Keratozis Pilaris (Tavuk Derisi Hastalığı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Keratozis Pilaris (Tavuk Derisi Hastalığı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Keratozis pilaris (tavuk derisi hastalığı), ciltte özellikle kollar, bacaklar veya kalçalarda küçük kabarcıkların geliştiği yaygın bir durumdur. Ciltteki fazla keratin, bu kabarcıkların oluşmasına neden olur. Bu durum zararsızdır ve genellikle tedavi gerektirmez. Çoğu vakada 30 yaşına kadar kendiliğinden azalır veya kaybolur. Kuru cildin nazik bir cilt bakım rutiniyle tedavi edilmesi yardımcı olabilir.

Keratozis Pilaris Nedir?

Keratozis pilaris, küçük kabarcıklar şeklinde görünen iyi huylu (zararsız) bir cilt durumudur. Bu duruma sahip kişiler, ciltte kıl foliküllerinin çevresinde küçük, ağrısız kabarcıklar fark edebilir. Bu kabarcıklar, saçların, tırnakların ve cildin dış tabakasının (epidermis) oluşumuna yardımcı olan bir protein olan fazla keratinden oluşur. Keratozis pilaris kabarcıkları kırmızı, kahverengi veya beyaz görünebilir ya da ciltle aynı renkte olabilir. Keratozis pilaris için kullanılan diğer isimler tavuk/kaz derisi hastalığıdır.

Keratozis pilaris genellikle üst kollarda ortaya çıkar ancak kıl foliküllerinin bulunduğu vücudun herhangi bir bölgesinde de görülebilir.

Keratozis Pilaris Kimleri Etkiler?

Keratozis pilaris genellikle bebeklerde, küçük çocuklarda, çocuklarda ve ergenlerde daha yaygındır ve çoğu zaman ergenlik döneminde kötüleşir.

Ailesinde keratozis pilaris bulunan kişilerde bu durumun görülme olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle doktorlar ve tıbbi araştırmacılar, bazı genetik özelliklerin bu duruma neden olabileceğini düşünmektedir.

Aşağıdaki durumlara sahip kişilerde de keratozis pilaris görülme olasılığı daha yüksektir:

• Açık veya beyaz ten.
• Egzama veya iktiyozis vulgaris gibi belirli cilt hastalıkları.
• Astım.
• Hipotiroidizm.
• Cushing sendromu.
• Diyabet.
• Down sendromu.
• Obezite.

Keratozis Pilaris Ne Kadar Yaygındır?

Keratozis pilaris o kadar yaygındır ki birçok dermatolog bunu tıbbi bir hastalık yerine bir cilt tipi olarak kabul eder. Ergenlerin yaklaşık %50 ila %80’inde ve yetişkinlerin yaklaşık %40’ında yaşamlarının bir döneminde bu kabarcıklar gelişir.

Keratozis Pilaris Vücudu Nasıl Etkiler?

Keratozis pilaris, kıl foliküllerinin çevresinde küçük, renk değişikliği gösteren kabarcıkların oluşmasına neden olur. El ayalarının ve ayak tabanlarının kıl folikülü bulunmadığından keratozis pilaris bu bölgelerde görülmez.

Keratozis pilaris ağrıya neden olmaz ancak görünüm nedeniyle kişinin kendini rahatsız hissetmesine veya özgüven kaybı yaşamasına yol açabilir.

Keratozis Pilarisin Belirtiler Nelerdir?

Keratozis pilarisin en belirgin özelliği, ciltte çilek yüzeyine benzeyen küçük, pürüzlü ve renk değişikliği göstermiş kabarcık kümeleridir. Kişi yalnızca bu kabarcıkların görünümünü fark edebilir ve başka belirti yaşamayabilir.

Belirti görüldüğünde şunlar ortaya çıkabilir:

• Özellikle üst kolların arka kısmında, bacaklarda veya kalçalarda kaşıntılı ya da kuru cilt.
• Kabarcıkların tahriş olması ve daha belirgin hale gelecek şekilde renk değiştirmesi. Bu durum sürtünmeye bağlı likenoid dermatit olarak adlandırılır.
• Kabarcıkların bulunduğu bölgelerde zımpara kağıdı benzeri pürüzlü cilt.
• Kış ayları gibi havanın daha kuru olduğu dönemlerde kabarcıkların kötüleşmesi.

Kaşıntılı ve kuru cilt gibi belirtiler bazen başka durumlarda da görülebilir. Egzama, sedef hastalığı, alerjiler ve mantar enfeksiyonları benzer belirtilere yol açabilir. Belirtiler konusunda endişe varsa veya belirtiler uzun süre devam ediyorsa bir doktora başvurulmalıdır.

Keratozis Pilarisin Sebepleri Nelerdir?

Keratozis pilariste görülen kabarcıklar aslında keratin proteininin birikimleridir. Bu kabarcıklar bazen küçük sivilce kümeleriyle karıştırılabilir. Keratozis pilaris kabarcıkları, keratinin dökülmek yerine gözenekleri tıkaması sonucu oluşur. Gözenekler, kılların cilt yüzeyine çıktığı açıklıklardır (kıl folikülleri).

Doktorlar keratozis pilarisin neden bazı kişilerde ortaya çıkıp bazılarında görülmediğini kesin olarak bilmemektedir. Genetik bir faktör söz konusu olabilir Yani genler bu durumun gelişme olasılığını etkileyebilir.

Egzama gibi bir cilt hastalığı bulunan kişilerde keratozis pilaris gelişme riski daha yüksektir. Egzama, zamanla gelip giden, renk değişikliği göstermiş ve kaşıntılı cilt alanlarına neden olan yaygın, kronik bir cilt hastalığıdır.

Keratozis Pilaris Vitamin Eksikliğinden mi Kaynaklanır?

Keratozis pilaris ile A vitamini eksikliği arasında bir bağlantı olabilir. A vitamini takviyeleri almak veya düşük miktarda A vitamini içeren nemlendirici ve kremler kullanmak keratozis pilaris tedavisine yardımcı olabilir.

Keratozis Pilaris Bulaşıcı mıdır?

Keratozis pilaris bulaşıcı değildir. Gelişebilecek birçok cilt kabarcığı ve oluşumu arasında keratozis pilaris zararsız olanlardan biridir.

Keratozis Pilaris Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor genellikle keratozis pilarisi, kabarcıkların bulunduğu cilt bölgelerinin basit bir fiziki muayenesiyle teşhis eder. Keratozis pilaris kolay tanınabilir bir durum olduğundan genellikle tıbbi testlere gerek duyulmaz. Kabarcıkların bulunduğu yer ve özellikleri, keratozis pilaris olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur. Ancak doktor emin değilse alerji testi veya biyopsi isteyebilir.

Yerleşim

Keratozis pilaris kabarcıkları en sık kollarda, özellikle üst kollarda görülür. Ancak vücuttaki kıl foliküllerinin bulunduğu diğer bölgelerde de ortaya çıkabilir. Bunlar:

• Yüz (yanaklar, boyun veya göz altları).
• Bacaklar (uyluklar).
• Sırt.
• Göğüs.
• Kalçalar.
• Ön kollar.

Özellikler

Cilt kabarcıklarının görünümü ve hissi, nedenleri hakkında önemli bilgiler verebilir.

Keratozis pilaris kabarcıkları:

• Ağrısızdır. Bir kabarcığa bastırıldığında ağrı veya rahatsızlık hissediliyorsa büyük olasılıkla keratozis pilaris değildir.
• Kaşıntılı veya kuru olabilir. Kabarcıklar ve çevresindeki cilt kaşıntılı ya da kuru hissedilebilir.
• Pürüzlüdür. El kabarcıkların üzerinden geçirildiğinde zımpara kağıdına benzer bir his oluşabilir.
• Renk değişikliği gösterebilir. Cildin doğal rengine bağlı olarak kabarcıklar cilt renginde, kırmızı, beyaz, kahverengi, koyu kahverengi veya siyah görünebilir.

Keratozis Pilaris Tanısı İçin Bir Uzmana Görünmek Gerekir mi?

Çoğu durumda aile hekimi keratozis pilarisi teşhis edebilir. Bazı kişiler tedavi amacıyla dermatoloğa başvurabilir.

Keratozis Pilaris Nasıl Tedavi Edilir?

Keratozis pilaris zararlı değildir, bu nedenle genellikle tedavi gerektirmez. Bazı kişilerde kabarcıklar kendiliğinden kaybolur veya yaklaşık 30 yaşına doğru daha az belirgin hale gelir. Ayrıca kabarcıkların yaz aylarında kaybolup yalnızca kış aylarında belirginleştiği fark edilebilir.

Kabarcıklar rahatsız edici bulunuyorsa nemlendiriciler, kremler ve nazik cilt bakımı belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.

Doktorun önerebileceği tedaviler şunları içerebilir:

Reçetesiz Nemlendirici Losyonlar

Kuru cilt keratozis pilarisi kötüleştirebilir. Reçetesiz satılan nemlendiricilerin uygulanması cildin nemli kalmasını sağlayarak kabarcıkları yumuşatır ve görünümünü azaltır. Nemlendirici günde birkaç kez, özellikle duş sonrası cilt hala nemliyken uygulanmalıdır. Amonyum laktat ve alfa hidroksi asit içeren nemlendiriciler, pürüzlü ve kabarcıklı ciltler için en iyi seçenekler arasındadır.

İlaçlı Kremler

Doktor, reçeteli nemlendiricilerin uygun olup olmadığını değerlendirebilir. Üre, alfa hidroksi asitler, salisilik asit ve glikolik asit içeren ürünler bazen keratozis pilarisin görünümünü iyileştirebilir. İlaçlı A vitamini kremleri, keratin birikimini azaltmaya yardımcı olabilir ancak bu kremlerin aşırı kullanımı cildi tahriş edebilir.

Eksfoliasyon

Eksfoliasyon, cilt yüzeyinde biriken ölü deri hücrelerinin fiziksel veya kimyasal yöntemlerle ciltten arındırılması işlemidir. Duş veya banyo sırasında lif, yıkama bezi, eksfoliasyon jeli veya peeling kullanılarak etkilenen bölgeler küçük dairesel hareketlerle nazikçe temizlenebilir. Çok sert ovalamaktan kaçınılmalıdır. Sert ovalama cildi tahriş edebilir ve belirtileri kötüleştirebilir.

Lazer Tedavileri

Lazer tedavileri, keratozis pilaris ile ilişkili renk değişikliklerini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu uygulamalar dermatologlar tarafından yapılır.

Nazik Cilt Bakımı

Birçok kişi, kuru ciltten kaçınacak şekilde bakım rutinini değiştirdiğinde keratozis pilarisin düzeldiğini fark eder.

Bu değişiklikler şunları içerebilir:

• Daha kısa duşlar almak (15 dakika veya daha az).
• Banyo veya duşta sıcak su yerine ılık su kullanmak.
• Banyo sırasında hafif eksfoliye edici sabun veya vücut temizleyicisi kullanmak.
• Cildi nemlendirmeye yardımcı olan nemlendirici cihazlar kullanmak.
• Her gün nemlendirici uygulamak.

Keratozis Pilaris İçin Evde Uygulanabilecek Yöntemler Nelerdir?

Evde uygulanan yöntemler keratozis pilarisi tamamen ortadan kaldırmaz ancak etkilenen cildin daha sağlıklı görünmesine yardımcı olarak kabarcıkların görünümünü azaltabilir.

Bu yöntemler çoğu kişi için güvenli olsa da uygulanmadan önce doktora danışılması önerilir.

Bazı kişilerde alerjik reaksiyon gelişebilir.

• Elma Sirkesi: Elma sirkesi, alfa hidroksi asitlerden biri olan malik asit içerir. Alfa hidroksi asitler cildi doğal olarak eksfoliye eder. Hassas cilde sahip kişilerde kuruluk ve tahrişe neden olabileceğinden eşit miktarda suyla seyreltilmesi önerilir. Karışım pamuk yardımıyla etkilenen bölgelere uygulanabilir.
• Karbonat: Karbonat doğal bir eksfoliyandır. İki çay kaşığı karbonat az miktarda ılık suyla karıştırılarak macun hazırlanabilir. Bu macun etkilenen bölgelere uygulanıp küçük dairesel hareketlerle beş dakikaya kadar masaj yapılabilir. Ardından durulanmalıdır.
• Hindistan cevizi yağı: Saf hindistan cevizi yağı birçok kişi tarafından nemlendirici olarak kullanılır. Ayrıca renk değişikliğini ve iltihabı azaltmaya yardımcı olabilecek antiinflamatuvar ve antibakteriyel özellikler içerir.
• Su: Kuru cilt keratozis pilarisi kötüleştirebilir. Yeterli miktarda su ve diğer sıvıların tüketilmesi cildin nemli kalmasına yardımcı olabilir ve keratozis pilarisin görünümünü azaltabilir.

Bu tedavilerin geçici olduğu unutulmamalıdır. İyileşmenin devam etmesi için tedavilerin sürdürülmesi gerekir. Bazı kişiler tedavilerden fayda görmeyebilir. Neyse ki keratozis pilaris zararlı değildir, yalnızca rahatsız edici olabilir. Uzun vadeli cilt hasarına yol açmaz.

Skar oluşumunu veya enfeksiyonu önlemek için keratozis pilaris kabarcıklarıyla oynanmamalı, kaşınmamalı veya sıkılmaya çalışılmamalıdır.

Keratozis Pilarisin Geçmesi Ne Kadar Sürer?

Tedavi uygulansa bile kabarcıkların kaybolması zaman alabilir. Tedavi planına uyulduğunda dört ila altı hafta içinde iyileşme belirtileri görülmeye başlanabilir.

Tedavi olmadan da çoğu vaka 20'li yaşların ortalarında düzelmeye başlar ve genellikle 30 yaşına kadar tamamen kaybolur.

Keratozis Pilaris Önlenebilir mi?

Keratozis pilaris önlenemez ancak nazik bir cilt bakım rutini uygulayarak kuru ciltten kaçınmak, görünümünü azaltmaya yardımcı olabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Tedavi planının başlamasından dört ila altı hafta sonra iyileşme görülmüyorsa veya keratozis pilaris kişinin özgüvenini etkiliyorsa doktora başvurulmalıdır.

Doktora Sorulabilecek Sorular Nelerdir?

Muayene randevusu sırasında doktora aşağıdaki soruları sormak faydalı olabilir:

• Bunun keratozis pilaris olduğunu nasıl anladınız?
• Eğer keratozis pilaris değilse başka hangi cilt hastalığı olabilir?
• Hangi evde uygulanabilecek tedaviler veya reçetesiz ürünleri önerirsiniz?
• Reçete edilebileceğiniz bir krem veya merhem var mı?
• Daha ileri düzey bir tedavi gerekli mi?

Gluten İntoleransı Keratozis Pilarise Neden Olabilir mi?

Gluten intoleransının belirtilerinden biri, görünüm olarak keratozis pilarise benzeyen bir cilt döküntüsüdür. Ancak mevcut araştırmalar gluten intoleransının keratozis pilarise neden olduğunu göstermemektedir.

Keratozis pilaris çoğu zaman zamanla kaybolan geçici bir cilt durumudur. Genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz. Ancak kaşıntı veya kuruluk gibi rahatsızlıklar oluşursa ya da kişinin ruh sağlığını ve özgüvenini etkilerse doktora başvurulmalıdır. Keratozis pilarisi tedavi etmenin yolları vardır. Cilt bakımında en uygun yöntemler hakkında doktordan bilgi alınmalıdır.