U našem tekstu „Šta su neutrofili (NEU)? Šta znači njihov povišen ili snižen broj? Koji se simptomi mogu javiti?“ detaljnije ćemo govoriti o ovoj temi. Neutrofili pomažu imunom sistemu u borbi protiv infekcija i zarastanju rana. Oni su najbrojnija vrsta belih krvnih zrnaca u organizmu. Apsolutni broj neutrofila pokazuje ima li ih dovoljno, odnosno da li je njihov broj u normalnim granicama, povišen ili snižen.
Šta su neutrofili?
Neutrofili su vrsta belih krvnih zrnaca (leukocita) koja među prvima reaguju kada se pojavi infekcija. Postoje tri grupe belih krvnih zrnaca: granulociti, limfociti i monociti. Neutrofili spadaju u granulocite, zajedno s eozinofilima i bazofilima. S ostalim belim krvnim zrncima pomažu organizmu da se bori protiv infekcija i oporavi od povreda.
Čemu služe neutrofili?
Imuni sistem štiti telo od bakterija i virusa. Možemo ga zamisliti kao generala koji vodi vojsku našeg tela. Bela krvna zrnca prolaze svoju „osnovnu obuku“ u koštanoj srži. Kada sazriju, imuni sistem šalje ove ćelije (neutrofile, eozinofile i bazofile) da se kreću kroz krv i tkiva. Njihov zadatak je da se bore protiv uljeza koji izazivaju bolesti, infekcije i druge tegobe. Kada dođe do infekcije, neutrofili su među prvima koji stižu na to mesto. Oni zarobljavaju ili gutaju bakterije i druge mikroorganizme i tako ih uništavaju. Telo na ovu borbu reaguje crvenilom i otokom, što su znaci upale. Neutrofili ujedno pokreću obnovu tkiva i pomažu da povređeno ili oštećeno tkivo zaceli.
Gdje se nalaze neutrofili?
Neutrofili nastaju u koštanoj srži, a zatim se kreću kroz krv, tkiva i limfne čvorove.
Kako izgledaju neutrofili?
Neutrofili su bezbojni. Da bi se mogli videti pod mikroskopom, oboje se posebnom bojom. Kada miruju, imaju okrugao oblik, ali ga menjaju dok se bore protiv infekcije.
Koliko neutrofila ima u telu?
Neutrofili su jedna vrsta belih krvnih zrnaca. Bela krvna zrnca čine oko 1% krvi. Među njima su neutrofili najbrojniji i obično čine oko 55 do 70% svih belih krvnih zrnaca.
Gdje nastaju neutrofili?
Neutrofili nastaju u koštanoj srži, mekom delu unutar kostiju. Kada sazriju, ulaze u krv koja ih prenosi do tkiva u telu.
Koja stanja su povezana s brojem neutrofila?
Broj neutrofila obično je u normalnim granicama. Ako ih ima previše ili premalo, to može biti znak nekog zdravstvenog problema.
Postoje dva takva stanja:
- Neutropenija: To znači da u krvi ima premalo neutrofila. Telo se tada može teže braniti od infekcija, pa se one mogu češće javljati. Do toga može doći zbog lečenja raka, autoimunih bolesti ili infekcija.
- Neutrofilija: To znači da u krvi ima previše neutrofila. Ovo stanje se naziva i neutrofilna leukocitoza, a često je uzrok bakterijska infekcija. Kada se telo bori protiv infekcije, neki neutrofili mogu izaći iz koštane srži i ući u krv prije nego što potpuno sazriju.
Koji se simptomi mogu javiti kod promena u broju neutrofila?
Mogu se javiti sledeći simptomi:
- Povišena temperatura.
- Infekcije koje se ponavljaju.
- Ranice.
- Otoci.
Ove simptome često izaziva infekcija ili bolest, a ne samo to što neutrofila ima više ili manje.
Šta uzrokuje povišen broj neutrofila?
U mnogim slučajevima normalno je da telo stvara više neutrofila kako bi pomoglo oporavku, posebno kod preloma kosti ili teških opekotina. Ako se njihov broj ne vrati u normalne granice nakon što povreda zaceli, to može predstavljati rizik za zdravlje. Broj neutrofila može porasti zbog:
- Infekcija.
- Upale.
- Povreda.
- Nekih vrsta leukemije.
- Reakcije na određene lekove.
Šta uzrokuje snižen broj neutrofila?
Neutropenija nastaje kada telo uništava neutrofile brže nego što koštana srž stigne stvoriti nove. Uzroci sniženog broja neutrofila mogu biti:
- Infekcije, poput hepatitisa, tuberkuloze, sepse i lajmske bolesti.
- Hemoterapija.
- Bolesti koštane srži, poput leukemije.
- Nedostatak vitamina, poput vitamina B12 i folata.
- Autoimune bolesti, poput Crohnove bolesti, lupusa i reumatoidnog artritisa.
Koji je normalan broj neutrofila?
Apsolutni broj neutrofila pokazuje koliko neutrofila ima u uzorku krvi. Kod zdravih odraslih osoba normalan broj je od 2.500 do 7.000 neutrofila po mikrolitru krvi. Ako je broj iznad 7.000 ili ispod 2.500, osoba može biti izložena riziku od problema povezanih s neutrofilima.
Koje se pretrage najčešće koriste za proveru neutrofila?
Za proveru neutrofila koriste se sledeće pretrage:
- Kompletna krvna slika: Ovom analizom pregledaju se i broje ćelije u uzorku krvi. Pomaže u otkrivanju bolesti i proceni općeg zdravstvenog stanja.
- Apsolutni broj neutrofila (ANC): Pokazuje koliko neutrofila ima u uzorku krvi.
- Biopsija koštane srži: Ovom pretragom proverava se koliko ćelija ima i gdje se razvijaju. Zdravstveni radnik uzima mali uzorak koštane srži i pregleda ga. Krvne ćelije nastaju u koštanoj srži, pa se ovom pretragom proverava stvara li telo dovoljno zdravih ćelija i postoji li neka bolest.
Kako se leče problemi s neutrofilima?
Lečenje sniženog ili povišenog broja neutrofila može uključivati:
- Uzimanje antibiotika.
- Transplantaciju koštane srži.
- Zamenu ili prestanak uzimanja lekova koji uzrokuju neutropeniju.
- Uzimanje kortikosteroida ako postoji autoimuna bolest.
- Lečenje bolesti koje utiču na broj neutrofila.
- Transfuziju belih krvnih zrnaca.
Kako se može povećati broj neutrofila?
Ako je broj neutrofila nizak, zajedno s lekarom možete napraviti plan kako da ga povećate. Lekar može preporučiti:
- Promenu doze ili rasporeda hemoterapije.
- Transfuziju belih krvnih zrnaca.
- Prestanak uzimanja lekova koji smanjuju broj belih krvnih zrnaca.
- Uzimanje antibiotika ili lekova koji pomažu telu da stvara više belih krvnih zrnaca.
Kako se može smanjiti broj neutrofila?
Broj neutrofila prirodno raste kada se telo bori protiv infekcije. Ako je viši od normalnog, lekar će proveriti da li je uzrok infekcija ili reakcija na neki lek i odrediti lečenje. Lečenje infekcije obično uključuje uzimanje antibiotika.
Kako održati broj neutrofila u normalnim granicama?
Izbegavanjem infekcija možete pomoći da broj neutrofila ostane u normalnim granicama. Da biste smanjili rizik od infekcije, možete:
- Redovno održavati higijenu.
- Svake godine primiti vakcinu protiv gripe.
- Izbegavati kontakt s osobama koje su bolesne.
- Zdravo se hraniti.
Neutrofili su prva odbrana tela od infekcija i povreda. Da biste ih održali zdravim, vodite računa o higijeni, lečite povrede i infekcije i hranite se zdravo i raznovrsno.