Subakut Kutanöz Lupus Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Subakut Kutanöz Lupus Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Subakut kutanöz lupus (SCLE), boyun, omuzlar, kollar, sırt ya da göğüs derisini etkileyen bir otoimmün hastalıktır. Kaşınmayan ya da iz bırakmayan ancak düzeldikten sonra ciltte renk değişikliği bırakabilen kırmızı, halka biçimli yaralara ve döküntülere neden olur. Subakut kutanöz lupusu tümüyle ortadan kaldıran bir tedavi yoktur ancak çeşitli tedaviler belirtilerin yönetilmesine ve alevlenmelerden kaçınılmasına yardımcı olabilir.

Subakut Kutanöz Lupus Nedir?

Subakut kutanöz lupus eritematozus, cildi etkileyen bir lupus türü olan kutanöz lupus eritematozusun bir biçimidir. Subakut kutanöz lupusu olan kişilerde boyun, omuzlar, kollar, sırt ya da göğüs üzerinde kırmızı, halka biçimli ya da kabarık lezyonlar gelişir. “Subakut” ifadesi, deri biyopsisinde görülen iltihabın derinliğini ifade eder. Subakut kutanöz lupusu olan kişilerin yaklaşık yarısında, lupusun daha yaygın biçimi olan sistemik lupus eritematozus da bulunur.

Subakut kutanöz lupusu anlamak güç olabilir. Lupusun diğer biçimleri gibi bu durum da onu taşıyan herkes için farklı görünebilir ve farklı seyredebilir. Bu da tanı koymayı zorlaştırabilir. Kaygıları dinleyecek ve durumu yönetmek için tedavi bulunmasına yardımcı olacak bir doktor aranmalıdır. Bulunulan bölgede ya da çevrimiçi ortamda destek grupları araştırmak da yararlı olabilir. Aynı duruma sahip başka kişilerin deneyimleri dinlendikçe, hastalığı yönetme konusunda daha güçlü hissedilebilir.

Subakut Kutanöz Lupusun Farklı Alt Tipleri Nelerdir?

Subakut kutanöz lupusun alt tipleri şunlardır:

• Anüler (dairesel) SCLE: Bu döküntü, güneşe maruz kalan alanlara yayılan kırmızı, kabarık, halka biçimli plaklardan oluşur. İyileştiklerinde açık renkli cilt alanları (hipopigmentasyon) bırakırlar.
• Papüloskuamöz SCLE: Bu döküntü, kabarıklıkları (papüller) pullarla (skuamöz) birleştirir. Egzamaya ya da psoriazise benzeyebilir. Güneş ışığıyla tetiklenir ve güneşe maruz kalan alanlarda ortaya çıkar.

Subakut Kutanöz Lupusun Belirtileri Nelerdir?

Subakut kutanöz lupus bir döküntüye neden olur. Döküntü tipik olarak boyun, göğüs, sırt ve kollar gibi vücudun güneşe maruz kalan alanlarında ortaya çıkar. Döküntü şu şekilde görünebilir:

• Birbiriyle bağlantılı halkalar oluşturabilen kırmızı, halka biçimli, kabarık lezyonlar.
• Psoriazis döküntüsüne benzeyen kırmızı, kabarık, kuru cilt.

Döküntü tipik olarak kaşınmaz ya da iz bırakmaz. Ancak döküntü düzeldiğinde ciltte renk değişikliği bırakabilir.

Subakut Kutanöz Lupusun Sebepleri Nelerdir?

Subakut kutanöz lupusun nedeni karmaşıktır. Araştırmacılar bunun büyük olasılıkla genetik etkenlerle birlikte ultraviyole ışınım, ilaçlar, tütün kullanımı ve pestisitler gibi çevresel etkenleri içerdiğine inanmaktadır.

Subakut kutanöz lupusu olan kişilerin yaklaşık üçte birinde durum, şu ilaçlar gibi bazı ilaçların alınmasından sonra gelişir:

• Antifungal ilaçlar.
• Antinöbet ilaçları.
• Tansiyon ilaçları.
• Kemoterapi ilaçları.
• ACE inhibitörleri.
• Proton pompa inhibitörleri.
• Tümör nekroz faktörü inhibitörleri.

Subakut Kutanöz Lupus İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Lupusun güçlü bir genetik bileşeni vardır, yani ailesel olarak görülür. Subakut kutanöz lupus ayrıca şu kişilerde daha yaygındır:

• Kadınlar.
• 40 ile 60 yaş arasındaki kişiler.
• Beyaz ırktan kişiler.

Subakut Kutanöz Lupusun Komplikasyonları Nelerdir?

Subakut kutanöz lupusu olan kişilerin kendilerini güneşten çok yoğun biçimde korumaları gerektiği için D vitamini eksikliği gelişebilir. Buna ek olarak, durum aşırı rahatsızlığa yol açabilir ve yaşam kalitesini etkileyebilir.

Subakut Kutanöz Lupus Nasıl Teşhis Edilir?

Bir dermatolog (cilt, saç ve tırnak konusunda uzman bir doktor) ya da bir romatolog (artrit konusunda uzman bir doktor) subakut kutanöz lupusu teşhis edebilir. Doktor fiziki muayene yapacak ve belirtiler hakkında sorular soracaktır. Buna ek olarak, bir deri biyopsisi de isteyebilir. Biyopsi sırasında deriden küçük bir örnek alınır. Bu deri, mikroskop altında incelenmek üzere laboratuvara gönderilir. Bu inceleme, bir cilt döküntüsünün lupusa mı yoksa başka bir duruma mı bağlı olduğunu belirleyebilir.

Subakut Kutanöz Lupusu Teşhis Etmek İçin Hangi Testler Yapılır?

Doktor Subakut kutanöz lupustan şüphelenirse, tanıyı doğrulamak için ek testler isteyebilir. Bu testler şunları içerebilir:

• Tam kan sayımı.
• Sedimantasyon testi (eritrosit sedimentasyon hızı testi).
• C-reaktif protein (CRP) testi.
• Antinükleer antikor (ANA) testi.
• Karaciğer fonksiyon testleri.
• Böbrek fonksiyon testleri.
• İdrar tahlili.

Subakut Kutanöz Lupus Nasıl Tedavi Edilir?

Subakut kutanöz lupus için en önemli tedavi güneşten korunmadır. Güneşte bulunulduğunda mutlaka SPF 50 ya da daha yüksek, geniş spektrumlu bir güneş koruyucu uygulanmalıdır.

Belirtilerin ne kadar ağır olduğuna bağlı olarak doktor topikal ya da ağızdan alınan ilaçlar önerebilir.

Tedaviler şunları içerebilir:

• Topikal steroidler: Hidrokortizon, triamsinolon, desoksimetazon ve klobetazol.
• Topikal kalsinörin inhibitörleri: Takrolimus ve pimekrolimus.
• Ağızdan alınan antimalaryal ilaçlar: Hidroksiklorokin, klorokin ve kinakrin.
• Ağızdan alınan immünsüpresif ilaçlar: Metotreksat, mikofenolat mofetil, azatiyoprin ve talidomid.
• Ağızdan alınan retinoidler: Asitretin ve izotretinoin.
• Antiinflamatuvar ilaçlar: Dapson ve sulfasalazin.
• Monoklonal antikorlar: İmmünoglobulin (IVIG), rituksimab ve belimumab.

Subakut Kutanöz Lupusu Olan Kişilerde Hastalığın Seyri Nasıldır?

Subakut kutanöz lupus, alevlenip yatışan yaşam boyu süren (kronik) bir durumdur. Belirtileri hafifletmeye hangi tedavi seçeneklerinin yardımcı olduğunu belirlemek için doktorla birlikte çalışmak gerekecektir. Belirti alevlenmelerinden kaçınmak için güneşten korunmak da önemlidir.

Subakut Kutanöz Lupus Önlenebilir mi?

Subakut kutanöz lupus önlenemez. Cilt döküntülerinin sıklığını ve şiddetini azaltmak için ise şunlar yapılabilir:

• D vitamini takviyesi almak.
• Sigara kullanmamak.
• Subakut kutanöz lupus olasılığını artırabilecek tüm ilaçlar hakkında doktorla konuşmak.

Belirli tetikleyiciler tipik olarak subakut kutanöz lupus döküntüsü alevlenmelerine neden olur. En yaygın olarak, lupus alevlenmeleri ultraviyole (UV) ışığa maruz kalındıktan sonra ortaya çıkar.

UV maruziyetinden korunmak için:

• Her gün en az SPF 50 olan geniş spektrumlu bir güneş koruyucu uygulanmalıdır.
• Güneşin en güçlü olduğu saatlerde, yani sabah 10 ile öğleden sonra 4 arasında güneş ışığından kaçınılmalıdır.
• Solaryum kullanılmamalıdır.
• Dışarıdayken geniş kenarlı şapkalar ve uzun kollu giysiler gibi güneşten koruyucu kıyafetler giyilmelidir.

Subakut Kutanöz Lupusu Olan Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?

Subakut kutanöz lupusla yaşamayı öğrenmek zorlayıcı olabilir. Yaşam alışkanlıkları değişir ancak hastalıkla yaşamaya yardımcı olacak ve kontrol hissi sağlayacak yollar vardır.

• Durumu anlamak: Vücutta neler olup bittiğinin daha iyi anlaşılabilmesi için hastalık hakkında güvenilir kaynaklardan ulaşılabilen her şey okunmalıdır.
• Güvenilir bir doktor bulmak: Gelecekte birçok doktor randevusu olacaktır. Durumu anlayan ve onu en iyi şekilde yönetmeye yardımcı olabilecek biriyle çalışıldığından emin olunmalıdır.
• Bir destek ağı aramak: Deneyimi paylaşmak ve aynı durumda olan başkalarını dinlemek, duygusal olarak desteklenmiş ve daha az yalnız hissetmeye yardımcı olabilir.
• Kendine bakmak: Sağlıklı beslenilmeli, fiziksel olarak aktif olunmalı, uykuya öncelik verilmeli ve stres yönetilmelidir. Hastalık her zaman kontrol edilemese de kendine bakmak yaşam üzerinde söz sahibi olmayı sağlayabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Subakut kutanöz lupusa ait herhangi bir belirti gelişirse doktora başvurulmalıdır. Tanı koyabilmesi için bir dermatoloğa yönlendirme yapılabilir. Güven duyulan bir doktor bulmak önemlidir. Kaygıları dinlemek için zaman ayıracak ve belirtileri hafifletmeye yardımcı olacak ilaçları bulmak için birlikte çalışılacak biri gerekir. Belirtiler değişebileceği için doktoru düzenli olarak ziyaret etmek ve yaşam boyunca ilaçlarda ayarlama yapılması gerekebilir.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Muayene randevusu sırasında doktora şu sorular sormak faydalı olabilir:

• Subakut kutanöz lupusa sahip olmamın en olası nedeni nedir?
• Sistemik lupus eritematozus geliştirme olasılığım var mıdır?
• Subakut kutanöz lupus lezyonlarının gelişmesi nasıl önlenebilir?
• Mevcut deri lezyonları nasıl tedavi edilebilir?

Subakut kutanöz lupus tanısı almak zor olabilir. Büyük olasılıkla buna neyin neden olduğundan bunun gelecek açısından ne anlama geldiğine kadar zihinden geçen birçok soru olacaktır. Yanıtlar her zaman net değildir ve bu durum korkutucu ve bunaltıcı gelebilir ancak kişinin yalnız olmadığı bilinmelidir.

Lupus topluluğu, bu durumla yaşamayı öğrenirken yol göstermeye yardımcı olacak birçok kaynağa sahiptir. Doğru tedaviyi bulmak için güvenilen bir doktorla çalışılmalıdır. Doktordan, bu durum üzerinde daha fazla kontrol hissedilmesine yardımcı olabilecek destek grupları ya da terapistler konusunda yönlendirme yapması istenmelidir.