Düşük Beyaz Kan Hücresi Sayımı (Lökopeni) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Düşük Beyaz Kan Hücresi Sayımı (Lökopeni) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Lökopeni (düşük beyaz kan hücresi sayımı), beyaz kan hücrelerinin normalden daha az sayıda olması durumunda ortaya çıkar. Özellikle nötrofil sayısı normalden daha düşüktür. Nötrofiller, bağışıklık sisteminin ilk savunma hattı gibi çalışan beyaz kan hücreleridir. Yeterli sayıda beyaz kan hücresi olmadan, kişi enfeksiyon geliştirmeye daha yatkın olur.

Düşük Beyaz Kan Hücresi Sayımı (Lökopeni) Nedir?

Her gün vücut yaklaşık 100 milyar beyaz kan hücresi (lökosit) üretir. Lökositler, enfeksiyona neden olabilecek virüs ve bakteriler gibi istilacılara karşı vücudu savunmaya yardımcı olur.

Lökopenide, beyaz kan hücrelerinin sayısı normalden daha düşüktür. Özellikle, nötrofil sayısı normalden daha azdır.

Nötrofiller, bağışıklık sisteminin ilk savunma hattı gibi çalışan beyaz kan hücreleridir. Yeterli sayıda beyaz kan hücresi (buna yeterli sayıda nötrofil de dahildir) olmazsa, kişi enfeksiyon geliştirmeye daha yatkın olur.

Mikrolitre kan başına 4.000 hücrenin altındaki beyaz kan hücresi sayımı, düşük beyaz kan hücresi sayımı olarak kabul edilir. Normal beyaz kan hücresi sayımları yaşa ve cinsiyete göre değişir. Örneğin, erkekler ve çocuklar için beyaz kan hücresi sayımı mikrolitre kan başına 5.000 ila 10.000 hücredir. Kadınlar için mikrolitre kan başına 4.500 ila 11.000’dir.

Lökopeni Bir Kanser Türü müdür?

Lökopeni bir kanser türü değildir ancak lökopeni ile kanser arasında bir bağlantı vardır. Kanser tedavileri lökopeniye neden olabilir.

Lökopeni Lösemiye Yol Açar mı?

Lökopeni lösemiye yol açamaz ancak lösemi lökopeniye neden olabilir. Lösemi, beyaz kan hücreleri dahil olmak üzere kan hücrelerini etkiler. Kemik iliği kan hücrelerini üretir.

Lösemide vücut, çoğalan ve bölünen anormal kan hücreleri üretir. Anormal hücreler zamanla sağlıklı hücrelerden (sağlıklı beyaz kan hücreleri de dahil olmak üzere) daha fazla hale gelir. Bu durum vücutta beyaz kan hücrelerinin normalden düşük olmasına, yani lökopeniye yol açar.

Lökopeni Kimleri Etkiler?

Beyaz kan hücresi sayımı sık sık yükselip düşer. Lökopeni, kandaki beyaz kan hücresi sayısı düştüğünde ve tekrar yükselmediğinde ortaya çıkar. Belirli tıbbi durumları olan veya kanser tedavisi alan kişilerde sıklıkla lökopeni görülür.

Lökopeninin Sebepleri Nelerdir?

Kişiler, belirli tıbbi durumları olduğu için, belirli ilaçları kullandığı için veya yetersiz beslendiği ve/veya belirli vitaminleri yeterince alamadığı için lökopeni geliştirebilir. Tıbbi durumlar aşağıdakileri içerir:

• Kemik iliği bozuklukları: Multipl miyelom ve aplastik anemi, lökopeniye neden olan kemik iliği bozukluklarına örnektir.
• Otoimmün hastalıklar: Otoimmün hastalıklar, bağışıklık sisteminin vücuda saldırdığı durumlarda ortaya çıkar. Lupus ve romatoid artrit, otoimmün hastalıklara örnektir.
• Enfeksiyonlar: İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV) lökopeniye neden olabilir.

Lökopeninin Belirtileri Nelerdir?

Lökopeninin belirtisi yoktur ancak lökopeni aşağıdaki belirtilere sebep olan enfeksiyonlara neden olabilir:

• Ateş ve titreme.
• Şişlik ve kızarıklık.
• Ağız yaraları.
• Ağız içinde kırmızı veya beyaz lekeler.
• Boğaz ağrısı.
• Şiddetli öksürük veya nefes darlığı.
• Ağrılı idrar yapma veya kötü kokulu idrar.
• İshal.
• İrin akan kesikler veya yaralar.
• Olağan dışı vajinal akıntı veya kaşıntı.

Lökopeni Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorlar, lökopeniyi tam kan sayımı yaparak teşhis eder. Enfeksiyon olabileceği düşünülürse ek testler de yapılabilir. Bu testler aşağıdakileri içerebilir:

• İdrar testleri: Bu testler doktorların enfeksiyona neyin neden olduğunu belirlemesine yardımcı olabilir.
• Akciğer röntgeni: Pnömoni (zatürre) olabileceği düşünülürse bu test istenebilir.

Lökopeni Nasıl Tedavi Edilir?

Doktorlar altta yatan nedeni tedavi eder. Örneğin, enfeksiyon nedeniyle lökopeni varsa enfeksiyonla savaşmak için antibiyotik veya antiviral ilaçlar kullanılabilir. Diğer tedaviler
aşağıdakileri içerebilir:

• Büyüme faktörleri: Bu ilaçlar, kemik iliğini daha fazla kan hücresi üretmeye teşvik eder. Bu durumda büyüme faktörü ilacı, beyaz kan hücresi üretimini artırabilir.
• Kemoterapiyi ertelemek: Kanser için kemoterapi alınıyorsa, doktor beyaz kan hücresi sayısı artana kadar tedaviyi ertelemeyi önerebilir.

Lökopeni Varsa Neler Beklenmelidir?

Hastalığın seyri, lökopeninin nedenine bağlıdır. Örneğin, viral enfeksiyon nedeniyle lökopeni olabilir. Bu durumda, enfeksiyon geçince beyaz kan hücresi sayımı normale dönmelidir. Beyaz kan hücresi sayımı kanser tedavisi nedeniyle düşükse, seyir kanser tanısına ve tedavisine bağlıdır.

Lökopeniyi Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Lökopeniden kaçınmak mümkün olmayabilir. Ancak genel sağlığa dikkat etmek ve enfeksiyondan kaçınmak riski azaltmanın iyi yollarıdır. Bazı öneriler aşağıdakileri içerir:

• Elleri sabun ve suyla sık sık yıkamak veya alkol bazlı el dezenfektanı kullanmak.
• Grip ve COVID-19 aşıları dahil tüm aşılarda güncel kalmak.
• Hasta kişilerden veya hasta kişilerle yakın temas olabilecek kalabalıklardan kaçınmak.
• Sıyrık, yırtık veya kesik gibi yaralanmalardan (dövme ve piercing dahil) kaçınmak ve cilt hasar görürse yaralara hemen bakım yapmak.
• Mikropların yayılmasını önlemek için meyve ve sebzeleri yıkamak, etleri diğer gıdalardan uzak tutmak, yemekleri temiz bir mutfakta hazırlamak ve yiyecekleri uygun sıcaklıkta pişirmek.
• Başkalarıyla çatal bıçak, bardak, yiyecek veya içecek paylaşmamak.
• Başkalarıyla havlu, tıraş bıçağı veya diş fırçası paylaşmamak.
• Bahçeyle uğraşırken veya avluda çalışırken eldiven giymek.
• Evcil hayvan dışkısını toplamaktan veya yenidoğanın bezini değiştirmekten kaçınmak. (Bu işler kaçınılamazsa, eldiven giymek ve iş bitince elleri yıkamak.)
• Göllerden, göletlerden, nehirlerden ve jakuzi gibi ortamlardan kaçınmak.
• Enfeksiyonları önlemeye yardımcı olacak şekilde doktorun reçete ettiği ilaçları mutlaka kullanmak.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Lökopeni, enfeksiyon gelişme riskini artırır, bu nedenle lökopeni varsa ve enfeksiyon olabileceği düşünülüyorsa doktora başvurulmalıdır.

Lökopeni, beyaz kan hücresi düzeyleri normalden düşük olduğunda ortaya çıkar. Beyaz kan hücresi düzeyinin düşmesinin pek çok nedeni olabilir. Örneğin, beyaz kan hücresi düzeylerini düşüren hayat kurtarıcı bir kanser tedavisi alınıyor olabilir. Lupus gibi bir otoimmün bozukluk olabilir. Lökopeni varsa, enfeksiyon riski vardır. Lökopeni olduğu biliniyorsa, enfeksiyonlardan korunma yolları hakkında doktorla konuşulmalıdır.