Graves Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Graves Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Graves hastalığı, tiroit bezini etkileyen otoimmün bir hastalıktır. Tiroit bezi, hipertiroidi olarak bilinen bir durumda çok fazla tiroit hormonu üretir. Aşırı çalışan bir tiroit, kalp ve kemiklerle ilgili sorunlara neden olur. Tedaviler bu duruma yardımcı olabilir.

Graves Hastalığı Nedir?

Graves hastalığı, tiroidin çok fazla tiroit hormonu üretmesine neden olan ve yaşam boyu süren (kronik) bir otoimmün hastalıktır. Bunun nedeni, vücudun tiroit bezine karşı antikor üretmesidir.

Özellikle ailede tiroit sorunları öyküsü varsa, hipertiroidinin (aşırı çalışan tiroit) en yaygın nedenlerinden biridir. Graves hastalığı esas olarak tiroidi etkiler. Ancak gözleri ve cildi de etkileyebilir.

Graves hastalığı metabolizmayı hızlandırır. Bu durum sağlığın çeşitli yönlerini etkileyebilir. Kişi kendini eskisi gibi hissetmeyebilir ya da hatta bedeni üzerindeki kontrolünü kaybediyormuş gibi hissedebilir. Bu duruma ait belirtiler gelişirse tıbbi tedavi almak önemlidir.

Graves Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Graves hastalığının (ve hipertiroidinin) belirtileri şunları içerir:

• Isı intoleransı ve aşırı terleme.
• Hızlı kalp atımı (taşikardi).
• Nefes darlığı (dispne).
• Tremor (titreme).
• Anksiyete ya da sinirlilik.
• İshal ve/veya daha sık dışkılama.
• Büyümüş tiroit bezi (guatr).
• Saç dökülmesi.
• Uykusuzluk.
• Hafif adet kanaması ya da adetlerin seyrekleşmesi veya kesilmesi.
• İncelmiş, sıcak ve nemli cilt.
• Kilo kaybı.

Graves hastalığı belirtilerinin başlangıcı genellikle yavaştır. Belirtilerin gelişmesi çoğu zaman birkaç hafta ya da birkaç ay alır. Ancak bazen birkaç gün içinde aniden de gelişebilir. Bu belirtilerin bazıları ya da birçoğu aynı anda görülebilir.

Belirtiler varsa doktora başvurulmalıdır. Graves hastalığının tedavi edilmesi gerekir.

Graves Hastalığıyla İlişkili Diğer Belirtiler Nelerdir?

Graves hastalığı ayrıca şu göz sorunlarına neden olabilir:

• Gözlerin öne doğru belirginleşmesi.
• Çift görme.
• Gözlerde kumlu his ve tahriş.
• Işığa duyarlılık (fotofobi).
• Gözlerde basınç ya da ağrı.

Buna Graves orbitopatisi ya da tiroit göz hastalığı denir. Graves hastalığı olan her 3 kişiden yaklaşık 1’inde bu durum gelişir.

Graves hastalığı olan kişilerin %4’üne kadarında pretibial miksödem (Graves dermopatisi) gelişir. Bu durum, genellikle bacaklarda, ciltte kabarık, renk değiştirmiş ve kalınlaşmış alanlara neden olur.

Graves hastalığı olan kişilerin yaklaşık %1’inde tiroit akropakisi vardır. Bu durum el ve ayak parmaklarında çomaklaşmaya neden olur.

Graves Hastalığının Sebepleri Nelerdir?

Graves hastalığı, bir şeyin bağışıklık sistemini tiroit uyarıcı immünoglobulin (TSI) adı verilen bir antikoru aşırı üretmeye tetiklemesiyle ortaya çıkar. TSI, sağlıklı tiroit hücrelerine bağlanır ve tiroit bezinin tiroit hormonlarını aşırı üretmesine neden olur.

Bir çalışmada araştırmacılar, Graves hastalığı gelişme riskinin %79’unun genlerden kaynaklandığını tahmin etmiştir. Bu, Graves hastalığının kısmen kalıtsal olduğu anlamına gelir. Riskin geri kalan yüzdesi (%21) çevresel etkenlerden kaynaklanır.

Bilim insanları bağışıklık sisteminin tiroidi neden hedef aldığını tam olarak bilmemektedir. Ancak tetikleyicinin şu gibi çevresel etkenlerle ortaya çıkabileceğini düşünmektedirler:

• Stres.
• Gebelik ve doğum sonrası dönem.
• Virüsler ve enfeksiyonlar.

Risk Faktörleri

Graves hastalığı için risk faktörleri şunları içerir:

• Ailede Graves hastalığı öyküsü bulunması.
• Tip 1 diyabet ya da pernisiyöz anemi gibi başka bir otoimmün durumun bulunması.
• Baskın cinsiyet hormonunun östrojen olması.
• Selenyum ve D vitamini eksiklikleri.
• Sigara kullanımı.

Graves Hastalığının Komplikasyonları Nelerdir?

Tedavi edilmemiş ya da yeterince yönetilmeyen Graves hastalığı aşağıdaki komplikasyonların riskini artırır:

• Kalp sorunları: Graves hastalığı atriyal fibrilasyona (AFib) neden olabilir. Bu durum kalp yetmezliği ve inme riskini artırır.
• Osteoporoz: Bu durum kemikleri daha ince ve daha az yoğun hale getirir. Tekrarlayan kemik kırıklarına yol açabilir.
• Tiroit tırtınası: Bu durum, tiroidin kısa bir süre içinde çok miktarda tiroit hormonu salmasıyla ortaya çıkar. Nadir görülen ancak yaşamı tehdit eden bir komplikasyondur.

Graves hastalığı ayrıca tiroit kanseri riskini de artırabilir.

Gebelik sırasında tedavi edilmemiş Graves hastalığı hem kişiye hem de fetüse zarar verebilir. Bu durum aşağıdaki riskleri artırabilir:

• Annede konjestif kalp yetmezliği.
• Düşük.
• Preeklampsi.
• Erken doğum.
• Düşük doğum ağırlığı.
• Bebekte hipertiroidi.

Graves Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor belirtiler ve tıbbi öykü hakkında sorular soracaktır. Buna ailede tiroit hastalığı öyküsü de dahildir. Ayrıca fiziki muayene yapacaktır.

Doktor, Graves hastalığı tanısını doğrulamak için şu testleri de önerebilir:

• Tiroit kan testleri: Bu testler kandaki tiroit hormonu ve tiroit uyarıcı hormon (TSH) düzeylerini kontrol eder.
• Tiroit antikoru kan testleri: Bu testler, Graves hastalığıyla ilişkili antikorları araştırır.
• Tiroit tutulum ve tarama testi: Bu testte kişi az miktarda radyoaktif iyot yutar. Tiroid iyodun büyük bir kısmını emerse bu Graves hastalığının bir işareti olabilir.
• Doppler ultrason: Bu test, Graves hastalığına bağlı olarak tiroitte artmış kan akımını değerlendirir. Gebelik ya da emzirme nedeniyle radyoaktif iyot tutulumu güvenli değilse bu test gerekebilir.

Graves Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Graves hastalığı yaşam boyu süren (kronik) bir durumdur. Ancak tedaviler tiroit hormon düzeylerini kontrol altında tutabilir. Tıbbi bakım, hastalığın geçici olarak kaybolmasını da  (remisyon) sağlayabilir.

Graves hastalığının tedavileri şunları içerir:

• Beta blokerler: Propranolol ve atenolol gibi beta blokerler, çoğu zaman Graves hastalığında ilk basamak tedavidir. Bu ilaçlar, diğer hipertiroidi tedavileri etkisini gösterene kadar kalp hızını düzenler.
• Antitiroit ilaçlar: Metimazol ve propiltiyourasil gibi antitiroit ilaçlar, tiroit hormonu üretimini engeller.
• Radyoiyot tedavisi: Bu tedavi tiroit bezi hücrelerini yavaş yavaş yok eder. Tiroit küçüldükçe hormon düzeyleri normale döner. Ancak sonunda büyük olasılıkla hipotiroidi gelişir.
• Cerrahi: Tiroidektomi, tiroit bezinin tamamının ya da bir kısmının cerrahi olarak çıkarılmasını içerir.

Radyoiyot tedavisi ve tiroidektomi genellikle hipotiroidiye (az çalışan tiroit) yol açar. Bu durum gelişirse yaşamın geri kalanında tiroit hormonunu yerine koymak için ilaç kullanmak gerekir. Ancak hipotiroidiyi tedavi etmek hipertiroidiye göre daha kolaydır. Daha az uzun dönemli sağlık sorununa yol açar.

Graves hastalığı için tüm tedavi seçeneklerinin yararları ve riskleri vardır ve tıp dünyasında hangi tedavinin en iyi olduğu konusunda tam bir görüş birliği yoktur. Kişi için en iyi seçimin yapılabilmesi amacıyla tüm seçeneklerin doktorla ayrıntılı biçimde konuşulması önemlidir.

Araştırmacılar şu anda Graves hastalığı için antijene özgü immünoterapiyi bir tedavi olarak incelemektedir. Klinik araştırmanın bir seçenek olup olmadığı doktora sorulmalıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Yaşam boyunca düzenli olarak doktora görünmek gerekecektir. Doktor, tiroit düzeylerinin kontrol altında olduğundan ve tedavi planının işe yaradığından emin olacaktır. Yeni belirtiler gelişirse doktorla konuşulmalıdır.

Tiroit fırtınası belirtileri yaşanıyorsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ya da mümkün olan en kısa sürede en yakın acil servise gidilmelidir. Tiroit fırtınası yaşamı tehdit edebilir.

Graves Hastalığı Varsa Neler Beklenmelidir?

Graves hastalığı uygun şekilde tedavi edilirse hastalığın seyri genellikle iyidir. Tedavi olmadan Graves hastalığı genel sağlığı ya da yaşam beklentisini etkileyebilecek komplikasyonlara neden olabilir.

Yeni bir tanı almak stresli olabilir ancak bilinmelidir ki Graves hastalığı yönetilebilir ve tedavi edilebilir bir durumdur. Belirtiler varsa ya da ailede tiroit hastalığı öyküsü gibi belirli risk faktörleri bulunuyorsa doktora başvurulmalıdır. Doktor, tiroit bezinin çok fazla tiroit hormonu üretip üretmediğini görmek için bazı basit testler önerebilir.