Tuzak Nöropatileri ve Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Tuzak Nöropatileri ve Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Tuzak nöropatileri periferik bir sinir üzerindeki baskı sonucunda ortaya çıkabilir. Karpal tünel sendromu en yaygın tiptir. Diğer tipler arasında siyatik ve ulnar sinir tuzaklanması bulunur. Tekrarlayan hareketler sinir sıkışmasına ve nöropatiye yol açabilir. Kolda ya da bacakta güçsüzlük, uyuşma, ağrı veya karıncalanma görülebilir. Evde uygulanan tedaviler belirtilerin hafiflemesini sağlar.

Tuzak Nöropatileri Nelerdir?

Bir tuzak nöropatisi, periferik sinir sistemindeki sinirler üzerinde baskı olduğunda ortaya çıkabilir. Bu sinirler, merkezi sinir sistemine (beyin ve omurga gibi) göre daha uzakta bulunan vücut bölgelerine (eller ve ayaklar gibi) bağlanır.

Tuzak nöropatileri, ekstremitelerde sinir (nöropatik) ağrısının yaygın bir nedenidir. Sinir sıkışmasına ve nöropatiye yol açabilirler.

Tuzak Nöropatilerinin Türleri Nelerdir?

Tuzak nöropatileri, üst veya alt vücut bölgesindeki farklı periferik sinirleri etkileyebilir.

Üst ekstremiteleri etkileyen sendromlar şunlardır:

• Karpal tünel sendromu: Bilekte median sinirin bası altında kalması.
• Pronator teres sendromu: Dirsekte median sinirin bası altında kalması.
• Radial tünel sendromu: Dirsekte radial sinir üzerine baskı.
• Supraskapular sinir tuzaklanması: Omuzda supraskapular sinir hasarı.
• Torasik çıkış sendromu: Boynun alt kısmı ve göğsün üst kısmındaki (torasik çıkış) sinirlerin bası altında kalması.
• Ulnar sinir tuzaklanması: Dirsekte (kubital tünel sendromu) veya bilekte (Guyon kanalı sendromu) ulnar sinirin bası altında kalması.

Alt ekstremiteleri etkileyen tuzak nöropatileri şunlardır:

• Meraljia parestetika: Uylukta lateral femoral kutanöz sinir üzerine baskı.
• Peroneal sinir basısı: Alt bacakta peroneal sinir üzerine baskı.
• Pudendal sinir tuzaklanma sendromu: Pelvik bölgede pudendal sinirin bası altında kalması.
• Siyatik (sciatica): Alt bel, kalça, kalça bölgesi (butt) veya bacakta siyatik sinir hasarı.
• Tarsal tünel sendromu: Topukta veya ayak tabanında tibial sinir hasarı.

Tuzak Nöropatilerinin Sebepleri Nelerdir?

Sinir basısı genellikle sinirlerin eklemlerdeki küçük açıklıklardan (tünel veya kanal olarak adlandırılır) geçtiği bölgeleri etkiler. Doku şişmesi veya hasarı, sinir üzerine baskı yaparak belirtilere neden olur.

Tuzak nöropatilerinin olası nedenleri şunlardır:

• Kazalar ve travmalar.
• Ayak bileği, diz veya el bileği burkulmaları.
• Artrit.
• Kemik kırıkları ve kemik çıkıntıları.
• Diyabet.
• Çıkık eklemler; örneğin dirsek veya omuz çıkığı.
•  Bel fıtığı.
• Hipotiroidizm (az çalışan tiroid bezi).
• Cerrahi komplikasyonlar.
• Tümörler veya kistler.

Tuzak Nöropatileri Açısından Kimler Risk Altındadır?

Herhangi bir kişi tuzak nöropatisi geliştirebilir. Bazen obezitenin veya gebeliğin yol açtığı ağırlık bir siniri sıkıştırabilir. Alçı, atel ve koltuk değneği kullanımı da sinir sorunlarına neden olabilir.

Belirli işlerde çalışan veya eklemlerin tekrarlayan hareketlerini gerektiren aktiviteleri yapan kişilerde risk daha fazladır.

Buna aşağıdakiler dahildir:

• Montaj hattı çalışanları.
• Beyzbol oyuncuları.
• Bisikletçiler.
• İnşaat işçileri ve marangozlar.
• Golfçüler.
• Tenis oyuncuları.
• Daktilo ve klavye kullanıcıları.
• Halterciler.

Tuzak Nöropatilerinin Belirtileri Nelerdir?

Tuzak nöropatilerinin belirtileri genellikle yavaş ortaya çıkar. Belirtiler gelip gidebilir ve hafiften şiddetliye kadar değişen düzeylerde olabilir. Bu belirtiler, siniri geren veya üzerine baskı yapan aktiviteler sırasında daha da kötüleşebilir.

Tuzak nöropatileri, etkilenen sinire bağlı olarak çok çeşitli belirtilere neden olur. Şu durumlar görülebilir:

• Bası bölgesinde (genellikle bilek, dirsek veya ayak bileği gibi bir eklemde) ağrı, uyuşma veya karıncalanma.
• Uzvu hareket ettirememe, eli veya ayağı kaldıramama, nesneleri kavrayamama veya tutamama.
• Günlük görevleri yapma becerisini etkileyen ya da kişinin kendini sakar hissetmesine yol açan ekstremite güçsüzlüğü.
• Etkilenen bölgede kas kaybı.

Tuzak Nöropatileri Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, belirtileri değerlendirmek için fiziki muayene sırasında farklı testler yapacaktır. Doktor, kişiden nesneleri kavramasını, bir şeyi yerden almasını veya elini ya da ayağını kaldırmasını isteyebilir.

Muayene olası bir sinir problemi olduğunu gösterirse, şu tanısal testlerden biri veya birkaçı uygulanabilir:

• Sinir sinyallerinin kaslara iletimini ölçmek için elektromiyografi (EMG) ve sinir iletim çalışması.
• Sıkışmış sinirleri değerlendirmek ve artrit, bağ (ligament) yaralanmaları ve kırıklar gibi sorunları araştırmak için MR, nöromusküler ultrason veya röntgenler.

Tuzak Nöropatileri İçin Cerrahi Dışı Tedaviler Nelerdir?

Bazı tuzak nöropatileri, şu cerrahi dışı tedavilerle düzelme gösterebilir:

• Ağrı ve inflamasyon için nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar ve steroid enjeksiyonları.
• Gücü ve esnekliği artırmak için fizik tedavi ve ergoterapi. Bu sayede kişi, sıkışmış siniri tahriş etmeyecek yeni hareket ve görev yapma biçimlerini öğrenebilir.
• Yaralı bölgeyi desteklemek için ateller, ortezler veya ortotikler.

Tuzak Nöropatileri İçin Cerrahi Tedaviler Nelerdir?

Cerrahi dışı tedaviler yeterli belirti kontrolü sağlamazsa, cerrahi yardımcı olabilir.

Sinir basısının nedenine bağlı olarak cerrahi şunları yapabilir:

• Sinir tünelini açmak.
• Tümörleri veya kistleri çıkarmak.
• Sinirleri onarmak, yeniden konumlandırmak veya transfer etmek.

Tuzak Nöropatilerinin Komplikasyonları Nelerdir?

Altı haftadan uzun süren şiddetli sinir basısı, kalıcı kas kaybına ve sinir hasarına yol açabilir. Uygun tedaviye başlanabilmesi için belirtiler konusunda doktora erken dönemde başvurulması gerekir.

Tuzak Nöropatileri Olan Kişilerin Seyri Nasıldır?

Pek çok kişi cerrahi dışı yöntemlerle belirti kontrolü sağlar. Gerektiğinde sinir üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmak için uygulanan dekompresyon cerrahisi genellikle yardımcı olur. Fizik tedavi ve ergoterapi egzersizleri, sinir sorunlarının tekrar etmesini önleyebilir.

Tuzak Nöropatileri Nasıl Önlenebilir?

Kişi tuzak nöropatileri açısından risk altındaysa, şu adımlar yardımcı olabilir:

• Klavyeyi, yazarken bileklerin düz kalmasına yardımcı olacak şekilde ayarlamak.
• Dirsekleri uzun süre ofis koltuğuna veya masaya dayamaktan kaçınmak.
• Gün boyunca ekstremiteleri esnetmek.
• Düzenli aralıklarla yazı yazmaya ara vermek.
• Klavye ve mouse pad ile birlikte bilek desteği kullanmak.
• Atel veya ortez takmak.

Doktora Ne Zaman Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlar ortaya çıkarsa doktora başvurulmalıdır:

• Gömlek ilikleme, yazı yazma veya kalem tutma gibi günlük görevlerde zorluk.
• Eklem ağrısı.
• Ekstremitelerde uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük.
• Yürüme sorunları.

Tuzak nöropatisi, sinir irritasyonu veya basısının bir sonucudur. Bilekteki karpal tünel sendromu en yaygın tiptir. Tuzak nöropatileri alt ekstremiteleri de etkileyebilir. Açıklanamayan ekstremite uyuşması, ağrı, karıncalanma veya güçsüzlük durumunda doktora başvurulması gerekir. Cerrahi dışı tedaviler belirti kontrolü sağlamazsa veya sinir ciddi derecede sıkışmışsa, doktor cerrahi önerebilir.