Sarsılmış Bebek Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Sarsılmış Bebek Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Sarsılmış bebek sendromu, çocuk kendisine bakan kişi tarafından şiddetli bir şekilde sarsılarak salladığında meydana gelen ciddi bir çocuk istismarıdır. Bu durum, bebeğin beyninde şişmeye, morarmaya ve kanamaya neden olur ve beyin hasarına, ömür boyu engellere ve hatta ölüme yol açabilir. Bu durum genellikle, bebek ağlamayı durdurmadığında ona bakan kişinin sinirlenmesiyle meydana gelir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Nedir?

Sarsılmış bebek sendromu, bebek şiddetli bir şekilde sarsıldığında meydana gelen bir beyin yaralanması türüdür. Bu durum bebeklerin beyinlerinde ve beyinlerinin etrafında şişmeye, morarmaya ve kanamaya neden olabilir. Sarsılmış bebek sendromu çocuğun gözlerine, boynuna ve omurgasına da hasar verebilir. Başka bir ismi ise istismara bağlı kafa travmasıdır.

Bebeklerin kafaları, vücutlarının geri kalanına kıyasla çok büyük ve ağırdır. Bir bebek sarsıldığında, beyni kafatasının yanlarına çarparak ileri geri hareket eder. Sarsıntı, beyinde veya gözlerinin arkasında kanamaya neden olabilir.

Sarsılmış bebek sendromu çoğunlukla bir ebeveynin veya bakıcının bebeğin ağlaması nedeniyle sinirlenmesi veya öfkelenmesiyle ortaya çıkar. 5 saniyelik kısa bir sarsıntıyla bile meydana gelebilir. Ortaya çıkan yaralanmalar beyin hasarına, kalıcı sakatlıklara ve ölüme yol açabilir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Neden Olur?

Ebeveynler veya bakıcılar, bebek uzun süredir ağladığı için onu sarsabilirler. Bebeği sarsmanın ağlamasını durduracağını düşünebilirler. Bazı ebeveynler veya bakıcılar çeşitli nedenlerle stres altında olabilir. Çocuğa bakmanın getirdiği sorumluluklarla başa çıkamayacak kadar sinirlenebilir ve bunalabilirler. Bazıları ise bebeği sarsmanın ne kadar tehlikeli olabileceğinin farkında olmayabilir.

Ağlamak bebeklerde normal bir davranıştır. Bebekler zaman zaman teselli edilemez bir şekilde ağlayabilirler. Bebeği sarsmak, vurmak veya fırlatmak asla kabul edilemez bir durumdur.

Sarsılmış Bebek Sendromu Kimleri Etkiler?

Sarsılmış bebek sendromu herkesi etkileyebilir. Bebeği sarsan kişilerin çoğu bebeğe doğrudan bağlı (ebeveyn) veya dolaylı bağlı (bebek bakıcısı, ikincil aile üyeleri) kişilerdir. Sarsılmış bebek sendromu herhangi bir etnik grup, gelir aralığı ve aile yapısındaki ailelerde görülebilir.

Sarsılmış bebek sendromu en sık 1 yaşından küçük bebekleri etkiler. 2 ila 8 aylık bebekler en yüksek risk altındadır. Durum genellikle 2 yaşından büyük çocuklarda meydana gelmez ancak 6 yaşına kadar çocuklar bu tür bir istismarın kurbanı olabilir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Ne Kadar Yaygındır?

ABD'de yılda 600 ila 1.400 sarsılmış bebek sendromu vakası yaşanmaktadır. Bu durum, ABD'de 5 yaşından küçük çocuklarda çocuk istismarı ölümünün en yaygın nedenidir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Bebekleri Nasıl Etkiler?

Sarsılmış bebek sendromu ciddi tıbbi sorunlara neden olabilir. Bunlar:

• Subdural hematom: Çocuğun beyninin yüzeyi ile dura (beynini çevreleyen sert dış zar) arasında kan birikmesi. Bu, çocuğun beyni ile dura arasındaki damarların aşırı gerilmesi durumunda meydana gelebilir, yırtılmaya ve kanamaya neden olur.
• Subaraknoid hemoraj: Çocuğun beyni ile araknoid (beyni çevreleyen ağ benzeri zar) arasında kanama.
• Doğrudan beyin travması: Bu, çocuğun beyni kafatasının iç yüzeylerine çarptığında meydana gelebilir.
• Beyin hasarı: Çocuk sarsma sırasında nefes almayı durdurursa oksijen eksikliğinden beyin hasarı olabilir.
• Beyin hücresi hasarı: Yaralı sinir hücreleri, çocuğun beynindeki oksijen yoksunluğunu artıran kimyasallar salabilir.
• Retinal hemorajlar: Çocuğun retinasının arkasında kanama.
• Boyun ve omurilik hasarı: Çocuğun servikal omurilik sinirlerine yaralanma.
• Kırıklar: Bu, kafatası kırıkları yanı sıra bebeğin kaburgaları, köprücük kemiği, kolları ve bacaklarındaki kırıkları içerebilir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Belirtileri Ne Zaman Görülür?

Sarsılmış bebek sendromu belirtileri çocuk sarsıldıktan hemen sonra görülebilir. Belirtiler genellikle dört ila altı saat içinde zirveye ulaşır. Bazı belirtiler hemen ortaya çıkabilir ancak bazen belirtiler yaşamın ilerleyen dönemlerine kadar ortaya çıkmayabilir. Bazı çocuklar, bebekken sarsıldıkları için hayatlarının ilerleyen dönemlerinde dikkat ve davranış sorunları yaşayabilir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Sarsılmış bebek sendromu belirtileri şunlardır:

• Gülmemek, mırıldanamamak veya konuşamamak.
• Aşırı sinirlilik.
• Kusma.
• İştahsızlık veya beslenme sorunları.
• Nefes alma güçlükleri.
• Letarji (aşırı yorgunluk, hareket eksikliği ve/veya uyanık kalamama).
• Soluk veya mavi renkli cilt.
• Kollarda veya göğüste morluklar.
• Büyük bir baş veya alın.
• Başının üstünde şişkin, yumuşak nokta.
• Başı kaldırmada yetersizlik.
• Genişlemiş (dilate) göz bebekleri.
• Odaklanmada veya hareketi izlemede yetersizlik.
• Titremeler.
• Koma.

Sarsılmış Bebek Sendromu Fark Edilmeden Kalabilir mi?

Bazen fiziksel şiddetin veya yaralanmanın dışarıdan belirgin belirtiler olmayabilir. Bebeğin sarsıldığını bilmeyen doktorlar, iç yaralanmaları hemen bulamayabilir. Bebeğin belirtilerini virüs gibi başka bir nedene atfedebilirler.

Sarsılmış Bebek Sendromunun Sebepleri Nelerdir?

Bir bebek şiddetli bir şekilde sarsıldığında, sarsılmış bebek sendromu meydana gelebilir. Çocuğun başına vurmak, kasıtlı olarak düşürmek veya fırlatmak da bu duruma neden olabilir. Sarsma veya çocuğa vurma, çocuğun beyninin kafatasının içinde ileri geri hareket etmesine neden olur.

Çocukların beyinleri daha yumuşaktır ve bağları daha zayıftır. Boyun kasları tam olarak gelişmemiştir. Ayrıca başları vücutlarının geri kalanına göre büyük ve ağırdır. Şiddetli sarsma çocuğun damarlarını, sinirlerini ve dokularını yırtar, beyninin şişmesine, morarmasına ve kanamasına neden olur.

Sarsılmış bebek sendromu, çoğunlukla bebeğin teselli edilemez şekilde ağlamasıyla başa çıkamayan bunalmış ve hayal kırıklığına uğramış bir ebeveyn ya da bakıcının elinde ortaya çıkar. Bakıcı öfkelenir veya strese girer ve kontrolünü kaybeder. Çoğu zaman o kişi bebeğe zarar vermek istemese de bu yine de bir tür çocuk istismarıdır.

Sarsılmış Bebek Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Sarsılmış bebek sendromunu teşhis etmek zor olabilir çünkü:

• Doktorlar bebeğin sarsıldığı hakkındaki doğru bilgiyi alamayabilir.
• Bebekler ve çok küçük çocuklar doktorlara ne olduğunu veya neyin ağrıya sebep olduğunu söyleyemez.
• Sarsılmış bebek sendromunun birçok belirtisi (sinirlilik, kusma veya letarji gibi) virüs enfeksiyonları gibi diğer durumlarda da yaygındır.

Bu nedenle doktorlar sarsılmış bebek sendromunu teşhis etmek için görsel ipuçları ve testler kullanır. Bebeğin gözlerini kanama için kontrol eder, kafasında, kollarında veya bacaklarında izler arar ve boyun ve göğüste morluklar olup olmadığını kontrol ederler.

Sarsılmış Bebek Sendromunu Teşhis Etmek İçin Hangi Testler Yapılır?

Doktorlar sarsılmış bebek sendromunu teşhis etmek için görüntüleme testleri kullanabilir. Bu testler beyinde şişme veya kanama olup olmadığını ve diğer hasarları gösterir. Bu testler şunlar olabilir:

• Röntgen.
• Bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) taramaları.

Doktor ayrıca bebeğin retinasının arkasında kanama olup olmadığını kontrol etmek için göz muayenesi yapabilir. Kanama retinanın üstünde, içinde veya altında olabilir. Bebeğin retinasının katmanları yaralanma sonucu ayrılabilir (retinoskizis). Gözlerinin içindeki jöle kıvamındaki dolgu (vitreus) da kanla dolabilir.

Sarsılmış Bebek Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Bebekte sarsılmış bebek sendromu belirtileri varsa, acil tıbbi tedavi gereklidir. Daha hafif vakalarda ise bebeğin hastanede ilaç alması ve gözlem altında tutulması gerekebilir.

Daha şiddetli vakalarda tedavi hayat kurtarıcı önlemler içerebilir. Doktor bebeğin boğazına nefes tüpü yerleştirerek solunum desteği sağlayabilir. Bir cerrah kanamayı durdurmak veya bebeğin beynindeki şişmeyi azaltmak için ameliyat yapabilir.

Sarsılmış Bebek Sendromunun Seyri Nasıldır?

Sarsılmış bebek sendromu çok ciddi bir durumdur. Seyir, bebeğin yaralanmalarının şiddetine bağlıdır ancak genellikle kötüdür. Bebeklerin yaklaşık %25’i yaralanmaları nedeniyle ölür. Ölüm genellikle şu nedenlerden kaynaklanır:

• Bebeğin kafatası ve beyninde şişme ve baskı.
• Bebeğin beyninde kanama.
• Bebeğin beyin dokusunda yırtılmalar.

Hayatta kalanların %80 kadarı ciddi tıbbi sorunlar, ciddi nörolojik bozukluklar ve ömür boyu sürecek engeller yaşar. Hafif sarsılmış bebek sendromu yaralanmaları yaşayan bebeklerde bile gelişimsel güçlük belirtileri görülebilir. Sarsılmış bebek sendromu, aşağıdakiler de dahil olmak üzere engellere neden olabilir:

• Konuşma ve gelişimsel gecikmeler.
• Öğrenme güçlükleri.
• Görme kaybı veya körlük.
• Kalıcı işitme kaybı.
• Beyin felci.
• Epilepsi.
• Nöbetler.
• Felç.

Sarsılmış Bebek Sendromu Önlenebilir mi?

Bebeklerini sarsan ebeveynler veya bakıcılar, genellikle bebekleri teselli edilemez bir şekilde ağlarken sarsmanın meydana geldiğini söylerler. Bebeklerin ağlaması normaldir ve bu durum bakım veren kişiler için stresli olabilir. Bebeği sarsmanın tehlikelerini anlamak ve bu konuda destek almak, sarsılmış bebek sendromunu önlemeye yardımcı olabilir. Sarsılmış bebek sendromundan kaçınmak için yapılabilecek bazı şeyler şunlardır:

• İlk olarak, bebeğin belirgin bir sorunu olup olmadığını kontrol etmek. Bebeğin bezinin temiz olup olmadığını, aç veya üşümüş olup olmadığını, ateş veya şişlik gibi bir hastalık belirtisi olup olmadığını ve ağrıya neden olan bir şey olup olmadığını kontrol etmek.
• Bebeğin ihtiyaçları karşılandıysa, gürültü kullanmayı denemek. Radyo açmak veya bebeğe şarkı söylemek ve konuşmak işe yarayabilir. Bazen bebekler elektrik süpürgesi, çamaşır makinesi, saç kurutma makinesi veya fan gibi gürültüleri severler.
• Bebeğe oyuncak veya emzik vermek.
• Emzirmek veya bebeğe biberon vermek.
• Bebeği kundaklamak veya sallamak.
• Bebeği arabaya bindirip (uygun şekilde araba koltuğunda sabitlenerek) gezintiye çıkarmak.
• Bebeği bebek arabasına koyup yürüyüşe çıkarmak.
• Bebeği dışarıdaki bir salıncağa bindirmek.
• Bir süreliğine başka birinden (arkadaş, iş arkadaşı, komşu veya aile üyesi) bebeğe bakması için yardım istemek ve böylece bakım işine kısa bir mola vermek.
• Başka kimse yoksa, bebeği güvenli bir şekilde yatağına koymak ve birkaç dakika odadan çıkmak, sakinleşmek. Ağlamanın bebeklere zarar vermeyeceğini ancak sarsmanın vereceğini hatırlamak.

Bebe bakım veren herkesin, bebeği sarsmanın tehlikeleri hakkında bilgi sahibi olduğundan emin olmak gerekir. Bebeğe bakarken stres yaşarlarsa ne yapmaları ve ne yapmamaları gerektiğini bildiklerinden emin olunmalıdır. Referanslar her zaman kontrol edilmeli ve bakıcılar dikkatlice seçilmelidir. Bebek, tamamen güvenilmeyen bir bakıcıya asla bırakılmamalıdır.

Sarsılmış bebek sendromu, bir ebeveynin veya bakıcının bir bebeği şiddetle sarsmasıyla ortaya çıkan ciddi bir fiziksel çocuk istismarı biçimidir. Bu durum çoğunlukla, bebeğin ağlamayı kesmemesi durumunda bakıcının sinirlenmesi veya hayal kırıklığına uğramasıyla ortaya çıkar. Sarsılmış bebek sendromu tamamen önlenebilir bir durumdur. Bebek ağlamayı bırakmıyorsa, yukarıda yer alan ipuçlarından bazıları denenmeli veya güvenilen bir yakından yardım istenmelidir.