Batı Nil Virüsü Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Batı Nil Virüsü Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Batı Nil, sivrisinek ısırıkları yoluyla yayılan bir virüstür. Batı Nil virüsü ile enfekte olan kişilerin çoğunda belirti görülmez. Yaklaşık her 5 kişiden 1'inde ise ateş, döküntü ve kas ağrıları gibi belirtiler görülür. Batı Nil virüsü nadiren de olsa beyin ve omurilikte ciddi iltihaplanmaya (ensefalit ve menenjit) neden olabilir.

Batı Nil Virüsü Nedir?

Batı Nil, sivrisinek ısırıkları yoluyla yayılan bir virüstür. Enfekte olan kişilerin çoğunda belirti görülmez. Ancak yaklaşık her 5 kişiden 1'inde ateş, baş ağrısı, vücut ağrıları ve grip benzeri diğer belirtiler görülür (bazen Batı Nil ateşi olarak da adlandırılır). Nadiren Batı Nil virüsü sinir sistemini enfekte eder ve beyinde veya omurilikte ciddi iltihaplanmaya (ensefalit veya menenjit) neden olur.

Batı Nil, ilk kez tanımlandığı Uganda'nın Batı Nil bölgesinin adını taşır.

Batı Nil Virüsü Ne Kadar Yaygındır?

Batı Nil virüsü; Kuzey Amerika, Avrupa, Afrika, Orta Doğu, Avustralya ve Asya dahil olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde bulunur. Virüsün ülkedeki ilk vakalarının görüldüğü 1999 yılından bu yana ABD'de 51.000'den fazla semptomatik vaka bildirilmiştir. 2010 yılından beri ülkemizde de Batı Nil Virüsü vaka bildirimleri olmaktadır.

Batı Nil Virüsünün Belirtileri Nelerdir?

Batı Nil ateşinin belirtileri aşağıdakileri içerir:

• Ateş.
• Baş ağrısı.
• Kas ağrıları.
• Bulantı ve kusma.
• İshal.
• Döküntü (genellikle göğüs ve sırt çevresinde yoğunlaşır).
• Şişmiş lenf düğümleri.
• Boğaz ağrısı.
• Gözlerin arkasında ağrı.

Batı Nil Ensefaliti ve Menenjitinin Belirtileri Nelerdir?

Daha ciddi Batı Nil enfeksiyonlarının belirtileri şunları içerir:

• Şiddetli baş ağrısı.
• Yüksek ateş (39,5 santigrat derecenin üzerinde).
• Ense sertliği. Kişi çenesini göğsüne doğru hareket ettiremeyebilir.
• Konfüzyon (bilinç bulanıklığı).
• Kas güçsüzlüğü.
• Kontrol edilemeyen kas hareketleri (titremeler veya konvülsiyonlar).
• Nöbetler.
• Felç.
• Koma.

Batı Nil Virüsünün Sebepleri Nelerdir?

Batı Nil bir arbovirüstür, yani eklembacaklılardan (eklembacaklılar, böcekleri de içeren geniş bir gruptur) edinilen bir virüstür. Flavivirus cinsinde yer alan bir RNA virüsüdür. Benzer virüsler dang humması, sarı humma ve Zika hastalığına neden olur.

Batı Nil Virüsü Nasıl Bulaşır?

Enfekte sivrisinekler Batı Nil virüsünü bulaştırır. Sivrisinekler genellikle virüsü enfekte bir kuşu ısırarak edinir (insanların virüsü doğrudan kuşlardan aldığına dair kanıt yoktur). Virüs sivrisineğin içinde çoğalır ve sivrisinek kişiyi (veya başka bir hayvanı) ısırdığında kişiye bulaşır. Kuluçka süresi (belirtilerin ortaya çıkmasından önce geçen süre) genellikle ısırılmadan sonra iki ila altı gündür (ancak 14 güne kadar uzayabilir).

Çok az sayıda vakada Batı Nil virüsü şu yollarla yayılmıştır:

• Gebe bir kadından fetüse.
• Anne sütü yoluyla.
• Kan transfüzyonu yoluyla.
• Organ nakli yoluyla.

Batı Nil Virüsü Bulaşıcı mıdır?

Batı Nil bulaşıcı değildir. Virüsü taşıyan başka bir kişiden Batı Nil virüsü kapılamaz.

Batı Nil Virüsü İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Sivrisinekler herkesi ısırabilir ancak bazı kişiler Batı Nil virüsüne yakalandıklarında ciddi hastalık geçirme açısından daha yüksek risk altındadır.

Aşağıdaki durumlarda risk daha yüksek olabilir:

• 60 yaşın üzerinde olmak.
• Organ nakli alıcısı olmak.
• Kanser hastası olmak.
• Diyabet hastası olmak.
• Yüksek tansiyona (hipertansiyon) sahip olmak.
• Böbrek hastalığına sahip olmak.

Batı Nil Virüsünün Komplikasyonları Nelerdir?

Batı Nil virüsü ile enfekte olan kişilerin %1'inden azında (yaklaşık her 150 kişiden 1'inde) ciddi belirtiler gelişir. En yaygın komplikasyon, ensefalit ve menenjit dahil olmak üzere sinir sisteminin bir bölümünde (beyin ve omurilikte) şişliktir.

Ciddi bir Batı Nil enfeksiyonunun uzun vadeli etkileri şunları içerebilir:

• Hafıza kaybı.
• İşitme kaybı.
• Yürüme güçlüğü veya yürüme bozuklukları.
• Kas güçsüzlüğü.
• Anormal refleksler.
• Depresyon.

Batı Nil Virüsü Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, Batı Nil virüsü enfeksiyonuna ilişkin antikorları veya diğer bulguları araştırmak için kan veya beyin omurilik sıvısı (BOS) testi yapabilir. Bu testler genellikle yalnızca kişinin ciddi şekilde hasta olması durumunda yapılır. Beyin iltihabı belirtileri varsa, doktor bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile beynin görüntülerini elde eder.

Batı Nil Virüsü Nasıl Tedavi Edilir?

Batı Nil virüsünü tedavi eden herhangi bir antiviral ilaç bulunmamaktadır. Hafif belirtiler, soğuk algınlığı veya grip için kullanılan reçetesiz ilaçlarla evde tedavi edilebilir.

Ciddi nörolojik belirtiler varsa, doktorlar kişiyi hastanede izler.

Belirtileri tedavi etmek veya beyindeki şişliği azaltmaya çalışmak için şu uygulamalar yapılabilir:

• Nöbet geçiriliyorsa nöbet önleyici ilaçlar.
• Solunuma yardımcı olmak için ek oksijen veya mekanik ventilasyon.
• Kişinin sıvı dengesini korumak için intravenöz (IV) sıvılar.
• İltihabı azaltmak için kortikosteroidler.
• Kişi kendi kendine beslenemiyorsa tüple beslenme.

Batı Nil Virüsünden Tamamen Kurtulmak Mümkün müdür?

Çoğu kişide bağışıklık sistemi sonunda Batı Nil virüsü ile savaşır. Grip benzeri belirtiler genellikle kendiliğinden geçer. Ancak bağışıklık sistemi zayıflamışsa viral enfeksiyondan kurtulmak zor olabilir. Ciddi Batı Nil enfeksiyonlarının neden olduğu sinir sistemi hasarı, virüs ortadan kalktıktan sonra bile kalıcı olabilir.

Batı Nil Virüsü Ne Kadar Sürer?

Batı Nil'in hafif belirtileri genellikle birkaç hafta içinde tamamen düzelir. Bazen yorgunluk ve kas güçsüzlüğü aylarca devam edebilir. Sinir sistemi enfeksiyonundan sonra uzun süreli veya kalıcı hafıza kaybı, işitme kaybı, denge veya yürüme sorunları ve diğer nörolojik durumlar görülebilir.

Batı Nil Virüsü Ölümcül müdür?

Batı Nil virüsü, sinir sistemi enfeksiyonu gelişen yaklaşık her 10 kişiden 1'inde (veya Batı Nil virüsü enfeksiyonu geçiren yaklaşık her 1.500 kişiden 1'inde) ölümcüldür.

Batı Nil Virüsü Önlenebilir mi?

Batı Nil virüsünü önlemek için bir aşı bulunmamaktadır. Riski azaltmanın en iyi yolu sivrisinek ısırıklarından korunmaktır.

Bunun yolları şunlardır:

• Yüksek riskli zamanlardan kaçınmak: Sivrisineklerin en aktif olduğu zamanlarda, özellikle sabahın erken saatlerinde ve gün batımı civarında kapalı alanlarda kalmak.
• Böcek kovucu kullanmak: Dışarı çıkmadan önce açıkta kalan cilde veya giysilere böcek kovucu püskürtmek.
• Cildi örtmek: Dışarıdayken vücudun daha büyük bir bölümünü kapatmak için uzun pantolon veya uzun kollu gömlek gibi hafif giysiler giymek.
• Durgun suları boşaltmak: Sivrisineklerin üreyebileceği su birikintileri veya tıkalı yağmur olukları gibi su birikebilecek alanları düzenli olarak boşaltmak ve temizlemek.
• Sivrisinekleri dışarıda tutmak: Sivrisineklerin eve girmesini önlemek için kapı ve pencereleri sineklikli veya kapalı tutmak.
• Seyahat ederken veya açık havada uyurken önlem almak: Mümkün olduğunda pencereleri kapalı şekilde uyuyun veya geceleri sivrisinekler tarafından ısırılmayı önlemek için cibinlik kullanmak.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Batı Nil virüsüne sahip olunabileceği düşünülüyorsa bir doktorla görüşülmelidir.

Doktor şu konularda bilgi verebilir:

• Test yapılmasının gerekip gerekmediği.
• Hangi ciddi hastalık belirtilerine dikkat edilmesi gerektiği.
• Evde kişisel bakımın nasıl yapılacağı.
• Doktorla ne zaman tekrar iletişime geçilmesi gerektiği.

Ne Zaman Acil Servise Başvurulmalıdır?

Aşağıdakiler dahil olmak üzere ciddi hastalık belirtileri varsa acil servise başvurulmalıdır:

• Şiddetli baş ağrısı.
• Yüksek ateş.
• Ense sertliği.
• Konfüzyon.
• Kas güçsüzlüğü veya titremeler.
• Nöbetler.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Doktora şu soruları sormak yararlı olabilir:

• Ne zaman kendimi daha iyi hissetmeyi bekleyebilirim?
• Belirtilerimi evde nasıl yönetebilirim?
• Hangi ciddi belirtilere dikkat etmeliyim?
• Sizinle ne zaman tekrar görüşmeliyim?

Çoğu zaman sivrisinekler yalnızca rahatsız edici bir baş belasıdır. Ancak bazen kişiyi hasta edebilecek virüsleri taşırlar. Neyse ki Batı Nil virüsü taşıyan kişilerin %80'inde hiçbir belirti gelişmez. Ayrıca çoğu kişinin ciddi şekilde hastalanma riski çok düşüktür.

Sivrisineklere maruz kalınabilecek bir ortamda bulunulacaksa, sivrisinek ısırıklarından korunmak için önlemler alınabilir. Sivrisinek tarafından ısırılma sonrasında Batı Nil virüsü belirtileri gelişirse doktora başvurulmalıdır. Doktor, hangi ciddi belirtilere dikkat edilmesi gerektiğinin anlaşılmasına yardımcı olabilir ve mevcut soruları yanıtlayabilir.