Diüretikler Nelerdir? Hangi Durumlarda Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?

Diüretikler Nelerdir? Hangi Durumlarda Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Diüretikler veya idrar söktürücüler, böbreklerin idrara fazladan tuz ve su atmasına yardımcı olur. Diüretikler bu şekilde fazla sıvıyı temizler ve kan basıncını düşürür. Diüretikler ayrıca kalp yetmezliği veya diğer tıbbi sorunlar nedeniyle vücuda çok fazla sıvı topladığında da yardımcı olur.

Diüretik Nedir?

Diüretikler (idrar söktürücüler olarak da bilinir) vücuttaki fazla sıvı ve tuzu dışarı atmaya yardımcı olan ilaçlardır. Daha sık idrara çıkmaya neden olurlar, bu nedenle mümkünse sabahları kullanılmalıdırlar. Diüretikleri her gün aynı saatte günde bir veya iki kez almak gerekebilir.

İdrar söktürücüler böbreklerin vücuttaki fazla tuz ve suyu idrarla atmasını sağlar. Diüretikler vücuttaki fazla sıvıyı temizleyerek, kalbin pompalaması gereken kandaki sıvı miktarını azaltır. Bu, böbrekleri iyi çalışmayan veya ödem, kalp yetmezliği veya yüksek tansiyonu olan kişilere yardımcı olur.

Kişide kalp yetmezliği olduğunda, kalbi gerektiği kadar iyi pompalayamaz ve sıvıların birikmesine izin verir. Bu nedenle pompalayacak daha az sıvı olması kalbe olan talebi hafifletir. Kan damarlarından geçmesi gereken sıvının daha az olması kan basıncını düşürmeye yardımcı olur. Diüretikler ayrıca kan damarlarının genişlemesine yardımcı olur, bu da kan basıncını düşürmeye yardımcı olmalarının bir başka yoludur.

İnsanlar diüretikleri genellikle hap şeklinde alırlar ancak doktor bu ilaçlardan bazılarını hastanede kalınan süre boyunca koldaki bir damar yolu yardımıyla da verebilir.

Diüretik Türleri Nelerdir?

Diüretik türleri şunları içerir:

• Tiyazid diüretikleri (hidroklorotiyazid veya klortalidon)
• Loop diüretikler (furosemid veya bumetanid). Doktor bu güçlü ilaçları düşük GFR (glomerüler filtrasyon hızı) olan kişiler için tercih eder
• Potasyum tutucu diüretikler (triamteren veya amilorid). Bunlar çok fazla potasyum kaybetmeye izin vermez
• Bir hapta iki tür (triamteren ve hidroklorotiyazid). Bunlar çok fazla potasyum kaybedilmesini önler

Farklı diüretikler böbreklerin belirli bölümlerini etkileyerek tuzu yeniden emmelerini engeller. Tiazid diüretikler ve potasyum tutucu diüretikler böbreğin bir bölümünde çalışır. Loop diüretikler başka bir bölümde çalışır.

Tiyazid diüretikler ABD’lilerin yüksek tansiyon tedavisinde kullandıkları en yaygın diüretiklerdir. Bu türden hidroklorotiyazid, doktorların en sık reçete ettiği ilaçtır.

Diüretikler Neyi Tedavi Eder?

Diüretik ilaçlar aşağıdakilere yardımcı olabilir:

• Yüksek tansiyon
• Kalp yetmezliği
• Kardiyomiyopati (kalp kası hastalığı)
• Pulmoner ödem (akciğerlerde sıvı birikmesi)
• Assit (karın boşluğunda sıvı birikmesi)
• Böbrek yetmezliği
• Nefrotik sendrom (idrarda çok fazla protein olması)
• Yüksek göz içi basıncı (gözde sıvı birikmesi)
• Kafa içi basınç artışı (beyinde sıvı birikmesi)

İdrar Söktürücülerin Avantajları Nelerdir?

İdrar söktürücü haplar, özellikle yüksek tansiyon tedavisinde birçok insana iyi sonuçlar verir. Ayrıca insanlar genellikle diüretiklerle kötü yan etkilere sahip olmazlar. Bitkisel takviyeler gibi bazı doğal seçenekler yardımcı olabilir ancak idrar söktürücüler daha güvenilir sonuçlar sağlayabilir. Kahve veya çay gibi doğal diüretiklerdeki kafein daha fazla idrar çıkmayı sağlasa da etkileri uzun sürmez.

Diüretiklerin Yan Etkileri Nelerdir?

Diüretiklerin olası yan etkileri şunlardır:

• Mide rahatsızlığı, gaz veya ishal
• İştah kaybı
• Saç dökülmesi
• Yorgunluk
• Baş ağrısı
• Gut hastalığı
• Ereksiyon olmada zorluk
• Düşük potasyum (bazı türler için)
• Kas krampları
• Diyabetli kişilerde daha yüksek kan şekeri
• Dengesiz elektrolitler

Çoğu insan ciddi bir sorun yaşamadan diüretik alabilir. Ancak doktor idrar söktürücü alırken böbreklerin doğru çalıştığından ve potasyum seviyesinin normal olduğundan emin olmak isteyecektir. Kişi hamileyse, emziriyorsa veya böbrekleri ya da karaciğeriyle ilgili sorunları varsa diüretiklerin riskleri doktoruyla konuşulmalıdır.

İdrar söktürücü ilaçlar, idrar söktürücü kullanılmayan zamanlara göre daha sık idrar yapmaya neden olur. Çok yüksek dozda idrar söktürücü alınıyorsa veya yeterince sıvı tüketilmiyorsa susuz kalınabilir. Yeterince sıvı içilmezse idrar söktürücüler kabızlığa yol açabilir.

Diüretikler Ne Kadar Sürede Etki Etmeye Başlar?

Diüretikler genellikle alındıktan bir ya da iki saat sonra etki etmeye başlar. Zaman geçtikçe kişiyi daha az etkilerler, bazıları altı saatten sonra neredeyse hiç etki göstermezler. Kan basıncının düşmeleri birkaç hafta sürebilir.

İdrar Söktürücü Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

İdrar söktürücü kullanırken aşağıdakilere dikkat edilmelidir:

• Tüketilen tuz miktarını sınırlamak.
• Susuz kalmamaya dikkat etmek.
• Böbrek fonksiyonlarını kontrol etmek için doktorun istediği kan veya idrar testlerini yaptırmak.
• Dozu kendi başına değiştirmek yerine doktora danışmak.
• Doktorla takip randevularına devam etmek.

Ne Zaman Doktor ile İletişime Geçilmelidir?

Kişi kendisini rahatsız eden aşağıdakiler gibi idrar söktürücü yan etkilerini yaşadığında doktoruyla iletişime geçmelidir:

• Kalp çarpıntısı
• Baş dönmesi
• Dehidrasyon

Ayrıca kişi hamile kalmayı planlıyorsa (veya hamile olduğunu öğrendiyse) doktoruna da haber vermelidir, böylece doktor onun için en güvenli tansiyon ilacını bulabilir.

Yeni bir ilaç için reçete almak tedirgin edici olabilir. İdrar söktürücülerin günlük hayatı nasıl etkileyeceği merak edilebilir. Eskisinden daha fazla idrar yapmaya alışmak biraz zaman alabilir ancak bu sadece idrar söktürücünün işe yaradığı anlamına gelir. Doktor yapılan şeyi değiştirmeyi söylemediği sürece aynı dozu almaya devam etmek gerekir. Kullanılan idrar söktürücü kişiye yan etkiler yaşatıyorsa, doktora farklı bir ilaca geçilip geçilemeyeceği danışılabilir.