Hiperkeratoz Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Hiperkeratoz Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Hiperkeratoz, kalın, pütürlü deri alanlarına neden olur. Bu durumun nasır ve kalluslar, siğiller, egzama ve psoriazis dahil olmak üzere birçok türü vardır. Nedenler arasında alerjiler, otoimmün hastalıklar, ilaçlar ve güneşe maruz kalma yer alır. Doktorlar, hiperkeratozu cilt muayenesi ve biyopsi ile teşhis eder. Tedaviler durumun türüne göre değişir ancak çoğu zaman ilaçları içerir.

Hiperkeratoz Nedir?

Hiperkeratoz, derinin belirli bölgelerde kalınlaşmasına neden olan bir durumdur. Kalınlaşma, vücudun derinin dış tabakasında bulunan bir protein olan keratini fazla üretmesiyle ortaya çıkar. Hiperkeratoz, eller, ayaklar, ağız, burun ve tırnaklar başta olmak üzere vücudun herhangi bir bölgesini etkileyebilir.

Herkeste hiperkeratoz görülebilir. Bu durum bazı kişilerde doğuştan vardır. Bazılarında ise bu durum çocuklukta ya da yetişkinlikte gelişir.

Hiperkeratozun iki ana türü vardır:

• Basınca bağlı olmayan hiperkeratoz: Genetik nedeniyle derinin kalınlaşması.
• Basınca bağlı hiperkeratoz: İltihap, tahriş veya basınç nedeniyle derinin kalınlaşması.

Hiperkeratozun çeşitli formları şunları içerir:

• Aktinik keratoz: Güneşe maruz kalmanın neden olduğu kızarık, pullu, kanser öncesi büyümeler.
• Nasır ve kalluslar: Sert derinin kalın tabakaları.
• Egzama: Deride kuru, pullu alanlar.
• Epidermolitik hiperkeratoz: Doğumda mevcut olan, ellerde, ayak tabanlarında (plantar hiperkeratoz) veya başka bölgelerde kalınlaşmış deri alanları.
• Keratozis pilaris (foliküler hiperkeratoz): Genellikle üst kollarda görülen küçük kabarıklıklar.
• Liken planus: Kollarda ve bacaklarda veya ağız içinde kabarıklıklar.
• Psoriazis: Deride gümüşi pullar.
• Retansiyon hiperkeratozu: Deri hücrelerinin derinin yüzeyinden düzgün dökülmemesi, akneye neden olması.
• Seboreik keratoz: Sırt, yüz, boyun veya omuzlarda kanserli olmayan siyah ya da kahverengi alanlar.
• Subungual hiperkeratoz (tırnağın hiperkeratozu): Tırnakların altında tebeşirimsi bir madde.
• Siğiller: Deride küçük kabarıklıklar (ayak tabanındaki plantar siğiller dahil).

Hiperkeratozun Sebepleri Nelerdir?

Hiperkeratoza çeşitli etkenler neden olabilir. Bunlar arasında aşağıdakiler yer alır:

• Alerjiler.
• Otoimmün hastalıklar.
• Derinin kronik iltihabı (dermatit).
• HPV (insan papilloma virüsü) dahil deri enfeksiyonları.
• Genetik.
• Kemoterapi dahil ilaçlar.
• Deride basınç veya sürtünme.
• Psoriatik artrit.
• Dövme mürekkebi dahil kimyasallara reaksiyonlar.
• Deri enfeksiyonları.
• Güneşe maruz kalma.
• A vitamini eksikliği.

Hiperkeratozun Belirtileri Nelerdir?

Hiperkeratozun temel belirtisi, fazla keratine bağlı pütürlü deri alanlarıdır. Diğer belirtiler, hiperkeratozun türlerine özgüdür.

Hiperkeratoz aşağıdaki durumlar harriiç genellikle ağrıya neden olmaz:

• Kalluslar.
• Nasırlar.
• Plantar siğiller.

Hiperkeratoz Nasıl Görünür?

Hiperkeratoz, türüne ve yerine bağlı olarak kişiden kişiye farklı görünebilir. Ancak tüm olgularda ortak olan bir şey vardır: çevredeki dokudan farklı hissedilen pütürlü bir deri alanı.

Kişi hiperkeratoz olabileceğini düşünüyorsa, bir doktora başvurmalıdır. Doktor tanı koyabilir ve uygun tedaviyi önerebilir.

Hiperkeratoz Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor teşhis için aşağıdakiler hakkında bilgi ister:

• Cilt hastalıklarına ilişkin aile öyküsü.
• Güneşe maruz kalma öyküsü.
• Alerjiler, otoimmün hastalıklar ve cilt sorunları dahil tıbbi öykü.
• Kullanılan ilaçlar.
• Belirtiler.

Doktor fiziki muayene yapar ve cildi yakından inceler. Işık yayan elde taşınır bir cihaz (dermatoskop) ile cildi inceleyebilir. Doktor özellikle deride pullanma belirtilerini arar.

Doktor hiperkeratozdan şüphelenirse, cilt biyopsisi yapabilir. Doktor ayrıca altta yatan nedeni belirlemeye yardımcı olmak için alerji testi de önerebilir.

Hiperkeratozdan Nasıl Kurtulunur?

Tedavi, kişinin hangi hiperkeratoz türüne sahip olduğuna bağlıdır.

Doktor şu ilaçları yazabilir:

• Egzama, liken planus ve subungual hiperkeratoz için kortikosteroidler.
• Aktinik keratoz, psoriazis ve subungual hiperkeratoz için ilaçlı kremler.
• Epidermolitik hiperkeratoz, keratozis pilaris ve psoriazis için ağızdan alınan ilaçlar.

Doktor aşağıdaki tedavileri içeren uygulamalar da önerebilir:

• Aktinik keratoz için kimyasal peelingler.
• Keratozis pilaris ve retansiyon hiperkeratozu için eksfoliasyon.
• Kallus ve nasırlar için derinin törpülenmesi.
• Aktinik keratoz, seboreik keratoz ve siğiller için dondurma (kriyoterapi).
• Keratozis pilaris ve siğiller için lazer tedavileri.
• Aktinik keratoz, egzama ve psoriazis için LED ışık tedavisi.
• Seboreik keratoz ve siğiller için tıraşla alma tekniği.

Keratozis pilaris, tedavi olmaksızın kendiliğinden durabilir. Ancak epidermolitik hiperkeratozun bir tedavisi yoktur. Yine de ilaçlar belirtilerin tedavisine yardımcı olabilir.

Tedaviden Ne Kadar Süre Sonra Sonuçlar Görülür?

Sonuçlar; kişinin sahip olduğu hiperkeratoz türüne, durumun şiddetine ve kullanılan tedaviye bağlı olacaktır. Sonuçlar hemen görülebilir veya birkaç ay sürebilir.

Doktor kontrol ziyaretleri sırasında ilerlemeyi izleyecektir. Bu sayede bir tedavi işe yaramazsa, diğer seçenekleri önerebilir.

Hiperkeratoz Varsa Ne Beklenmelidir?

Hiperkeratozun çoğu formu, uygun tedaviyle yönetilebilir. Tedavi edilmezse hiperkeratoz zamanla kötüleşebilir. Örneğin aktinik keratoz, uygun izlem ve tedavi olmadan skuamöz hücreli karsinoma dönüşebilir.

Hiperkeratoz Riski Nasıl Azaltılır?

Kişi, hiperkeratozun bazı formlarının riskini azaltabilir:

• Aktinik keratoz: Güneş hasarından kaçınmak için güneşe maruz kalmayı sınırlamak, en az SPF 30 içeren geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanmak ve koruyucu kıyafetler giymek.
• Nasır ve kalluslar: Rahat ayakkabılar giymek.
• Egzama: Kuru hava, aşırı soğuk veya sıcak, parfümlü sabunlar ve güçlü kimyasallar gibi çevresel tetikleyicileri azaltmak.
• Deri iltihabı: Evcil hayvanlar veya polen gibi alerji tetikleyicilerine maruziyeti sınırlamak.
• Siğiller: Spor salonu, soyunma odası veya havuz gibi kamusal alanlarda çıplak ayakla dolaşmamak.

Epidermolitik hiperkeratoz kalıtsal bir hiperkeratoz türü olduğu için risk azaltılamaz.

Hiperkeratozu Olan Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?

Hiperkeratoz; özellikle yüz, boyun veya saçlı deride görülebilen pullu alanlar varsa, kişinin iyi oluşunu etkileyebilir. Endişeler hakkında doktorla veya bir terapistle konuşmak yardımcı olabilir.

Kişinin kendine bakmak için yapabileceği diğer şeyler şunlardır:

• Önce doktorla konuşmadan hiperkeratoz için ev tipi çözümler kullanmamak.
• Susuz kalmamak için bol su içmek.
• İlaç uygulamak dışında pullu alanlara dokunmamak.
• Cildi temiz tutmak ve kuruluğu önlemek dahil iyi hijyen uygulamak.
• Sıcak banyo yapmamak.
• Sabunsuz temizleyiciler veya hafif sabunlar kullanmak.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Tedavi sırasında aşağıdakiler gibi başka cilt değişiklikleri fark edilirse doktora başvurulmalıdır:

• Ağrı.
• İltihap.
• Kızarıklık.
• Şişlik.

Yan etkilerle ilgili endişeler varsa veya sonuç görülmüyorsa doktora bilgi verilmelidir. Doktor, yardımcı olabilecek başka tedaviler önerebilir.

Hiperkeratoz Alınmalı mıdır?

Bu, hiperkeratozun konumuna ve şiddetine bağlıdır. Doktorlar hiperkeratozun bazı türlerini (siğiller veya kalluslar gibi) alabilir. Diğer türler (liken planus veya keratozis pilaris gibi) ilaç, merhem veya başka tedaviler gerektirebilir.

Özellikle geçmeyen pütürlü deri alanları için endişelenmek normaldir. İlk adım, doğru tanı almaktır. Kişi hiperkeratoz olabileceğini düşünüyorsa, bir doktor randevusu planlamalıdır. Doktor, belirtilerin nedenini belirlemeye ve kişiye uygun bir tedavi önermeye yardımcı olabilir.