İktiyozis Vulgaris (Balık Pulu Hastalığı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

İktiyozis Vulgaris (Balık Pulu Hastalığı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. İktiyozis vulgaris (halk arasında balık pulu hastalığı olarak da bilinir), kuru ve pullu cilde neden olan yaygın bir durumdur. Genellikle genetik bir mutasyondan (değişiklik) kaynaklanır ancak tıbbi durumlar veya ilaçlarla da ilişkili olabilir. Hafif vakalar kuru cilt ile karıştırılabilir. Tedavisi yoktur ancak cildi sık sık ıslatarak, nemlendirerek ve cilde peeling yaparak belirtiler en aza indirilebilir ve enfeksiyonlar önlenebilir.

İktiyozis Vulgaris Nedir?

İktiyozis vulgaris, aşırı derecede kuru, kalın, pullu cilde neden olan bir cilt durumudur. “İktiyozis”, balık pulları anlamına gelen sözcükten türemiştir ve “vulgaris” yaygın anlamına gelir.

İktiyozis Vulgaris Kimlerde Görülebilir?

İktiyozis vulgaris herkeste görülebilir. Sıklıkla bebeklikte veya çocuklukta, 2 ay ile 5 yaş arasında ya da ergenlik döneminde başlar ancak yetişkinlikte de başlayabilir.

İktiyozis Vulgaris Ne Kadar Yaygındır?

20’den fazla iktiyozis türü vardır ve iktiyozis vulgaris açık ara en yaygın olanıdır. Hastalık, yaklaşık her 250 kişiden 1’ini etkiler.

İktiyozis Vulgarisin Belirtileri Nelerdir?

İktiyozis vulgaris belirtileri hafiften çok rahatsız edici düzeye kadar değişebilir.

Cilt şu şekilde görünebilir veya hissedilebilir:

• Pütürlü (keratozis pilaris).
• Çatlamış (kuruyup gerilmiş).
• Yarılmış veya ayrılmış.
• Kuru.
• Kaşıntılı.
• Pürüzlü.
• Kalın.
• Pullu.

Bacakların ön yüzünde, kolların arka yüzünde, saç derisinde, sırtta veya karında beyaz, gri ya da kahverengi pulların olması yaygındır. Yüzde pullar ortaya çıkarsa çoğunlukla alın ve yanaklarda görülür. Bazen pulların kenarları kıvrılır ve bu durum cildin pürüzlü hissedilmesine yol açar. Ayrıca avuç içlerinde ve ayak tabanlarında çok sayıda derin çizgi de olabilir.

İktiyozis vulgarisin belirtileri genellikle kışın alevlenir ve yazın iyileşir.

İktiyozis Vulgarisin Sebepleri Nelerdir?

İktiyozis vulgaris genellikle kalıtsal olabilen veya fetüs gelişimi sırasında kendiliğinden ortaya çıkabilen genetik bir varyasyondan kaynaklanır.

Gen varyasyonu, filagrinin (deri hücrelerinde bulunan bir protein) hatalı üretilmesine neden olur. Filagrin, cilt bariyerini oluşturmak için hücrelerin birbirine bağlanmasına yardımcı olan bir proteindir. Sonuç olarak, cilt hücreleri cilt yüzeyinde ayrılmaz. Ölü deri hücreleri de düzgün şekilde dökülmez ve pullanma oluşur.

Ancak iktiyozis vulgaris aşağıdakiler gibi hastalıklarla birlikte de ortaya çıkabilir:

• Kanser.
• Böbrek yetmezliği.
• İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV).
• Lupus.
• Sarkoidoz.

İktiyozis vulgaris nadiren aşağıdakiler gibi belirli ilaçların kullanımı sonucunda da gelişebilir:

• Simetidin.
• Klofazimin.
• Nikotinik asit (bir B vitamini).

İktiyozis Vulgaris Bulaşıcı mıdır?

İktiyozis vulgaris bulaşıcı değildir. Cilt temasıyla başka bir kişiye geçmez.

İktiyozis Vulgaris Nasıl Teşhis Edilir?

İktiyozis vulgarisin teşhisi zor olabilir. Hafif vakalarda birçok kişi bunun yalnızca kuru cilt sorunu olduğunu düşünür. Nemlendiriciler yardımcı olmuyorsa, kişide iktiyozis vulgaris olabilir.

Dermatolog, belirtiler hakkında konuşarak durumu teşhis edebilir. Doktor cildi muayene eder ve belirtileri neyin daha iyi ya da daha kötü yaptığını öğrenmeye çalışır. Ayrıca ailenin cilt hastalıkları öyküsü ve kullanılan ilaçlar hakkında da sorular sorar.

İktiyozis vulgaris genellikle test gerektirmeyen klinik bir tanıdır. Ancak doktor, bir cilt örneğini mikroskop altında incelemek için cilt biyopsisi ya da filagrin mutasyonunu araştırmak için kan testi veya tükürük testi isteyebilir.

İktiyozis Vulgaristen Kurtulmak Mümkün müdür?

İktiyozis vulgarisin tedavisi yoktur. Tedavi genellikle belirtileri en aza indirmek ve enfeksiyonları önlemek için evde uygulanan cilt bakımını içerir. Doktor, cildi sık sık ıslatmayı, peeling yapmayı ve nemlendirmeyi önerir.

İktiyozis vulgarise başka bir tıbbi durum neden oluyorsa, doktor o durumu tedavi eder. Cilt sorununa bir ilaç neden oluyorsa, ilacı bırakmak veya alternatifini kullanmak düşünülebilir.

Cilt bakım stratejileriyle düzelmeyen ağır vakalarda doktor, asitretin veya izotretinoin gibi oral retinoidler reçete edebilir.

Cilt çatlakları enfeksiyona neden olursa, doktor antibiyotik reçete edebilir.

İktiyozis Vulgaris Varsa Neler Beklenmelidir?

İktiyozis vulgaris can sıkıcı olabilir ancak nadiren genel sağlığı etkiler ve beklenen yaşam süresi üzerinde bir etkisi yoktur.

Hastalığın seyri genellikle iyidir, özellikle de genetik formlarda. Kalıtsal iktiyozis vulgaris çoğunlukla zaman içinde iyileşir veya kaybolur. Edinilmiş formlarda ise hastalığın seyri, altta yatan hastalığa bağlıdır.

İktiyozis Vulgaris Nasıl Önlenebilir?

Çoğu iktiyozis vulgaris vakasını önlemenin bir yolu yoktur. Ancak cildi sık sık ıslatmak, peeling yapmak ve cildi nemlendirmek alevlenmelerin yönetilmesine yardımcı olabilir.

İktiyozis Vulgaris Riskini Artıran Durumlar Nelerdir?

İktiyozis vulgarisi olan birçok kişide ayrıca şunlar da bulunur:

• Alerjik rinit (saman nezlesi).
• Astım.
• Egzama.
• Gıda alerjileri.

Bilim insanları bu durumlar arasındaki bağlantıları anlamak için çalışmalarını sürdürmektedir.

İktiyozis Vulgarisi Yönetmek İçin Evde Uygulanabilecek Yöntemler Nelerdir?

Aşağıdaki cilt bakım stratejileri iktiyozis vulgarisi yönetmeye yardımcı olabilir:

• Islatmak: Günde en az bir kez hafif temizleyiciler kullanarak banyo yapılmalıdır. Pulları gevşetmeye yardımcı olacağı için ilgili bölgeleri tuzlu suda bekletmek de düşünülebilir. Banyodan sonra cilt nazikçe kurutulmalıdır. Doktor, cilt enfeksiyonlarını önlemek için suya çok az miktarda çamaşır suyu eklenmesini önerebilir.
• Peeling yapmak: Pulları ve pürüzlü alanları gevşetmek ve çıkarmak için cilde nazikçe peeling yapılabilir. Peeling, nemlendiricilerin cilde nüfuz etmesine de yardımcı olur. Cilt ıslandıktan sonra ponza taşı veya hafif aşındırıcı bir sünger kullanmak denenebilir. Ayrıca salisilik asit, glikolik asit, laktik asit, alfa hidroksi asit veya üre gibi eksfoliant (pullanma önleyici) içeren ürünler uygulanabilir.
• Nemlendirmek: Banyodan hemen sonra cilde losyon veya krem sürülmelidir. Vazelin gibi yoğun nemlendiriciler düşünülebilir. Açık yaralar varsa, dermatolog banyodan önce nemlendirici sürmeyi önerebilir. Ortam havasını daha az kuru yapmak için evde nemlendirici cihazlar kullanmak düşünülebilir.
• Tahriş edicilerden kaçınmak: Boya ve koku içerenler gibi cildi tahriş edebilecek ürünler kullanılmamalıdır. Yumuşak, nemi uzaklaştıran malzemelerden yapılmış kıyafetler tercih edilmelidir.

İktiyozis Vulgaris İçin Ne Zaman Tıbbi Yardım Alınmalıdır?

İktiyozis vulgaris rahatsız ediciyse veya kişide aşağıdakiler gibi cilt enfeksiyonu belirtileri varsa doktora başvurulmalıdır:

• Ateş.
• Ciltten sıvı veya irin gelmesi.
• Düzelmeyen ağrı veya şişlik.
• Ciltte kırmızı çizgiler.
• Etkilenen alanların üzerinde sarı kabuklanma.

İktiyozis Vulgaris ile Başa Çıkmak İçin Ne Yapılabilir?

İktiyozis vulgarisi olan bazı kişiler görünüşleri nedeniyle özgüven eksikliği hissedebilir, bu durum duygusal veya sosyal kaygıya (anksiyete) yol açabilir. Ciltteki durumun psikolojik etkileri yaşanıyorsa, mutlaka bu konuda uzman bir doktorla konuşulmalıdır.

İktiyozis vulgaris, pullu, kuru, kaşıntılı ciltten daha fazlasına neden olabilir. Döküntü özgüveni olumsuz etkileyebilir ve özsaygıyı zedeleyebilir. Hastalığı tümüyle ortadan kaldıran bir tedavi olmasa da durumu yönetmeye yardımcı olabilecek bazı tedaviler vardır. Kişi, iktiyozis vulgarisi olduğu düşünüyorsa bir dermatoloğa başvurulmalıdır. Doktor sorunu teşhis edebilir ve şiddetli belirtileri en aza indirmeye ve enfeksiyonları önlemeye yardımcı olacak ilaçları reçete edebilir.