Hematüri (İdrarda Kan) Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Hematüri (İdrarda Kan) Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Enfeksiyonlar, şiddetli egzersiz ve böbrek hastalığı da dahil olmak üzere pek çok şey idrarda kana neden olabilir ancak hematüriyi (idrarda kan) görmezden gelmemek gerekir. Doktorlar, bu durumun nedenini ve en iyi tedaviyi bulmaya yardımcı olabilir.

İdrarda Kan Görülmesi (Hematüri) Nedir?

Hematüri, idrarda kan hücrelerinin bulunmasının tıbbi adıdır. Doktorlar idrarda kanı brüt, mikroskobik veya dipstick olarak isimlendirir.

Brüt hematüri, idrarda çıplak gözle görülebilecek kadar kan olduğunda ortaya çıkar. Tuvalet suyunu soluk pembe veya parlak kırmızı bir renge dönüştürebilir.

Mikroskobik hematüri, idrarda kan olduğunda ancak miktarı insanların göremeyeceği kadar az olduğunda ortaya çıkar. Bunu görmek için mikroskoba ihtiyaç vardır.

Dipstick hematüri, idrar test şeridinin oksidasyonu renk değişikliğine neden olduğunda ortaya çıkar. Bu her zaman idrarda kan hücreleri olduğu anlamına gelmez. Dipstick testleri nispeten yüksek yanlış pozitif oranlarına sahiptir.

İdrarda Kan Görülmesi Ne Kadar Yaygındır?

İdrarda kan görülmesi yaygın bir bulgudur. ABD yetişkin nüfusunun tahmini olarak %2 ila %30'unu etkiler.

Hematürinin Nedenleri Nelerdir?

İdrarda kan görülmesinin bazıları diğerlerinden daha ciddi olmak üzere birçok farklı nedeni olabilir. Bu durumlar enfeksiyonları veya taşları içerebilir:

• İdrar yolu enfeksiyonu: Bu, üriner sistemin herhangi bir yerinde enfeksiyon olduğu anlamına gelir.
• Piyelonefrit: Bu, böbreğe kadar ulaşmış bir enfeksiyonu tanımlar.
• Sistit: Bu durum enfeksiyöz ve enfeksiyöz olmayan nedenlere sahip olabilen iltihaplı bir mesaneyi ifade eder.
• Üriner taş hastalığı: Bu terim, böbrek taşları, mesane taşları ve üreter taşları dahil olmak üzere üriner sistemde bulunan taşları tanımlar.

İdrarda kana yol açan diğer durumlar şunları içerebilir:

• Büyümüş prostat (iyi huylu prostat hipertrofisi): Kanser olmayan bu durumda prostat büyür. Prostat, meni üreten bir vücut parçasıdır.
• İdrar yolunda yaralanma: Kaza veya saldırı sonucu künt veya delici travma geçirmek.
• Menstruasyon: Regl olunduğunda idrarda kan görülebilir.
• Endometriozis: Bu durumda, rahim iç zarının parçaları rahim içinden başka yerlerde büyür.
• Böbrek (renal) hastalığı: Bu kronik durumda böbreklerin hasar gördüğü, iyi çalışmadıkları anlamına gelir.
• Orak hücre hastalığı: Bu kalıtsal durum kırmızı kan hücrelerini etkiler.

Bu diğer durumlara ek olarak, vücudun belirli bölgelerinde kontrolsüz bir şekilde büyüyen hücreler (kanser olarak da bilinen) idrarda kana neden olabilir. Bu durumlar şunları içerir:

• Mesane kanseri.
• Böbrek kanseri.
• Üreter kanseri.
• Üretra kanseri.
• Prostat kanseri.

Hematürinin Belirti ve Semptomları Nelerdir?

Çoğu zaman idrarda kan olması dışında hiçbir belirti görülmez. Bu durumda doktorlar kişinin "asemptomatik" olduğunu söyleyebilir. Semptomlar varsa bunlar; sık veya ağrılı idrara çıkma veya acil veya "hemen" yapılması gereken idrara çıkma olabilir. Ayrıca bulantı, kusma, ateş, titreme veya sırtta ya da karnın alt kısmında ağrı da olabilir.

İdrarda kan olması her zaman kişinin bir hastalığı olduğu anlamına gelmese de olası bir sağlık sorunu için önemli bir uyarı işareti olabilir. Kanlı idrar asla görmezden gelinmemelidir. Herhangi bir sorunun erken teşhisi faydalı olacağından, idrarda kan görür görmez bir sağlık uzmanı ile iletişime geçilmelidir.

Hematüri Nasıl Teşhis Edilir?

Randevu sırasında sağlık uzmanı kişinin tıbbi geçmişini alacak ve pelvik muayene veya dijital rektal muayeneyi de içerebilecek bir fiziki muayene yapacaktır. Bunlar sağlık uzmanının belirtileri daha iyi anlamasına yardımcı olacaktır. Doktor ayrıca başka testler de isteyebilir. Bu testler şunları içerebilir:

• İdrar tahlili: İdrar örneği üzerinde yapılan bir test.
• İdrar kültürü: Bir enfeksiyonu kontrol eden bir idrar testi.
• İdrar sitolojisi: Anormal görünen hücreleri kontrol eden bir idrar testi.
• Sistoskopi: Mesanenin ve üretranın içine bakmak için sistoskop adı verilen bir cihaz kullanan bir test.
• Ultrason: Böbreği, üreterleri ve mesaneyi incelemek için ultrason dalgalarını kullanan bir test.
• Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması: Karnın ve pelvisin kesitsel görüntülerini oluşturmak için X ışınları ve bilgisayarları kullanan bir test.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) taraması: Organların ve yapıların görüntülerini üretmek için büyük bir mıknatıs, radyo dalgaları ve bir bilgisayar kullanan bir test.

İdrarda Kan Görülmesi (Hematüri) Nasıl Tedavi Edilir?

İdrardaki kanın tedavisi büyük ölçüde hematürinin gerçek nedenine bağlıdır. Doktor kişinin tıbbi geçmişi, fiziki muayenesi ve test sonuçlarından topladığı bilgileri kullanarak en iyi tedaviyi bulmak için onunla birlikte çalışacaktır.

İdrarda Kan Görülmesinin Nedenlerini Tedavi Etmek İçin Kullanılan İlaçlar Nelerdir?

Enfeksiyonların neden olduğu hematüri için doktor antibiyotik reçete edecektir. Bu antibiyotikler enfeksiyona neden olan bakterileri öldürerek kanamayı durduracaktır.

Büyümüş bir prostat için, ürologlar bu durumu tedavi etmek amacıyla tipik olarak iki ilaç sınıfı kullanırlar: Alfa-blokerler ve 5-alfa-redüktaz inhibitörleri.

Kanser için doktor, hastalığın evresine ve seviyesine en uygun ve bakım hedeflerle uyumlu tedaviyi uygulayacaktır. Bu; gözetim, cerrahi, radyasyon, immünoterapi, kemoterapi, hormon tedavisi veya bu seçeneklerin kombinasyonlarını içerebilir.

Orak hücre hastalığı için doktor, hidroksiüre gibi hastalığı modifiye edici ajanlar, ağrı kesici ilaçlar, antibiyotikler ve kan hücrelerinin ölmesini veya orak haline gelmesini önleyen ilaçlar reçete edebilir.

Böbrek hastalığı için doktor birkaç farklı ilaç türü reçete edebilir. Bunlar arasında diüretikler, kan basıncını ve kolesterolü düşüren ilaçlar ve kişi anemikse kırmızı kan hücreleri oluşturmak için eritropoietin yer alabilir.

Endometriozis için doktor hormonlarla ilgili ilaçlar önerebilir.

İdrarda Kan Görülmesinin Nedenlerini Tedavi Etmenin Diğer Yolları Nelerdir?

İlaçlarla giderilemeyen prostat büyümesinin neden olduğu hematüri için doktor ameliyat önerebilir.

Böbrek hastalığı için, atıkları filtrelemek amacıyla diyalize veya hatta böbrek nakline ihtiyaç olabilir.

Kanserler için ürolog, multidisipliner bir bakım ekibinin bir parçası olarak görev alabilir.

İdrarda Kan Görülmesi Hangi Komplikasyonlara Yol Açar?

İlaçlar ve prosedürler dahil olmak üzere hematüri nedenlerine yönelik tedavilerin her birinin yan etkileri olabilir. Bunlar tedavinin türüne göre değişir ancak tedavi edilmeyen hematüri, özellikle de nedeni şiddetli egzersizden daha ciddi ise daha büyük sorunlara yol açabilir. Doktor, idrarda kana neden olan herhangi bir durumu tedavi etmelidir. Sebep kanser veya böbrek hastalığı gibi bir şeyse, erken teşhis erken tedaviye imkan tanır. Bunlar da daha iyi sonuçlara yol açar.

İdrarda Kan Görülmesi Açısından Kimler Risk Altındadır?

İdrarda kan görülme olasılığı en yüksek olan kişiler, üriner sistem enfeksiyonları, ürolojik anatomik anormallikler, ailede ürolojik hastalık öyküsü ve bazı genetik durumlar gibi hematüriye neden olduğu bilinen mevcut hastalıkları olan kişilerdir. Örneğin kişinin böbrek hastalığı veya böbrek taşı varsa ya da ailesinde böbrek hastalığı öyküsü olan birileri varsa daha fazla risk altında olabilir. Kan sulandırıcılar ve bazı ağrı kesiciler gibi belirli ilaç türlerini kullananlar da daha fazla risk altında olabilir. İdrarda kan görülürse tetkikin yapılması geciktirilmemelidir. Bununla birlikte, bazı eylemler idrarda kan görülme olasılığını artırabilir.

Bunlar şunları içerir:

• Sigara içmek.
• Ağrı kesici ilaçları aşırı kullanmak.
• Radyasyona ve bazı kimyasallara maruz kalma öyküsü.
• Mesleki riskler (metaller, dumanlar, boyalar, kauçuklar).
• Uzun mesafeler boyunca koşmak veya jogging yapmak.
• Şiddetli cinsel aktivite.

Bu davranışlardan bazılarından kaçınarak idrarda kan görülme olasılığı azaltılabilir. Yeterli miktarda sıvı (tercihen su) içerek uygun şekilde hidratlı kalmanın idrar yolları ve vücut için iyi olduğu doğrudur. Susuz kalındığında idrarın rengi daha koyu olur. Aşırı susuz kalındıysa idrar muhtemelen kanlı olacaktır.

Ne Zaman Bir Doktorla İletişime Geçilmelidir?

İdrardaki kan asla görmezden gelinmemelidir. İdrarda kan görülürse veya kişinin hematüri ile ilgili başka belirtileri varsa bir doktora başvurması önemlidir. İdrarda kan görülürse panik yapmaya gerek yoktur, özellikle de kişi regl dönemindeyse veya pancar gibi bir şey yediyse. Bununla birlikte konu hakkında bir doktoru bilgilendirmek iyi bir fikirdir. Sadece bir idrar yolu enfeksiyonu olsa bile, her türlü durumu erkenden yakalamak daha iyidir. Doktor, idrarda kana neyin neden olduğunu bulmak ve başarılı bir tedavi planı oluşturmak için kişiyle birlikte çalışacaktır.