Ayakların Kötü Kokmasının Nedenleri Nelerdir?

Ayakların Kötü Kokmasının Nedenleri Nelerdir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Genetik, hormonlar, ilaçlar ve stres ayakların ekstra kötü kokmasının birkaç nedenidir.

İnsan vücudu bir karışım gibidir: Biraz bakım ve bolca maruz kalmayla zamanla alıştığımız narin bir koku koleksiyonu. Koku kesinlikle oradadır ancak her zaman rahatsız edici değildir.

Ancak karışım dengesizleşirse, sarsıcı sonuçlar doğurabilir. Ayaklarımız da bunun yaygın bir suçlusudur.

Ayak kokusunun tıbbi adı "bromodozis"tir.

Her Ayak Kötü Kokar mı?

Tüm ayakların bir miktar kokusu olacaktır, bu kaçınılmazdır. Ortalama bir ayak 250.000'den fazla ter bezine sahiptir ve tıpkı vücudumuzun geri kalanı gibi ayaklarımız da bakterilerle doludur.

Ayak kokusu ve enfeksiyonları, ciltte ve ayakkabılarda yaşayan bakterilerin terimiz ile beslenmesiyle oluşur. Bu, sirke gibi kokan asidik bir yan ürün üretir.

Sirke kokusu yaygın bir kokudur ancak ayak kokusu aynı zamanda peynir, lahana, çürük yumurta, çamaşır suyu ve daha fazlasını da içerebilir.

Bakteriler, mantarlar ve tüm o sevimli küçük canlılar sıcağı, nemi ve karanlığı sever ve ayakkabıların içi bunun gerçekleşmesi için en iyi yerdir.

Ayaklarımız zaman zaman biraz kötü kokacaktır ancak tüm ayaklar kötü kokmaz. Gelin ayak kokusunu artırabilecek bazı durumlara bir göz atalım.

Ayak Kokusunun Nedenleri Nelerdir?

Ayaklarımızın neden pek de çekici olmayan bir kokuya sahip olduğunu merak mı ediyorsunuz? Bunun pek çok olası nedeni var. İşte bunlardan bazıları:

Terleme

Terli ayaklar, kokunun gelişmesi için mükemmel bir ortam yaratır ve ne kadar terlediğimiz aşağıdakiler gibi çok çeşitli faktörlere bağlıdır:

• Hava durumu.
• Ne sıklıkla (ve yoğunlukta) egzersiz yapıldığı.
• Ayakkabı tercihleri.
• Genetik.
• Yaş ve cinsiyet.
• Ergenlik, hamilelik, menopoz ve daha fazlasına bağlı hormonal değişiklikler.
• Genel sağlık durumu.
• Stres seviyeleri.

Koşullar ne olursa olsun kişi çok terliyorsa, hiperhidroz adı verilen ter bezlerini etkileyen bir rahatsızlığı olabilir. Böyle bir durumdan muzdarip olduğunu düşünenler konuyu bir doktorla görüşmelidir. Böylece neden bu kadar çok terlediklerini ve bunu en iyi şekilde nasıl tedavi edebileceklerini belirleyebilirler.

Mantar Enfeksiyonları

Sporcu ayağı (tinea pedis) gibi bulaşıcı mantar rahatsızlıkları ayakların kokmasına neden olabilir. Nasıl koktukları enfeksiyonun kendisine ve kişisel vücut kokusuna bağlıdır. Ancak genel kanı mantar enfeksiyonlarının ayakların kötü, peynir veya maya gibi kokmasına neden olduğudur.

Bazı mantar enfeksiyonları reçetesiz satılan ilaçlarla tedavi edilebilir, bazıları ise reçeteli ilaçlar gerektirir. Ayak parmaklarını kontrol ettirmeden önce çok uzun süre beklememek gerekir.

Mantar enfeksiyonlarına en çok soyunma odaları gibi halka açık, sıcak ve nemli alanlarda yakalanma olasılığı yüksektir. Bunlardan kaçınmak için ayakkabılar, terlikler veya çoraplar asla kimseyle paylaşılmamalı ve diğer insanların çıplak ayakla dolaşabileceği spor salonları, yüzme havuzları veya saunalar gibi ortak alanlarda mutlaka terlik giyilmelidir.

Bakteriyel Enfeksiyon

Ayaklarımız inanılmaz derecede çok çalışır ve bu süreçte onları yaralamamız alışılmadık bir durum değildir. Ayakların su toplaması, batık ayak tırnakları ve kesikler, enfekte olabilen yaygın ayak yaralarından sadece birkaçıdır.

Koku, uğraşılan enfeksiyona bağlıdır. Staph genellikle peynir veya maya gibi kokma eğilimindeyken, oyuklu keratolizin kötü, kükürtlü bir kokuya sahip olma olasılığı daha yüksektir.

Bu durumlardan herhangi birini fark edildiğinde tedavi için bir doktora başvurulmalıdır.

Tıbbi Durumlar

Podiatrik karışımı değiştirme potansiyeli olan birçok tıbbi sorun vardır. En yaygın olanlardan birkaçı şunlardır:

• Aşırı kilo ve obezite: Aşırı kilo veya obezite hormon seviyelerini etkileyebilir ve aşırı terlemeye yol açabilir. Ne kadar çok terlenirse, o kadar çok koku üretme ihtimali vardır.
• Böbrek veya karaciğer hastalığı: Böbreklerimiz ve karaciğerimiz vücudumuzun doğal filtrasyon sistemi olarak hizmet eder. Düzgün çalışmadıklarında, toksinler birikerek çamaşır suyu benzeri bir kokuya neden olabilir.
• Tiroid rahatsızlıkları: Hormonlarımızı etkileyen herhangi bir tıbbi rahatsızlık ter üretimini artırabilir ve bunun sonucunda ayaklarımızın sirke gibi kokmasına neden olabilir.
• Kyetococcus sedentarius: Kyetococcus sedentarius, bazı insanların ayaklarında büyüyen bir bakteridir. Tıbbi açıdan normalde zararsız olsa da kükürtlü bir bileşik oluşturarak ayakların çürük yumurta gibi kokmasına neden olabilir. Ayak kokusunun nedeni buysa, muhtemelen topikal antibiyotiklere ihtiyaç olacaktır.

Diyabet de bu listede yer alır ancak durum biraz daha karmaşıktır çünkü bu durum vücut kokusunu dört farklı şekilde etkileyebilir:

• Diyabet bazen aşırı terlemeye neden olur. Yukarıda da bahsedildiği gibi bu durum ayaklara sirke benzeri bir kokusu verebilir.
• Kötü yönetilen diyabet, insanların ayaklarında his kaybına neden olabilir. Farkında olmadan ayağı yaralamak veya bunu tedavi ettirmemek tehlikeli, kötü kokulu enfeksiyonlara yol açabilir. Diyabetle yaşayan insanların ayaklarındaki yaralar açısından düzenli kontroller yaptırmaları hayati önem taşımaktadır.
• Diyabet kaynaklı ketoasidoz yaşanıyorsa vücut kokusu meyveli bir koku alabilir. Bunun nedeni, yüksek keton seviyelerinin kanın asiditesini artırmasıdır. Bu, diyabetin yaşamı tehdit eden bir komplikasyonudur, bu nedenle böyle bir durumda hemen acil servise başvurulmalıdır.
• Bazı diyabet ilaçları "hayalet koku algısı" adı verilen bir yan etkiye neden olabilir. Başka bir deyişle kişi biraz koktuğunu düşünebilir ama aslında bir sorun yoktur.

İlaçlar

Yaygın ilaçların ne kadar çoğunun olası bir yan etki olarak terlemeyi veya ayak kokusunu içerdiğine şaşırabilirsiniz. Özellikle kokuya neden olan ilaçları içeren beş ilaç sınıfı şöyledir:

• Trisiklik antidepresanlar.
• Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar).
• Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar.
• Diyabet ilaçları.
• Steroidler.

Ayak kokusunu etkileyebilecek başka birçok ilaç vardır. Bu yan etkiyi yaşadığını düşünenler durumu doktorlarıyla görüşmelidir. Bir ilacı bırakmak tehlikeli olabilir, bu nedenle doktorun onayını almadan herhangi bir değişiklik yapmamak gerekir.

Ayakkabı Sorunları

Ayaklarımız ancak giydiğimiz ayakkabılar ve çoraplar kadar iyi kokabilir. Tasarım ne kadar açık ve nefes alabilir olursa, ayakkabıların ter tutma olasılığı o kadar az olur.

Pamuk, nem emici yün veya nem emici sentetiklerden yapılmış çoraplar seçerek ayakların kuru kalmasına yardımcı olunabilir. Pamuk veya deri gibi doğal malzemelerden yapılmış ayakkabılar seçilmelidir. Bu doğal malzemeler ayaklardaki nemin buharlaşmasına izin verir. Naylon veya plastik gibi insan yapımı malzemeler nemi hapseder.

Her gün aynı ayakkabı giyiliyorsa ona kuruması için gereken zaman tanınmıyor olabilir. Bir çift ayakkabı ne kadar uzun süre giyilirse, o kadar fazla ter ve bakteri birikir. Hatta her gün değiştirilen (ve düzenli olarak temizlenen) iki çift ayakkabıya sahip olmak bile, kötü şeylerin birikmesini azaltmaya yardımcı olabilir.

Hijyen Sorunları

Ayaklar duşta iyice temizlendikten sonra bile hala kötü kokuyorsa, bu tıbbi bir sorunla karşı karşıya olunduğunun bir işaretidir. Ancak duştan sonra iyi kokuyorlarsa ve yukarıda listelenen diğer nedenlerden hiçbiri kişiye uymuyorsa, kişisel hijyen rutinini yeniden değerlendirmenin zamanı gelmiş olabilir.

Eğer koku sorununu çözülemiyorsa ve takviye alma zamanı geldiyse, bir doktordan ayak nemini tedavi etmek için tasarlanmış reçeteli bir ilaç istenebilir.