Ekimoz (Morarma) Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Ekimoz (Morarma) Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Ekimoz, morarmaların tıbbi terimidir. Bunlar, kanın derinin altında birikmesiyle oluşur. Bir kan damarının yırtılmasıyla meydana gelir. Ekimozlar, deride siyah-mavi ya da kırmızıdan mora uzanan bir iz gibi görünür. Ekimozlar iyileşirken renk değiştirir ve çoğu tedavi gerektirmez. Nedeni açıklanamayan morarmalar, altta yatan bir tıbbi durumun işareti olabilir.

Ekimoz (Morarma) Nedir?

Ekimoz, bir morarma/çürük için kullanılan tıbbi terimidir. Morarma ya da çürük (kontüzyon), derinin altındaki hasarlı, sızıntı yapan kan damarları nedeniyle oluşan ciltteki renk değişikliğidir. Derinin altında kan birikse bile, deri açılmadıkça dışarıdan kanama olmaz.

Kan birikimi, morarmayı görünür hale getirir. Ekimozlar, deride rengi siyah, mavi, mor, kahverengi veya sarı aralığında değişebilen bir iz oluşturur. Vücuttaki kan hücreleri, hasarlı kan damarlarını onararak iyileşmeye yardımcı olur.

Ekimoza Benzer Diğer Kanama Türleri Nelerdir?

Ciltte renk değişikliğine neden olan birkaç kanama türü vardır. Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Hematom: Trafik kazası ya da büyük bir düşme gibi travmalar hematoma neden olabilir. Hematom, kan damarlarının dışında oluşan daha büyük bir kan birikimidir. Genellikle kabarıktır ve dokunulduğunda ağrı yapar.
• Peteşi: Bunlar, deride nazik baskı uygulandıktan sonra beyazlamayan, kızılımsı noktalardan oluşan (2 milimetreden küçük) iğne ucu büyüklüğünde alanlardır.
• Purpura: Bu, derinin altındaki küçük kanamadır. Purpura, ekimozdan daha küçük ama peteşiden daha büyüktür.

Ekimoz (Morarma) Kimlerde Görülür?

Ekimozlar çok yaygındır ve yaşamın bir döneminde herkesi etkiler. Ekimozlar; düşme, kaza, spor yaralanması veya tıbbi bir işlem sonrasında ortaya çıkabilir.

Bazı kanama bozuklukları ve tıbbi durumlar, kişiyi ekimozlara daha yatkın hale getirebilir.

Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Kanser veya karaciğer hastalığı bulunması.
• Kolay moraran aile üyelerinin bulunması.
• Aspirin veya kan sulandırıcılar gibi kanı incelten ya da pıhtılaşmayı durduran ilaçların kullanılması.
• Ağrı için ibuprofen veya naproksen gibi steroid olmayan antiinflamatuar ilaçların düzenli kullanılması.
• Hemofili, von Willebrand hastalığı veya başka bir pıhtılaşma bozukluğu gibi bir kanama bozukluğu bulunması.
• Düşük trombosit sayısı (trombositopeni) yaşanması.
• C vitamini veya K vitamini eksikliği bulunması.

Bir Ekimozun (Morarma) Belirtileri Nelerdir?

Ekimozlar; morarmanın türüne, nedenine ve yerine bağlı olarak boyut, şekil ve renk açısından değişir.

Bir ekimozun belirtileri şunları içerir:

• Morarmaya dokunulduğunda ağrı veya hassasiyet (sızlama hissi).
• Cilt renk değişikliği (kırmızıdan mora, siyaha, kahverengiye veya sarıya).
• Deride şişlik veya kabarık bir kitle (hematom).

Ekimozlar (Morarma) Hangi Renktedir?

Ekimozlar bazen “siyah-mavi izler” olarak adlandırılır. İlk başta kırmızı veya morumsu görünebilir. Koyu ten rengi olan kişilerde mor, koyu kahverengi veya siyah morarma fark edilebilir. Bölge iyileştikçe morarma daha açık bir kahverengi, yeşil veya sarı tona dönebilir.

Ekimozların (Morarma) Sebepleri Nelerdir?

Yırtılan kan damarları, deride morarmaların oluşmasına neden olur. Kan damarları, kanı vücutta taşıyan tüplerdir. Kan damarları, çatlamış bir boru gibi yırtılabilir veya sızdırabilir. Bu durum, kanın kan damarından dışarı sızmasına ve derinin altında birikmesine yol açar çünkü kanın vücuttan çıkabileceği bir açıklık (yara) yoktur. Kanın birikmesi, deride morarma (cilt renk değişikliği) şeklinde görünür bir işaret oluşturur. Kan hücreleri (trombositler), kan damarlarındaki sızıntıyı onarmak için vücudun “tesisatçıları” gibidir. Trombositler, vücudun içinde kanamayı durdurarak morarmanın iyileşmesini sağlar.

Kan damarlarının yırtılmasının birkaç yolu vardır. Bunlar aşağıdakileri içerir:

• Vücutta bir yaralanma veya fiziksel travma.
• Yaşlanan cilt.
• Bir ilaç kullanımının belirtisi (antikoagülanlar, antiplatelet ilaçlar, aspirin veya steroidler gibi).
• Trombosit sayısını etkileyen bir durum bulunması veya bu sayıyı etkileyen bir tedavi alınması (otoimmün hastalıklar, lösemi veya hemofili gibi).

Ekimozlar (Morarma) Nasıl Teşhis Edilir?

Hem kişi hem de doktor, özellikle derideki izlerin görünümü ve rengi başta olmak üzere belirtilere bakarak ekimozu tanıyabilir. Doktor, belirtilere göre hangi ekimoz türünün bulunduğunu daha ayrıntılı olarak belirleyebilir.

Sık morarma veya nedeni açıklanamayan morarma yaşanıyorsa, doktor olası nedenleri dışlamak için testler isteyebilir.

Bu testler aşağıdakileri içerir:

• Kemik kırıklarını kontrol etmek için röntgen.
• Pıhtılaşma bozukluklarını ve vitamin eksikliklerini kontrol etmek için kan testleri.

Ekimozlar (Morarma) Nasıl Tedavi Edilir?

Morarmaların çoğu zamanla solar ve tedavi gerektirmez. Daha ciddi morarmalar tedavi gerektirebilir.

Morarmaların daha hızlı iyileşmesine yardımcı olmak için şunlar yapılabilir:

• Şişliği önlemek ve ağrıyı azaltmak için yaralanan bölgeyi dinlendirmek ve yüksekte tutmak.
• Yaralanmadan sonraki ilk 24 ila 48 saat boyunca buz kompresi uygulamak. Buz kompresini bir havluya sarıp her seferinde 15 dakikadan fazla olmayacak şekilde uygulamak. Gün boyunca tekrarlamak.
• İki gün sonra yaralanan bölgeye ısıtıcı ped veya ılık kompres uygulamak. Gün boyunca birkaç kez ısı uygulanabilir.
• Ağrıyı azaltmak için asetaminofen gibi reçetesiz ağrı kesici almak. Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçları kullanmadan önce doktorla görüşmek.

Ekimoz (Morarma) Varsa Ne Beklenmelidir?

Ekimozlar estetik açıdan rahatsız edici olabilir ancak çoğu morarma tedavi olmadan solar. Bazen morarma daha ciddi bir sorunun işareti olabilir, bu nedenle nedeni açıklanamayan veya büyük morarmalar varsa doktorla konuşulmalıdır. Hematom gibi belirli ekimoz türleri tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Ekimozlar (Morarma) Ne Kadar Sürer?

Morarmanın ne kadar süreceği, morarmaya neyin neden olduğuna ve morarmanın türüne bağlı olarak değişir. Çoğu morarma, tedavi olmadan iki hafta içinde geçer. Daha ciddi morarmalar ve hematomlar bir ay veya daha uzun sürebilir.

Ekimozlar (Morarma) Nasıl Önlenir?

Herkes morarma yaşar. Yaralanma ve ekimoz riskini azaltmak için şu adımlar atılabilir:

• Zeminleri ve odaları takılmaya yol açabilecek engellerden arındırmak.
• Kapı eşiklerinden ve yürüyüş yollarından mobilyaları uzak tutarak sert yüzeylere çarpma riskini azaltmak.
• Az ışıklı alanlarda yürürken ışık veya el feneri kullanmak.
• Diyette yeterli vitamin almak.
• Temas sporları yaparken, bisiklete binerken veya motosiklet kullanırken kask ve dizlik gibi koruyucu ekipman kullanmak.

Ekimoz (Morarma) İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlar yaşanırsa doktor ile iletişime geçilmelidir:

• Görme sorunlarıyla birlikte morarmış göz veya göz çevresinde.
• İki haftadan uzun süren morarma.
• Sık ve büyük morarmalar.
• Morarmış bölgede kitle (hematom).
• Ağrılı şişlik.
• Yaralanmadan günler sonra devam eden ağrı.
• Aynı bölgede tekrarlayan morarma.
• Nedeni açıklanamayan morarma.
• Burun kanaması, idrarda kan veya dışkılama sırasında kan gibi olağandışı kanama.

Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Muayene randevusu sırasında doktora aşağıdaki soruları sormak faydalı olabilir:

• Morarmaya neden olan şey nedir?
• Neden morarmaya yatkınım?
• Morarmalara bir durumun neden olup olmadığını anlamak için kan testleri yaptırmalı mıyım?
• Morarma riskini azaltmak için hangi adımlar atılabilir?
• Komplikasyon belirtileri açısından nelere dikkat edilmelidir?

Ekimoz (Morarma) İçin ICD Kodu Nedir?

Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD), doktorların klinik ortamlarda durumları tanılaması ve sınıflandırması için kullanılan bir araçtır. Ekimoz için ICD-10-CM kodu R58’dir.

Ekimoz (morarma), yaşamın bir döneminde herkesi etkileyen yaygın bir durumdur. Kolay morarma eğilimi varsa veya nedeni açıklanamayan morarmalar ortaya çıkıyorsa doktora başvurulmalıdır. Doktor, tedavi gerektirebilecek belirli durumları dışlamak isteyecektir. Yaralanmadan kısa süre sonra buz uygulamak morarmayı azaltabilir. Morarmaların çoğu, tedavi olmadan birkaç hafta içinde geçer.