Endoskopia; Përdoret në diagnostikimin e sëmundjeve të ezofagut, stomakut, zorrëve të holla dhe të trashë, rajonit të anusit, mëlçisë, fshikëzës së tëmthit, kanaleve biliare, pankreasit dhe peritoneumit. Kryhen procedura si bronkoskopia, gastroskopia, kolonoskopia, rekto-sigmoidoskopia, cistoskopia dhe urodinamika.
BRONKOSKOPIA
Bronkoskopia është një lloj metode endoskopike që përdoret për të ekzaminuar rrugët e frymëmarrjes dhe mushkëritë pas zonës së laringut, për të kryer disa procedura dhe ndërhyrje për diagnozë dhe trajtim. Gjatë kësaj procedure ekzaminohet anatomia e pemës bronkiale dhe mund të diagnostikohen shumë sëmundje, veçanërisht kanceri i mushkërive. Bronkoskopët që përdoren gjerësisht sot janë fleksibël, dhe në këto pajisje, pjesa që hyn në pemën bronkiale të pacientit është mjaft e hollë dhe kështu nuk shkakton shumë shqetësim te pacienti. Imazhi i marrë nga rrugët e frymëmarrjes monitorohet me lenten e vendosur në fund të pajisjes. Gjatë procedurës mund të merret biopsi nga mukoza bronkiale, mund të merret material me furçë, ose mund të ekzaminohet prania e baktereve apo qelizave tumorale në lëngun e marrë duke hedhur serum fiziologjik në pemën bronkiale dhe duke e tërhequr atë mbrapsht.
Bronkoskopia kryhet për dy arsye kryesore:
Për qëllime diagnostike: Kur zbulohen gjetje jonormale në radiografinë e gjoksit ose në tomografinë e kompjuterizuar për arsye të ndryshme, në prani të ngjirjes së zërit që zgjat më shumë se 2 javë dhe nuk konsiderohet drejtpërdrejt si sëmundje e kordave vokale, në prani të një kolle të pashpjegueshme dhe afatgjatë, te pacientët që kanë gëlltitur një trup të huaj në trake, në rast të pështymës me gjak ose kollitjes me gjak.
Për qëllime terapeutike: Për të hequr trupat e huaj në rrugët e frymëmarrjes; në prani të grumbullimit të tepërt të sekrecioneve (ekskretimit) në bronke; aplikimet e bronkoskopisë invazive për tumoret beninje ose malinje me origjinë nga trakeja ose bronket kryesore, si lazeri, kauteri me plazmë argoni, elektrokauteri; dhe për vendosjen e stentit për trajtimin e stenozës (ngushtimit) të trakesë dhe bronkeve kryesore për arsye të ndryshme.
GASTROSKOPIA
Është procesi i ekzaminimit të sistemit të sipërm tretës, d.m.th. ezofagut, stomakut dhe duodenit (zorrës me dymbëdhjetë gishta). Kjo procedurë bëhet me një pajisje endoskopie. Ky mjet është një strukturë e butë plastike, me trashësinë e gishtit tuaj të vogël, në formë kablloje; është një sistem kamere që transmeton imazhin e rrugës nëpër të cilën kalon në ekranin e televizorit.
Kur kërkohet gastroskopia?
Probleme me gëlltitjen: gëlltitje e dhimbshme, vështirësi në gëlltitjen e ushqimeve të ngurta ose të lëngshme, bllokimi i ushqimit, etj.
Urthi dhe djegiet që nuk përmirësohen me trajtim mjekësor.
Dhimbje barku: dhimbje gërryese ose e vazhdueshme në pjesën e sipërme të mesme të barkut që shfaqet kur jeni i uritur ose disa orë pas ngrënies.
Gjak i kuq ose në ngjyrë kafe gjatë të vjellave.
Të vjella me dhimbje barku; gastroskopia kërkohet nëse vërehet anomali në filmin e stomakut me barium.
Si të përgatiteni për një ekzaminim gastroskopik?
Për këtë ekzaminim mjafton të qëndroni pa ngrënë për 6-8 orë; gjatë kësaj kohe mund të pihet ujë ose çaj i hapur. Nëse keni pasur më parë sëmundje reumatizmale të valvulave të zemrës, duhet të bëni 2 injeksione të veçanta antibiotikësh 2 orë para dhe 8 orë pas procedurës. Nëse keni sëmundje që lidhen me gjakderdhjen kongjenitale ose nëse keni sëmundje të tjera, është e dobishme të informoni mjekun tuaj përpara procedurës.
Si është procedura e gastroskopisë?
Para fillimit të procedurës, në fytin tuaj spërkatet një spray për të ndaluar përzierjen dhe të vjellat. Ky është një spray që ka një efekt mpirës (si gjilpërat që përdorin dentistët) dhe kohëzgjatja e veprimit të tij është deri në 15 minuta. Nëse nuk ka ndonjë pengesë mjekësore, procedura e endoskopisë fillon pasi pacienti qetësohet me anë të medikamenteve relaksuese intravenoze. Kjo procedurë nuk është një ndërhyrje kirurgjikale. Prandaj, nuk kërkohet narkozë dhe gjumë i plotë.
KOLONOSKOPIA - REKTO-SIGMOIDOSKOPIA
Është një metodë e vizualizimit të të gjithë zorrës së trashë dhe pjesës së zorrës së hollë ngjitur me zorrën e trashë, duke hyrë nga anusi me një tub të hollë dhe fleksibël me një kamerë në fund. Sigmoidoskopia është emri që i jepet ekzaminimit të pjesës së zorrës së trashë afër anusit. Përpara procedurës, zorrët duhet të pastrohen me një laksativ. Është metoda më e besueshme në diagnostikimin e kancerit të kolonit (zorrës së trashë). Gjithashtu, ajo mbron pacientët nga kanceri duke zbuluar dhe hequr polipet dhe lezione të ngjashme parakanceroze. Rekomandohet të aplikohet te kushdo mbi moshën 50 vjeç për të shmangur kancerin e kolonit. Ata që kanë të afërm me kancer të kolonit duhet të bëjnë një kolonoskopi 10 vjet përpara moshës së pacientit më të ri me kancer në familje. Shumica dërrmuese e kancereve të kolonit zhvillohen mbi tumore beninje të quajtura polipe. Kolonoskopia e kryer në kohën e duhur lejon që polipet të gjenden dhe të hiqen në fazën para se të zhvillohet kanceri. Ata që kanë hequr polipe nga zorra e trashë duhet të bëjnë kolonoskopi përcjellëse çdo 1 deri në 3 vjet, varësisht nga karakteristikat e polipit. Përdoret gjithashtu për sëmundje jo-kanceroze si Koliti Ulcerativ dhe Sëmundja Crohn.