K Vitamini Eksikliği Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Önlenebilir?

K Vitamini Eksikliği Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Önlenebilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. K vitamini eksikliği, yenidoğanın vücudunda yeterli K vitamini olmadığı için kontrolsüz biçimde kanadığı durumlarda ortaya çıkar. K vitamini, vücudun kanı pıhtılaştırmasına yardımcı olur. Bu durum tıbbi bir acil durumdur ve hayatı tehdit edebilir. K vitamini eksikliğini önlemenin en iyi yolu, yenidoğana K vitamini enjeksiyonu yapılmasıdır.

K Vitamini Nedir?

K vitamini, vücudun ihtiyaç duyduğu temel bir besin öğesidir. Kanın pıhtılaşmasına yardımcı olacak şekilde görev yapar. Pıhtı, vücudun kanamayı durdurmak için oluşturduğu yarı katı kan kümesidir.

K vitamini şu konularda yardımcı olur:

• Yara iyileşmesi.
• Güçlü kemikler oluşturmak.
• Kalp hastalığına karşı koruma sağlamak.

K vitamini, aşağıdaki yapraklı yeşil sebzelerde bulunur:

• Ispanak.
• Lahana.
• Kara lahana.
• Brokoli.
• Brüksel lahanası.
• Marul.

Ayrıca, vücut bağırsakların içindeki bakterilerden K vitamini sentezler.

Yenidoğanlarda K Vitamini Eksikliği Nedir?

K vitamini eksikliği, yenidoğanlarda yeterli K vitamini olmadığı için kanı pıhtılaşamadığından kontrolsüz kanamaya neden olan bir durumdur. Yenidoğanlar, plasenta yoluyla veya karaciğerleri üzerinden çok fazla K vitamini almaz. Bağırsakları yeterli miktarda K vitamini üretemez. Mama veya anne sütünde K vitamini düzeyleri düşüktür. Bu nedenle K vitamini enjeksiyonu yapılmayan yenidoğan ve bebeklerde K vitamini eksikliği daha sık görülür. Bu durum en çok, 6 aya kadar olan bebeklerde ortaya çıkar.

K vitamini eksikliğine bağlı kanama, genellikle yenidoğanın beyin dahil iç organlarını etkilediği için ebeveynler tarafından fark edilmesi güç olabilir. Eğer kanama yenidoğanın beyninde meydana gelirse, beyin hasarına yol açabilir ve hayatı tehdit eder.

K vitamini eksikliği için kullanılan diğer terimler şunlardır:

• K vitamini eksikliği kanaması.
• Yenidoğanın hemorajik hastalığı.

K Vitamini Eksikliğinin Türleri Nelerdir?

K vitamini eksikliğinin üç türü vardır:

• Erken: Doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde ortaya çıkar.
• Klasik: Bebeğin yaşamının ilk haftası içinde ortaya çıkar.
• Geç: Bebeğin yaşamının ilk altı ayı içinde ortaya çıkar.

K Vitamini Eksikliği Ne Kadar Yaygındır?

Erken ve klasik K vitamini eksikliği, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık her 60 yenidoğandan 1'ini ile her 250 yenidoğandan 1'ini etkiler. Geç K vitamini eksikliği daha nadirdir ve ABD'de yaklaşık her 14.000 ile her 25.000 bebekten 1'inde görülür.

K Vitamini Eksikliğinin Belirtileri Nelerdir?

K vitamini eksikliğinin temel belirtisi kontrolsüz kanamadır. Diğer belirtiler daha hafif olabilir ve şunları içerebilir:

• Uyku hali.
• Kusma.
• Nöbetler.
• Özellikle baş bölgesinde morluklar.
• Petesiler (küçük kırmızı noktalar).
• Burun kanamaları.
• Sarılık.
• Soluk cilt.
• Kanlı, koyu ve yapışkan dışkı.

K vitamini eksikliğine bağlı kanama tıbbi bir acildir ve hayatı tehdit edebilir. Yenidoğanda kontrolsüz kanama belirti veya bulguları fark edilirse, derhal doktorla iletişime geçilmesi ve acil servise başvurulması gerekir.

K Vitamini Eksikliğinin Sebepleri Nelerdir?

K vitamini eksikliğinin nedenleri şunlardır:

• Bebeğin, fetal gelişim sırasında yeterli K vitamini alamamış olması.
• Bebeğin bağırsaklarında K vitamini üretecek bakterilerin bulunmaması.
• Rahim içinde fenitoin veya izoniazid gibi ilaçlara maruz kalınması.
• K vitamininin etkisiz hale gelmesine yol açabilen karaciğer hastalığı.
• İshal, çölyak hastalığı veya kistik fibroz gibi durumlara bağlı vitamin emilim bozukluğu.

K Vitamini Eksikliği İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Bir bebekte K vitamini eksikliği riski şu durumlarda daha yüksek olabilir:

• Doğumda K vitamini enjeksiyonu yapılmamışsa. Doğumda K vitamini enjeksiyonu alan bebeklere göre almayanlarda geç başlangıçlı K vitamini eksikliği gelişme olasılığı 80 kat daha fazladır.
• Bebek sadece anne sütü ile besleniyorsa. Çoğu zaman, anne sütü K vitamini açısından yeterli değildir.
• Yan etki olarak K vitamini eksikliğine neden olabilen ilaçlara maruziyet söz konusuysa.

K Vitamini Eksikliğinin Komplikasyonları Nelerdir?

K vitamini eksikliği hayatı tehdit edebilir. Bir bebekte kontrolsüz kanama varsa, vücut çok fazla kan kaybeder ve yeterli kan miktarı olmadan işlev göremez.

Bu durum şu sonuçlara yol açabilir:

• Organ yetmezliği.
• Nöbetler.
• Koma.

Bir bebekte kontrolsüz kanama belirti veya bulguları varsa, 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ya da en yakın acil servise gidilmelidir.

K Vitamini Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, K vitamini eksikliğini teşhis ederken bebeğin belirtileri, tıbbi ve doğum öyküsü hakkında bilgi edinir ve kan testleri yapar.

Protrombin zamanı testi (PT), bebeğin kanının nasıl pıhtılaştığını görmeye yardımcı olan bir koagülasyon (pıhtılaşma) kan testidir.

K Vitamini Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?

Bebeklerde K vitamini eksikliğinin tedavisi, fitonadion (K vitamini) enjeksiyonudur. Bir doktor, bu enjeksiyonu yenidoğanın uyluğundaki kasa uygular.

İlk enjeksiyondan sonra yapılan test sonuçlarına bağlı olarak, çocuk birden fazla enjeksiyona ihtiyaç duyabilir.

Bebekte ağır belirtiler varsa, kan ve plazma transfüzyonlarına ve cerrahi müdahaleye ihtiyaç olabilir.

K Vitamini Enjeksiyonu Bebekler İçin Güvenli midir?

K vitamini enjeksiyonu bebekler için güvenlidir. 1990'lardan bu yana araştırmacılar, çocuk doktorlarını güvenlik konusunda rahatlatmak için birçok çalışma yürütmüştür. Bebeklerin yaşayabileceği yan etkiler hafiftir ve enjeksiyon bölgesinde geçici ağrı ve morlukları içerebilir.

Bebek K vitamini enjeksiyonu aldığında, karaciğer K vitaminini depolar ve bu kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. Bu vitamin, önümüzdeki birkaç ay içinde bebeğin kan dolaşımına yavaş yavaş salınır ve bebek katı gıdalara başlayana kadar yeterli K vitamini düzeyinin sağlanmasına yardımcı olur. Bebekler, mamadan veya anne sütünden katı gıdaya geçene kadar yeterli K vitamini alamaz. Bu dönem genellikle 4 ile 6 ay arasındadır.

Tedaviden Ne Kadar Süre Sonra Bebek Kendini Daha İyi Hisseder?

Bebekte K vitamini enjeksiyonu ile yapılan tedaviden sonraki 24 saat içinde belirtilerde azalma görülebilir. Komplikasyon riskini azaltmak ve genel sağlık durumundan emin olmak için hastanede gözlem ve ek testler gerekebilir.

K Vitamini Eksikliğinin Seyri Nasıldır?

Bebeğin K vitamini eksikliğine ilişkin seyri, kanamanın şiddetine göre değişir. Bu durum erken teşhis edilip tedavi edilirse iyileştirilebilir. Pek çok çocuk tamamen iyileşir ancak K vitamini eksikliğinin komplikasyonları hayatı tehdit edebilir ve kalıcı beyin hasarına yol açabilir.

K Vitamini Eksikliği Önlenebilir mi?

K vitamini eksikliğinin tüm vakaları, özellikle karaciğer hastalığı gibi altta yatan bir sağlık durumuna bağlı olanlar, önlenemez. K vitamini eksikliğini önlemenin en iyi yolu, çocuğa K vitamini enjeksiyonu uygulanmasıdır. Bir doktor, bu enjeksiyonu doğumdan kısa süre sonra yapabilir.

Bebek Ne Zaman Doktora Götürülmelidir?

Bir çocukta kontrolsüz kanama belirti veya bulguları varsa, acil servise gidilmesi veya 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerekir. Bu, tıbbi bir acil durumdur ve en iyi sonuç için hayatı tehdit eden komplikasyonları önlemek amacıyla erken tanı ve tedavi gerektirir.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Muayene randevusu sırasında doktora aşağıdaki soruları sormak faydalı olabilir:

• K vitamini eksikliğine altta yatan bir sağlık durumu mu neden oldu?
• Tanı konduktan sonra çocuğun hastanede kalması gerekir mi?
• K vitamini, bebeğin beslenmesine nasıl eklenebilir?
• Bu durum sonucunda bebekte uzun dönemli komplikasyonlar gelişir mi?

K vitamini eksikliği, yenidoğan bir bebek için ebeveyn açısından korkutucu bir tanı olabilir. Durum erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir olsa da tedavi edilmeden bırakılırsa hayatı tehdit edebilir. Kontrolsüz kanama belirtileri fark edilirse, derhal acil servise başvurulmalıdır. K vitamini eksikliğine bağlı komplikasyonları önlemenin en iyi yolu, bebek doğduktan kısa süre sonra doktorun K vitamini enjeksiyonu uygulamasıdır.