Piyojenik Granülom Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Piyojenik granülom, deride veya mukoza zarlarında gelişen, kanserli olmayan, kabarık bir tümördür. Genellikle gebelik, ilaç kullanımı ve deri ya da mukoza zedelenmesi ile ilişkilidir. Anormal kan damarı yapılarından oluşan bu lezyonlar kolayca parçalanır ve kanar. Çeşitli ilaçlar ve girişimsel işlemlerle tedavi edilebilir ancak lezyonlar tekrar ortaya çıkabilir veya vücudun başka bölgelerinde gelişebilir.
Piyojenik Granülom Nedir?
Piyojenik granülom, deride veya mukoza zarlarında gelişen, kanserli olmayan (benign), kabarık bir tümördür. Piyojenik granülomlar sıklıkla sızıntı yapar ve kolayca parçalanarak kanar.
“Piyojenik granülom” ismi aslında tam olarak doğru değildir. “Piyojenik”, irin (pus) oluşturan anlamına gelir ve “granülom” enfeksiyona reaksiyon olarak oluşan, beyaz kan hücresi kümelerinden gelişen bir kitledir. Ancak piyojenik granülomlar nadiren enfeksiyonla ilişkilidir ve genellikle beyaz kan hücresi ya da irin içermez.
Bu durum daha doğru olarak, anormal kan damarlarından oluşan bir tümör anlamına gelen lobüler kapiller hemanjiyom olarak adlandırılır.
Kimler Piyojenik Granülom Geliştirebilir?
Piyojenik granülomlar her yaş, ırk ve cinsiyetten kişiyi etkileyebilir. Genellikle 6 yaş civarındaki çocuklarda, ergenlerde, genç erişkinlerde ve hamile bireylerde daha sık görülür.
Hamile bireylerde bu lezyonlar sıklıkla granuloma gravidarum, gebelik granülomu veya epulis gravidarum olarak adlandırılır.
Piyojenik Granülomlar Ne Kadar Yaygındır?
Piyojenik granülomlar, özellikle de gebelik sırasında, nispeten yaygındır. Ancak birçok olgu bildirilmeyip doktora taşınmadığı için ne kadar sık görüldükleri tam olarak bilinmemektedir.
Piyojenik Granülom Kanserli Bir Tümör müdür?
Piyojenik granülom, anormal kan damarlarından oluşan bir tümördür ancak kanser değildir.
Piyojenik Granülomun Sebepleri Nelerdir?
Piyojenik granülomların kesin nedeni bilinmemektedir.
Sıklıkla şu durumlarla birlikte ortaya çıkar:
- Hormon değişiklikleri (örneğin gebelik veya doğum kontrol hapı kullanımı).
- Staphylococcus aureus bakterisi ile enfeksiyon (staf enfeksiyonu).
- Deride veya mukoza zarlarında küçük travmalar ya da tahrişler (örneğin kötü ağız hijyeni veya piercingler).
Bu cilt durumu ayrıca şu tür ilaçların kullanımına da bağlanmıştır:
- Antineoplastikler (kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar).
- Antiretroviraller (çoğunlukla HIV için kullanılan ilaçlar).
- İmmünsupresanlar (bağışıklık baskılayıcılar).
- Retinoidler (cildi iyileştirmek veya düzeltmek için kullanılan A vitamini türevleri).
Piyojenik Granülomlar Nerede Ortaya Çıkar?
Piyojenik granülomlar, derinin herhangi bir yerinde veya mukoza zarlarında ortaya çıkabilir. Mukoza zarları, vücuttan dışarı açılan boşlukları ve kanalları kaplayan ince örtülerdir. Örneğin ağız ve burun iç yüzeyi birer mukoza zarı örneğidir.
Piyojenik granülomun sık görüldüğü bölgeler şunlardır:
- Yüz.
- Ağız (diş etleri), dudaklar, dil veya burun.
- Parmaklar ve ayak parmakları.
Piyojenik Granülomlar Nasıl Görünür?
Piyojenik granülom, deriden veya mukozadan dışarı doğru çıkan küçük, et renginde ya da kırmızımsı bir kabarıklık şeklinde başlar. Genellikle hızlı büyür. Birkaç milimetrelik boyuttan, yaklaşık birkaç santimetreye kadar ulaşabilir.
Piyojenik granülomlar, kıyma görünümüne benzetilir. Pembe, kırmızı, kırmızımsı kahverengi veya mor renkte olabilirler. Sıklıkla taban çevresinde beyazımsı, pullu bir “yaka” oluşur.
Olgunlaştığında bu lezyonlar çoğu zaman deriyle sap benzeri bir yapı (pedinkül) ile bağlantılıdır ancak doğrudan deriye geniş bir tabanla (sapsız) da yapışabilirler.
Piyojenik granülomun yüzeyi başlangıçta düzgündür fakat zamanla kabarık veya kabuklu hale gelebilir. Lezyonlar çok hassastır, bu nedenle kolayca sızar, parçalanır ve kanar.
Piyojenik Granülomlar Bulaşıcı mıdır?
Piyojenik granülomlar bulaşıcı değildir. Çoğu kişide tek bir piyojenik granülom bulunur ancak bazen aynı anda birden fazla lezyon da ortaya çıkabilir.
Piyojenik Granülomlar Nasıl Teşhis Edilir?
Lobüler kapiller hemanjiyom tanısı koymak için doktor:
- Bölgedeki herhangi bir travma veya tahriş öyküsünü sorgular.
- Deriyi veya mukoza zarlarını muayene eder.
- Kişinin hamile olup olmadığını sorar.
- Kişinin kullandığı tüm ilaçları gözden geçirir.
Çoğu doktor, yalnızca bu bilgilerle tanı koyabilir. Ancak bazı durumlarda dokudan örnek alınarak (biyopsi) mikroskop altında incelenmesi de gerekebilir.
Piyojenik Granülomu Tümüyle Ortadan Kaldıran Bir Tedavi Var Mıdır?
Genel olarak piyojenik granülomu tamamen ortadan kaldırmanın yolu şöyledir:
- Lezyonun çıkarılması.
- İlgili olabilecek tetikleyicilerin (ilaçlar, piercingler veya ağız içi tahrişe yol açan diş problemleri gibi) ortadan kaldırılması.
Hamilelik söz konusu ise granülomlar genellikle doğumdan sonra kendiliğinden kaybolur.
Piyojenik Granülomlar Nasıl Tedavi Edilir?
Doktor, piyojenik granülomları tedavi etmek için ilaç veya girişimsel bir işlem önerebilir.
Piyojenik granülomları küçültmek için deriye uygulanabilen topikal ilaçlar şunlardır:
- Gümüş nitrat, fenol ve triklorasetik asit (TCA) gibi kimyasal ajanlar.
- Gözdeki bir granülom için timolol içeren göz damlaları.
- Imiquimod içeren cilt kremi.
- Lezyon içine steroid enjeksiyonları.
Granülomları ortadan kaldırabilen işlemler şunları içerir:
- Kriyoterapi: Lezyonu dondurarak yok etme.
- Küretaj: Lezyonu kazıyarak çıkarma.
- Koterizasyon: Isı ile deriyi mühürleme.
- Lazer tedavisi: Anormal dokuyu tahrip etme.
- Cerrahi eksizyon: Granülomu deriden cerrahi olarak kesip çıkarma.
Piyojenik Granülomların Seyri Nasıldır?
Piyojenik granülomun seyri genellikle iyidir. Gebelikle ilişkili lezyonlar çoğunlukla kendiliğinden kaybolur. Diğer tipler genellikle tedavi gerektirir ancak tedaviye iyi yanıt verir.
Bu lezyonlar kansere dönüşmez ve yaşam süresini kısaltmaz. Ancak özellikle lezyonla oynanırsa enfekte olabilirler. Ayrıca çıkarılmalarından sonra iz (skar) kalabilir.
Piyojenik Granülom Birden Fazla Kez Gelişebilir mi?
Başarılı tedaviden sonra bile aynı bölgede veya vücudun başka alanlarında yeniden piyojenik granülom gelişebilir. Bazı çalışmalar, nüks oranının %40’a kadar çıkabildiğini bildirmektedir.
Piyojenik Granülom Riski Nasıl Azaltılabilir?
Bilim insanları, piyojenik granülomun nedenlerini tam olarak bilmemektedir ancak bazı durumlarla ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu nedenle aşağıdaki stratejiler riski azaltmaya yardımcı olabilir:
- Durumla ilişkili olduğu bilinen ilaçlardan kaçınmak.
- Deriyi travmadan uzak tutmak (örneğin piercing yaptırmamak).
- İyi ağız hijyeni sağlamak.
- Kesik, sıyrık ve yanıkları enfeksiyon gelişmesini önlemek için yıkayıp pansuman yapmak.
Piyojenik Granülom Varsa Neler Yapılmalıdır?
Piyojenik granülomu olan çoğu kişinin tedavi görmesi gerekir. Tedavi alınmıyorsa, lezyonun kanama ve enfeksiyondan korunması için bandajla kapalı tutulması önerilir.
Aşağıdaki enfeksiyon belirtileri ortaya çıkarsa doktora başvurulmalıdır:
- Lezyonun üzerinde veya çevresinde artan ağrı veya hassasiyet.
- Bölgeden irin (pus) gelmesi.
- Ciltte kırmızı veya kahverengi çizgi şeklinde uzanan damar benzeri görünüm.
- Lezyon yakınında şişlik.
Piyojenik granülom, deride veya mukoza zarlarında gelişen, kanserli olmayan, kabarık bir tümördür. Lezyonlar anormal kan damarlarından oluşur ve kolayca parçalanarak kanar. Piyojenik granülom saptandığında, kişiye yardımcı olabilecek ilaçlar ve girişimsel işlemler hakkında doktorla görüşülmesi önemlidir.