliği anemisi türüdür. Doktorlar megaloblastik anemiyi B12 vitamini ve B9 vitamini takviyeleri ile tedavi eder.

Megaloblastik Anemi Nedir?

Megaloblastik anemi, bir makrositik anemi formudur. Makrositik anemi, kemik iliğinin anormal derecede büyük kırmızı kan hücreleri üretmesine neden olan bir kan hastalığıdır. Aynı zamanda bir vitamin eksikliği anemisi türüdür. Bu durum, yeterli B12 vitamini ve/veya B9 vitamini (folat) alınmadığında ortaya çıkar. Doktorlar megaloblastik anemiyi B12 vitamini ve B9 vitamini takviyeleri ile tedavi eder.

Megaloblastik Anemi Vücudu Nasıl Etkiler?

Vücudun, akciğerlerden dokulara ve tekrar geri akciğerlere oksijen taşıyabilmesi için belirli miktarda sağlıklı kırmızı kan hücresine ihtiyacı vardır. Tüm kan hücreleri gibi kırmızı kan hücreleri de kemik iliğindeki kök hücreler olarak başlar. B12 vitamini ve B9 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin oluşumuna yardımcı olur. Yeterli B12 vitamini veya B9 vitamini olmadığında vücut, megaloblast adı verilen anormal hücreler üretir.

Megaloblastlar sağlıklı hücreler gibi bölünüp çoğalmaz. Bu da kemik iliğinde daha az sayıda kırmızı kan hücresi bulunması anlamına gelir. Anormal hücreler olağandışı derecede büyüktür. O kadar büyüktürler ki çoğu zaman kemik iliğinden çıkıp kan dolaşımına geçemezler. Kan dolaşımına ulaşabilseler bile, bu anormal hücreler sağlıklı kırmızı kan hücrelerinden daha erken ölür. Tüm bu etkenler bir araya geldiğinde, kırmızı kan hücresi sayısı azalır ve anemi ortaya çıkar.

Megaloblastik Anemi Ciddi Bir Hastalık mıdır?

Megaloblastik anemi, kısmen B12 vitamini eksikliğinden kaynaklanır. Tedavi edilmeden bırakılan B12 vitamini eksikliği; hafıza kaybı, denge sorunları, kollar ve bacaklarda karıncalanma veya iğnelenme hissi şeklinde görülen parestezi gibi nörolojik sorunlara yol açabilir.

Megaloblastik Anemi Ne Kadar Sık Görülür?

Megaloblastik anemi nadir değildir. Doktorların, kaç kişide megaloblastik anemi olabileceğini tam olarak söyleyebilmesi için yeterli veri yoktur.

Megaloblastik Aneminin Sebepleri Nelerdir?

Megaloblastik anemi, kemik iliğinin vücut genelinde oksijen taşımaya yetecek kadar sağlıklı kırmızı kan hücresi geliştirmesini sağlayacak düzeyde B12 vitamini veya B9 vitamini olmaması durumunda ortaya çıkar.

B12 Vitamini Eksikliğinin Sebepleri Nelerdir?

Bazı kişilerde, beslenmede et, balık, yumurta ve süt ürünleri gibi B12 vitamini açısından zengin gıdalar yeterince yer almadığı için B12 vitamini eksikliği gelişir. Bazı kişilerde ise B12 vitamininin emilimini etkileyen hastalıklar veya tıbbi işlemler nedeniyle B12 vitamini eksikliği ortaya çıkar. Bu durumlara aşağıdakiler dahildir:

• Pernisiyöz anemi: Bu otoimmün hastalık, vücudun B12 vitamini emmesini engeller.
• Gastrektomi: Midenin bir kısmının alındığı bu ameliyat, B12 vitamini emilimini etkileyebilir.
• Zollinger-Ellison sendromu: Bu nadir durum, vücudun B12 vitamini emmesini engeller.
• Kör loop sendromu: Sindirilen gıdanın bağırsaklarda ilerlemesinin durması sonucu bakterilerin aşırı artması ve B12 vitaminini tüketmesiyle ortaya çıkar.
• Balık tenyası enfestasyonu: Yetersiz pişirilmiş enfekte balığın yenmesiyle tenyaya bağlı enfestasyon veya enfeksiyon gelişebilir. Tenyalar B12 vitamini ile beslenir.
• Pankreatik yetmezlik: Bu durum, pankreasın besinleri parçalayıp sindirmek için yeterli sindirim enzimi üretememesine yol açar. Bu da B12 vitamini veya B9 vitamini dahil olmak üzere gerekli tüm besinleri alamama sonucunu doğurabilir.

B9 Vitamini (Folat) Eksikliğinin Sebepleri Nelerdir?

Kişiler, günlük beslenmelerinde yeşil sebzeler, meyveler, et ve karaciğer ya da folik asitle zenginleştirilmiş gıdaları yeterince tüketemediğinde B9 vitamini (folat) eksikliği geliştirebilir. Diğer nedenler aşağıdakileri içerebilir:

• Sindirim sistemi hastalıkları: Crohn hastalığı veya çölyak hastalığı gibi bir hastalık varsa, sindirim sistemi folik asiti iyi ememez.
• Aşırı alkol kullanımı: Yüksek miktarda alkol tüketen kişiler bazen besinin yerine alkol alır. Sonuç olarak yeterli folat alınmaz.
• Meyve ve sebzeleri fazla pişirme: Ürünler fazla pişirildiğinde, ısı doğal olarak bulunan folatı tahrip edebilir.
• Hemolitik anemi: Kırmızı kan hücrelerinin parçalandığı ve kemik iliğinin yeterince hızlı yeni kırmızı kan hücresi üretemediği bir kan hastalığıdır.
• Bazı ilaçlar: Bazı antiepileptik ilaçlar ve ülseratif kolit ilaçları, folatın uygun şekilde emilmesine engel olur.
• Diyaliz: Böbrek yetmezliği için diyaliz tedavisi alan bazı kişilerde iştah azalır. Bu da besinlerden alınan B12 vitamini miktarını etkiler.

Megaloblastik Aneminin Belirti ve Bulguları Nelerdir?

Megaloblastik anemi belirtileri, diğer anemi türlerinin belirtilerine benzer. Bunlar:

• Yorgunluk: Günlük aktiviteleri tamamlayamayacak kadar yorgun hissetme.
• Zayıflık: Kişi, etrafta rahatça dolaşacak veya günlük işlerini yapacak kadar kas gücüne sahip olmadığını hissedebilir.
• Solukluk: Deri, normalden daha soluk görünür.
• Nefes darlığı (dispne): Kişi, nefesini toparlayamıyor veya derin nefes alamıyormuş gibi hissedebilir.
• Baş dönmesi veya sersemlik hissi: Bayılacakmış gibi hissetme.

B12 vitamini eksikliği bazen sinirleri etkileyerek karıncalanma, his kaybı veya kas güçsüzlüğü gibi belirtilere yol açabilir.

Megaloblastik Anemi Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorlar megaloblastik anemiyi, fizik muayene yaparak ve belirtiler hakkında sorular sorarak teşhis eder. Şu kan testleri uygulanabilir:

• Tam kan sayımı: Doktorlar bu testi, kırmızı kan hücresi sayısını ve işlevini değerlendirmek için kullanır.
• Periferik yayma: Bu test, kan hücrelerini incelemek için kullanılan bir tekniktir. Bazı kan testlerinin makineyle analiz edilmesinden farklı olarak, burada doktorlar kan hücrelerini mikroskop altında inceleyerek değerlendirme yapar.
• Retikülosit sayımı: Retikülosit sayımı, kemik iliğindeki olgunlaşmamış kırmızı kan hücrelerinin (retikülositlerin) sayısını ölçer. Doktorlar, kemik iliğinin yeterli miktarda sağlıklı kırmızı kan hücresi üretip üretmediğini anlamak için retikülositleri ölçer.

Megaloblastik Anemi Nasıl Tedavi Edilir?

Doktorlar megaloblastik anemiyi vitamin takviyeleri ile tedavi eder.

• B12 vitamini eksikliği tedavisi: Doktor, B12 vitamini düzeyleri normale dönene kadar birkaç hafta boyunca B12 vitamini enjeksiyonları önerebilir. B12 vitamini eksikliği, vücudun B12 vitaminini emememesinden kaynaklanıyorsa, kişinin yaşamı boyunca birkaç ayda bir B12 enjeksiyonuna ihtiyacı olabilir. Benzer şekilde, B12 vitamini anemisi (pernisiyöz anemi) olan kişiler, yaşamları boyunca B12 vitamini takviyesi almak zorunda kalabilir.
• B9 vitamini eksikliği tedavisi: Doktor, B9 vitamini eksikliğini gidermek için folik asit tabletleri de reçete edebilir. B12 vitamini düzeylerinin normal olduğundan emin olmak için B12 vitamini testleri yapılabilir. Bazen B9 vitamini takviyeleri megaloblastik anemi belirtilerini düzeltir ve altta yatan, nörolojik sorunlara yol açabilecek bir B12 vitamini eksikliğini maskeleyebilir.

Megaloblastik Anemisi Olanlar Ne Beklemelidir?

Çoğu kişi, vitamin takviyesi aldıktan sonra megaloblastik anemiden iyileşir. Doktor, yeterli B12 vitamini ve B9 vitamini alındığından emin olmak için vitamin düzeylerini belirli aralıklarla takip eder. Örneğin tedaviye başlandıktan birkaç hafta sonra, B12 vitamini ve/veya B9 vitamini düzeylerinin takviyelerle yükselip yükselmediğini doğrulamak için kan testleri planlanabilir.

Megaloblastik Anemi Geliştirme Riski Nasıl Azaltılabilir?

Risk azaltmak için birkaç yol vardır. Bunlar:

• B12 vitamini ve B9 vitamini içeren gıdaları öne çıkaran dengeli bir diyet uygulamaya çalışmak.
• Alkolü ölçülü tüketmek. Düzenli alkol kullanımı, sindirim sistemini etkileyerek vücudun B12 vitamini emmesini engelleyebilir.
• Vücudun bu vitaminleri emmesini engelleyen bir durum varsa, bu durumu yönetmek için doktor ile birlikte çalışmak.

B12 Vitamini İçeren Gıdalar

• Hayvansal gıdalar: Kırmızı et, balık, kümes hayvanları, yumurta, süt ve diğer süt ürünlerinin tümü B12 vitamini içerir.
• Zenginleştirilmiş gıdalar: Zenginleştirilmiş gıdalar, doğal olarak içermediği bazı vitamin ve besin öğelerinin sonradan eklendiği gıdalardır. Bunlara bazı kahvaltılık gevrekler, besin mayası, bitkisel sütler ve bazı ekmekler dahildir. Gıdanın B12 vitamini ile zenginleştirilmiş olup olmadığını doğrulamak için besin etiketi (besin değeri tablosu) kontrol edilmelidir.

B9 Vitamini İçeren Gıdalar

• Sebzeler: Koyu yeşil yapraklı sebzeler, bezelye, fasulye ve diğer baklagiller.
• Meyveler: Narenciye meyveleri.
• Hayvansal gıdalar: Karaciğer, deniz ürünleri, et ve kümes hayvanları.
• Yumurta ve süt ürünleri.
• Zenginleştirilmiş gıdalar: Bazı ekmekler, un, makarna, pirinç ve kahvaltılık gevrekler folik asit içerir. Gıdanın B9 vitamini ile zenginleştirilmiş olup olmadığını doğrulamak için besin etiketi (besin değeri tablosu) kontrol edilmelidir.

Megaloblastik Anemisi Olan Kişi Kendine Nasıl Bakabilir?

Kişinin kendine bakarken aşağıdakileri yapması önerilir:

• Doktor tarafından reçete edilen vitamin takviyelerini almak.
• Yeterli B12 vitamini ve B9 vitamini alımını sağlayan sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmek.
• Sağlık durumunu izlemek ve anemi belirtilerinin geri döndüğünü fark ederse doktorla tekrar görüşmek.

Megaloblastik anemi, yeterli B12 vitamini ve/veya B9 vitamini alınmadığı anlamına gelir. Bu vitaminler, vücudun sağlıklı kırmızı kan hücreleri üretmesine yardımcı olur. Sağlıklı kırmızı kan hücreleri hayati bir iş yapar ve oksijeni tüm vücuda taşırlar. Neyse ki doktorlar, B12 vitamini ve B9 vitamini düzeylerini artırmak için takviyelerle bu vitamin eksikliğini tedavi edebilir. Vitamin açısından zengin bir diyet, bu takviyeleri destekleyebilir. Kişi, yeterli B12 vitamini ve B9 vitamini aldığından emin olmak için doktoruna danışabilir.