Diplopi (Çift Görme) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları inceleyeceğiz. Çift görme genellikle geçici bir sorundur ancak daha ciddi sağlık durumlarının da belirtisi olabilir. Gözleri etkileyen sağlık durumları, diplopinin en yaygın nedenleridir. Bu nedenle görmede herhangi bir değişiklik fark edildiğinde gözlerin hemen muayene edilmesi çok önemlidir.
Diplopi (Çift Görme) Nedir?
Diplopi, çift görme ya da bir nesneyi iki tane görme için kullanılan tıbbi terimdir. Diplopinin tanımı, bakılan tek bir nesnenin iki görüntüsünün görülmesidir.
Çift görme genellikle geçici bir sorundur ancak daha ciddi sağlık durumlarının da belirtisi olabilir. Görmeyi etkileyen bir durum yaşandığında bu korkutucu olabilir. Diplopi derinlik algısını azaltabilir, bu da araç kullanmayı ya da yürümeyi daha zor ve potansiyel olarak güvensiz hale getirebilir.
Çift görme başladığında hemen bir doktora ya da göz bakım uzmanına başvurulmalıdır.
Diplopi (Çift Görme) Türleri Nelerdir?
Bir göz bakım uzmanı çift görmeyi monoküler ya da binoküler olarak sınıflandıracaktır.
- Monoküler diplopi: Gözlerden biri kapatıldığında ya da örtüldüğünde bile çift görmenin sürmesi durumudur. Görmede gölgeler varmış gibi görünebilir. Monoküler diplopi en yaygın olan ve genellikle en az ciddi olan türdür.
- Binoküler diplopi: Her iki göz açıkken çift görmenin olmasıdır. Gözlerden biri kapatıldığında ya da örtüldüğünde kaybolur. Gözlerin hizalanmamış olması ya da görmeyi etkileyen sağlık durumları yaygın nedenlerdir. Binoküler diplopi genellikle daha ciddidir.
Dikey (Vertikal) ve Yatay (Horizontal) Diplopi Nedir?
Göz doktoru, çift görüntülerin görmede nerede ortaya çıktığına bağlı olarak diplopiyi vertikal ya da horizontal olarak da sınıflandırabilir.
- Dikey (vertikal) diplopi, gerçek görmenin üstünde ya da altında ek görüntüler görülmesi anlamına gelir.
- Yatay (horizontal) diplopi, çift görüntülerin yan yana görülmesidir.
Diplopi (Çift Görme) Ne Kadar Yaygındır?
Diplopi çok yaygındır. Uzmanlar, Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl 800.000’den fazla kişinin herhangi bir tür çift görme yaşadığı için bir göz bakım uzmanına başvurduğunu tahmin etmektedir.
Bu aynı zamanda insanların acil servise gitmesinin de en yaygın nedenlerinden biridir. Her yıl yaklaşık 50.000 kişi çift görme nedeniyle acil servise gitmektedir.
Diplopinin (Çift Görme) Belirtileri Nelerdir?
Çift görmeye ek olarak, diplopi varsa başka belirtiler de yaşanabilir. Diplopi varsa şunlar görülebilir:
- Baş ağrısı.
- Bulantı (mide rahatsızlığı ya da hasta hissetme).
- Baş dönmesi.
- Göz ağrısı (gözler hareket ettirildiğinde olan ağrı dahil).
Diplopinin (Çift Görme) Sebepleri Nelerdir?
Birçok göz sorunu çift görmeye neden olabilir. Beyni, gözleri ya da bunları kontrol eden sinirleri ve kasları etkileyen her şey diplopiye yol açabilir.
Buna bazı örnekler şunlardır:
- Astigmat.
- Miyopi.
- Hipermetropi.
- Uygun olmayan gözlükler ya da kontakt lensler.
- Katarakt.
- Kuru göz sendromu.
- Migrenler.
- İristeki (gözün renkli kısmı) anormallikler.
- Kraniyal sinir sorunları.
- Proptozis (gözlerin öne doğru belirginleşmesi).
- Keratokonus.
- Baş yaralanmaları.
Diplopi (Çift Görme) İçin Risk Faktörleri Nelerdir?
Herkes çift görme yaşayabilir ancak bu durum en sık 60 yaş üzerindeki yetişkinlerde görülür.
Belirli nörolojik ya da diğer sağlık durumlarının varlığı riski artırabilir. Bunlar aşağıdakileri içerir:
- Miyasteni gravis.
- Vertigo.
- Beyin anevrizmaları.
- İnme.
- Diyabet (diyabete bağlı retinopati dahil).
- B1 vitamini eksikliği.
- Tiroit hastalığı.
- Multipl skleroz (MS).
Diplopi (Çift Görme) Nasıl Teşhis Edilir?
Bir göz bakım uzmanı çift görmeyi ve buna neyin neden olduğunu teşhis edecektir. Göz muayenesi yapacak ve görmeyi görme keskinliği testi ile değerlendirecektir.
Monoküler diplopi varsa, büyük olasılıkla ek testlere gereksinim olmayacaktır. Binoküler diplopi varsa şu testler gerekebilir:
- Manyetik rezonans görüntüleme (MR).
- Bilgisayarlı tomografi (BT).
- Kan testleri.
Bu testler, göz bakım uzmanının gözlerin tüm bölümlerini ve çevresindeki alanı görmesine yardımcı olur, böylece çift görmeye neden olabilecek kemik, kas, beyin ya da omurga sorunları saptanabilir.
Diplopi (Çift Görme) Nasıl Düzeltilir?
Hangi tedavilere gereksinim duyulacağı, diplopiye neyin neden olduğuna bağlıdır. Göz doktoru nedeni tedavi edecektir.
Bazı kişiler için yalnızca yeni ya da ayarlanmış gözlükler veya kontakt lensler gerekir. Bir süre tek gözün kapatılması ya da gözlerin olağan görmesini yeniden kazanmasına yardımcı olmak için özel bir kontakt lens kullanılması gerekebilir.
Göz doktoru, belirtilerin nasıl yönetileceğini, buna diplopinin giderilmesi de dahil olmak üzere, ayrıntılı olarak açıklayacaktır.
Tedaviden Ne Kadar Süre Sonra Daha İyi Hissedilir?
Bu, diplopiye neyin neden olduğuna bağlıdır. Bazı çift görme olguları kendiliğinden geçer, bazıları ise göz bakım uzmanı nedeni tedavi etmeden düzelmez.
Gözdeki sorunu düzeltmek için ameliyat gerekirse (örneğin kataraktın çıkarılması), daha iyi hissedilmesi birkaç hafta sürebilir.
Diplopi (Çift Görme) Varsa Neler Beklenmelidir?
Çift görme genellikle kısa süreli bir sorundur. Görme bozulmuşken araç kullanılmamalı ya da kişinin kendisine ya da başkalarına zarar verebileceği herhangi bir şey yapılmamalıdır. Diplopiye neyin neden olduğuna bağlı olarak günlük rutinde bazı düzenlemeler yapmak gerekebilir.
Diplopi (Çift Görme) Ne Zaman Endişe Vericidir?
Çift görme her zaman endişe vericidir ancak en kötü olasılık varsayılmamalıdır. Çoğu olgu geçicidir. Hatta diplopi kendiliğinden de düzelebilir. Ancak yine de çift görme yaşanıyorsa gözler muayene ettirilmelidir.
Çift görme bir kereden fazla oluyorsa ya da gelip gidiyorsa, geçici (intermittan) diplopi olabilir. Çift görme kendiliğinden düzelmiş olsa bile bir göz doktoruna başvurulmalıdır.
Diplopi (Çift Görme) Nasıl Önlenebilir?
Çift görmeyi özel olarak önlemek için yapılabilecek belirli bir şey yoktur ancak gözlere iyi bakmak ve düzenli olarak göz bakım uzmanına görünmek, sorunları mümkün olduğunca erken fark etmenin en iyi yollarıdır. İyi göz sağlığını korumak için şu adımlar izlenmelidir:
- Sigara kullanılmamalıdır.
- Gün boyunca elektronik ekranlara bakmaya ara vererek gözler dinlendirilmelidir.
- Tüm işlerde, sporlarda ya da hobilerde uygun koruyucu gözlük ya da koruyucu ekipman kullanılmalıdır.
- Her bir ya da iki yılda bir göz muayenesi planlanmalıdır (ya da göz bakım uzmanının önerdiği sıklıkta).
Kişi Kendine Nasıl Bakmalıdır?
Gözlerde ya da görmede meydana gelen her türlü değişiklik göz bakım uzmanına bildirilmelidir. Gözlük ya da kontakt lens kullanılıyorsa, reçetenin gerektiği kadar sık ayarlanabilmesi için gözler düzenli olarak muayene edilmelidir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Görmede herhangi bir değişiklik fark edilir edilmez göz bakım uzmanına başvurulmalıdır. Sorun yalnızca yeni gözlük gereksinimi kadar basit ya da daha ciddi olsa da belirtilerin kötüleşmesi beklenmemelidir.
Ne Zaman Acil Servise Gidilmelidir?
Birkaç saat içinde geçmeyen çift görme yaşanıyorsa ya da aşağıdaki belirtilerden herhangi biri varsa acil servise gidilmelidir:
- Göz ağrısı.
- Baş dönmesi.
- Kas güçsüzlüğü.
- Peltek konuşma.
- Kafa karışıklığı.
Diplopi, inme gibi ciddi beyin sorunlarının ilk belirtisi olabilir ve göz ardı edilmemelidir.
Doktora Hangi Sorular Sorulmalıdır?
Muayene randevusu sırasında doktora şu soruları sormak faydalı olabilir:
- Çift görmeme ne sebep oluyor?
- Bu durum ne kadar sürecek?
- Hangi tedavilere gereksinimim olacak?
- Gözler ve görme ne sıklıkta kontrol edilmelidir?
Neden Aniden Çift Görmeye Başlanır?
Diplopiye neden olan sorun zaman içinde gelişse bile, çift görme genellikle aniden fark edilir. Çift görme ciddi sağlık durumlarının uyarı işareti olabilir ancak çoğu zaman geçici bir sorundur.
Görme değişmeye başlar başlamaz, özellikle de aniden her zamankinden daha kötü hale gelmişse, bir göz bakım uzmanına başvurulmalıdır. Araba kazası ya da düşme gibi bir travma yaşanmışsa ve ardından görme kötüleşmiş ya da çift görme başlamışsa acil servise gidilmelidir.
Gözlerle ilgili bir sorun yaşandığında bu korkutucudur ve bu durum özellikle çift görme olduğunda daha da geçerlidir. Diplopi ciddi bir şeyin işareti olabilse de neredeyse her zaman kısa süreli bir sorundur. Ancak görme yetisi ile ilgili sorunlar hafife alınmamalıdır. Görmede değişiklik fark edildiğinde ya da bir şeylerin doğru gitmediği hissedildiğinde hemen doktora başvurulmalıdır.