Maloklüzyon Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Maloklüzyon Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Maloklüzyon (veya kötü kapanış), ağzı kapatırken üst ve alt dişlerin hizalanmaması anlamına gelir. Tedavi edilmeden bırakıldığında diş aşınmasına, diş eti hastalığına ve diğer ağız sağlığı sorunlarına neden olabilir. Doktorlar dental maloklüzyonu genellikle diş teli veya diğer ortodontik tedavilerle düzeltir. Şiddetli olgularda ağız cerrahisi gerekebilir.

Maloklüzyon Nedir?

Maloklüzyon, yanlış hizalanmış bir kapanışa sahip olmak anlamına gelir. Bir kişide maloklüzyon olduğunda, ağzını kapattığında üst ve alt dişler düzgün şekilde birbirine oturmaz. Bu durum, dişlerin sıkışık veya çarpık olmasından kaynaklanabilir ya da üst ve alt çenenin olması gerektiği gibi hizalanmamasına bağlı olabilir.

Maloklüzyon vakalarının çoğu kalıtsaldır. Bu, biyolojik anne, baba, büyükanne, büyükbaba veya kardeşlerde de maloklüzyon varsa, kişide de yanlış hizalanmış dişlerin bulunma olasılığının daha yüksek olduğu anlamına gelir. Ancak diş kaybı veya dental travma gibi diğer faktörler de maloklüzyona yol açabilir.

Tedavi edilmeyen maloklüzyon zararlı olabilir. Yaşla birlikte kötüleşebilen diş çürüğü ve diş eti hastalığı gibi bir dizi sağlık sorununa neden olur. Ayrıca çiğneme veya konuşma şeklini de etkileyebilir. Maloklüzyon, ruh sağlığını da etkileyebilir. Araştırmalar, bazı kişilerin ağız sağlığı ve görünümü konusunda kendini rahatsız hissettiği için sosyal ortamlardan ve ilişkilerden kaçınabileceğini göstermektedir.

Maloklüzyon Türleri Nelerdir?

Doktorların, farklı maloklüzyon türlerini tarif ederken şu terimleri kullandığı duyulabilir:

• Çapraz kapanış: Ağız kapatıldığında üst dişler, alt dişlerin içine oturur.
• Açık kapanış: Ağız kapatıldığında üst ve alt ön dişler birbirine değmez.
• Derin kapanış: Derin dikey kapanıştır. Üst dişler, alt dişlerin üzerine olması gerekenden daha fazla bindiğinde ortaya çıkar.
• Overjet: Üst ön dişler, olması gerekenden daha fazla öne doğru konumlanmıştır. Bazı kişiler bunu “tavşan diş” olarak adlandırır.
• Alt çene önde kapanış: Alt ön dişler, üst ön dişlerin önüne geçer.

Maloklüzyon Ne Kadar Yaygındır?

Maloklüzyon, dünya genelinde insanların yaklaşık %56’sını etkileyen yaygın bir dental sorundur. Çocukların ve ergenlerin %93’üne kadar olan kısmında belirli bir derecede maloklüzyon vardır ancak bu vakaların tümü tedavi gerektirmez. Buna rağmen, maloklüzyon ağız sağlığını veya fonksiyonunu bozuyorsa, ortodontik tedavi hakkında diş hekimine danışılması gerekir.

Maloklüzyon Belirtileri Nelerdir?

Maloklüzyon belirtileri şunları içerebilir:

• Yanak ısırma.
• Isırma veya çiğnemede zorluk.
• Pelteleyerek konuşma veya diğer konuşma sorunları.
• Yanlış hizalanmış dişler.
• Ağızdan nefes alma.

Maloklüzyonun Sebepleri Nelerdir?

Bazı durumlarda maloklüzyon, dişler ağza göre çok büyük (veya çok sıkışık) olduğunda ortaya çıkar. Ancak üst ve alt çenenin hizalanmaması durumunda da gelişebilir.

Bunun birçok nedeni olabilir. Bunlar arasında aşağıdakiler yer alır:

• Genetik.
• Uygun oturmayan kronlar, köprüler veya diğer dental restorasyonlar.
• Gömülü dişler.
• Çocukluk döneminde uzun süreli parmak emme veya emzik kullanımı.
• Diş sıkma ve gıcırdatma.
• Diş kaybı.
• Temporomandibular eklem bozuklukları.
• Çeneyi veya ağzı etkileyen tümörler.

Maloklüzyonun Komplikasyonları Nelerdir?

Tedavi edilmeyen maloklüzyon şu durumlara yol açabilir:

• Diş eti çekilmesi.
• Diş etlerinde yaralanma.
• Çene ağrısı.
• Çiğneme sorunlarına bağlı yetersiz beslenme.
• Uyku apnesi veya diğer uyku bozuklukları.
• Diş aşınması.

Maloklüzyon Nasıl Teşhis Edilir?

Diş hekimleri, düzenli diş kontrolleri sırasında maloklüzyonu teşhis edebilir. Aşağıdakiler yapılabilir:

• Ağızdan ölçü alarak dişlerin incelenmesi için çalışma modelleri (dental ölçüler) hazırlamak.
• Çürükleri tespit etmek veya dişlerin etrafındaki kemik düzeylerini değerlendirmek için diş röntgenleri çekmek.
• Dişlerin birbirine nasıl oturduğunu incelemek için dişlerin fotoğraflarını çekmek.

Kişide maloklüzyon varsa diş hekimi onu kapanışı düzeltmeye odaklanan bir uzman olan ortodontiste yönlendirebilir. Bazı genel diş hekimleri de diş teli tedavisi sunabilir ancak şiddetli maloklüzyon vakaları uzman gerektirir.

Maloklüzyon Sınıflandırma Sistemleri Nelerdir?

Doktorlar, maloklüzyonu teşhis etmek için sınıflandırma sistemleri kullanır. Örneklerden biri Ackerman ve Profitt sınıflandırma sistemidir. Bu sistem, maloklüzyon türlerini çene pozisyonuna ve/veya üst ve alt dişlerin birbirleriyle olan ilişkisine göre tanımlar.

Maloklüzyon Sınıfları Nelerdir?

• Sınıf I maloklüzyon: Üst dişler, alt dişlerin biraz önüne taşar. Çene doğru şekilde hizalanmıştır.
• Sınıf II maloklüzyon: Üst dişler, alt dişlerin oldukça önüne taşar. Çene gelişimi yetersizdir.
• Sınıf III maloklüzyon: Alt dişler, üst dişlerin oldukça önüne taşar. Çene aşırı gelişmiştir. Sınıf III maloklüzyon genellikle düzeltilmesi en zor türdür.
• Sınıf IV maloklüzyon: Üst dişler, alt dişlerin oldukça gerisinde konumlanır.
• Sınıf V maloklüzyon: Üst dişler, alt dişlerin oldukça önünde konumlanır. Çene aşırı gelişmiştir.
• Sınıf VI maloklüzyon: Alt dişler, üst dişlerin oldukça gerisinde konumlanır.

Maloklüzyon Nasıl Tedavi Edilir?

Maloklüzyon tedavisi şunları içerebilir:

• Dişleri nazikçe hizaya getirmek için diş teli kullanılması.
• Dişleri yavaş yavaş doğru pozisyonlarına taşımak için şeffaf plaklar kullanılması.
• Kalıtsal çene sorunlarını düzeltmek veya düzgün iyileşmemiş çene kırıklarını onarmak için çene cerrahisi.
• Çene hareketini yönlendirmek için ortodontik başlık kullanılması.
• Eksik veya hasarlı dişleri onarmak için restoratif diş tedavileri.
• Ağızda aşırı sıkışıklığı azaltmak ve çenede daha fazla yer açmak için diş çekimleri.

Dental Maloklüzyonu Olan Bir Kişi Tedaviden Neler Beklemelidir?

Maloklüzyonun tedavisi zaman alır, hızlıca gerçekleşmez. Tedavinin süresi şu etkenlere bağlı olarak değişir:

• Ağızda mevcut olan boşluk miktarı.
• Dişlerin, diş etlerinin ve çene kemiğinin genel sağlığı.
• Dental maloklüzyonun şiddeti.

Ortalama olarak maloklüzyon tedavisini tamamlamak yaklaşık iki yıl sürer. Bazı kişilerde bu süre daha uzun olabilir. Bazı kişiler ise yalnızca birkaç ay diş teli kullanmaya ihtiyaç duyabilir.

Maloklüzyon Önlenebilir mi?

Pek çok maloklüzyon kalıtsaldır, bu nedenle tamamen önlenemez. Ancak eksik dişler gibi çevresel faktörler de dental maloklüzyona katkıda bulunabilir.

Riski azaltmak için yapılabilecekler şunlardır:

• İyi ağız hijyeni alışkanlıkları sürdürmek.
• Eksik dişleri, dental implantlar veya diş köprüleri ile yerine koymak.
• Düzenli diş temizliği ve muayene için diş hekimine gitmek.

Çocuğun maloklüzyon riskini azaltmak için, 4 yaşından sonra parmak emme veya emzik kullanımını bırakması konusunda cesaretlendirilmesi gerekir. Bu alışkanlıklar, zaman içinde dental sorunlara yol açabilir.

Doktora Ne Zaman Başvurulmalıdır?

Dişler hakkında herhangi bir endişe varsa, özellikle ısırma veya çiğneme güçlüğü söz konusuysa, bu durum diş hekimine bildirilmelidir.

Halihazırda ortodontik bir ürün (örneğin diş teli gibi) kullanılıyorsa, bunun kırılması veya zarar görmesi durumunda doktora haber verilmelidir. Bunların en kısa sürede onarılması gerekir. Kırık ortodontik ürünler tedavinin yavaşlamasına neden olabilir.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Yanlış hizalanmış dişleri olan bir kişinin diş hekimine şu soruları sorması faydalı olabilir:

• Hangi tür maloklüzyona sahibim?
• Tedavi seçeneklerim nelerdir?
• Ağız cerrahisine ihtiyaç olacak mı? Olacaksa, ortodontik tedaviden önce mi sırasında mı yoksa sonrasında mı yapılması gerekecek?
• Tedavim ne kadar sürecek?

Maloklüzyon, bazı kişilerin kendini özgüvensiz hissetmesine neden olur. Fotoğraflarda gülümseyen pozlar vermekten kaçınılır ya da kişi gülerken ağzını kapatma ihtiyacı hissedebilir. Bunların hepsi maloklüzyonun yaşamı etkileyebileceği yollardır. Aynı derecede önemli olan bir diğer nokta da maloklüzyonun fonksiyonu, yani konuşma ve yeme şeklini engellemesidir. Maloklüzyonun ağız sağlığı üzerinde olumsuz etkisi vardır ve gelecekte daha fazla dental soruna yol açabilir. Diş hekimi, kapanışı kontrol ederek ortodontik tedaviden fayda görüp göremeyeceği konusunda kişiye bilgi verebilir.