U našem članku pod naslovom "Šta je dečja skolioza? Kako se leči?", možete pronaći detaljne informacije o ovoj temi. Dečja skolioza je stanje u kojem dolazi do abnormalnog zakrivljenja ili uvijanja kičme deteta u stranu. Skolioza, kao poremećaj u kojem se kičma savija lateralno, javlja se kod određenog broja dece. Iako najčešće ne izaziva bol, znakovi na koje treba obratiti pažnju uključuju nejednak nivo ramena i različitu dužinu nogu. Blagi oblici obično zahtevaju samo redovno lekarsko praćenje, dok u težim slučajevima može biti potrebno nošenje ortoze, a ponekad i operativno lečenje.
Šta je to dječija skolioza?
Dječija skolioza predstavlja stanje u kojem dolazi do nenormalnog zakrivljenja ili uvijanja kičme kod dece u stranu. Jačina skolioze može se kretati od blagih do težih oblika. Kod blažih slučajeva obično je potrebno samo redovno praćenje od strane lekara, dok teži oblici mogu zahtevati nošenje ortoze ili hirurški zahvat.
Ko je pogođen dečijom i adolescentnom skoliozom?
Otprilike 2% populacije je pogođeno skoliozom. Skolioza može pogoditi ljude svih uzrasta, ali je najčešća kod adolescenata.
Koji su uzroci dečje i adolescentne skolioze?
Postoje tri različite vrste dečje i adolescentne skolioze:
- Idiopatska skolioza: Ovo je najčešći tip. "Idiopatski" znači da je uzrok nepoznat, ali ima genetsku (naslednu) osnovu jer se prenosi u porodici.
- Kongenitalna skolioza: Ovo je vrlo retka anomalija kičme koja se otkriva pri rođenju.
- Neuromuskularna skolioza: Ovo je zakrivljenost kičme uzrokovana abnormalnostima mišića i živaca koji podržavaju kičmu. Primeri uključuju pacijente s cerebralnom paralizom, spinom bifidom i mišićnom distrofijom.
Koji su simptomi skolioze kod dece i adolescenata?
Skolioza najčešće ne izaziva bol, zbog čega simptomi mogu ostati neprimećeni. Iz tog razloga, roditelji bi trebali obratiti pažnju na sledeće znakove kod svoje dece:
- Nejednaka ramena
- Stalno naginjanje na jednu stranu
- Nejednaka dužina nogu
- Istaknute lopatice
- Nejednak struk
- Podignuti kukovi
Ako se bilo koji od ovih znakova primeti kod deteta, treba se konsultovati s lekarom radi pregleda.
Kako se dijagnosticira skolioza kod dece i adolescenata?
Ako porodica deteta, staratelj ili nastavnik posumnjaju da dete ima skoliozu, trebaju se što prije obratiti lekaru. Lekar bi također trebao redovno obavljati preglede za skoliozu. Kada se ovi pregledi redovno obavljaju, lekar deteta je obično prva osoba koja posumnja na ovo stanje.
Procena skolioze sastoji se od nekoliko faza. Ove faze su sledeće:
- Na početku pregleda, lekar obično uzima detaljnu medicinsku anamnezu kako bi proverio postoji li skolioza u porodičnoj historiji. Također, prikupljeni podaci iz anamneze koriste se za identifikaciju mogućih urođenih anomalija ili ranijih povreda koje bi mogle biti uzrok zakrivljenosti kičme.
- Lekar će zatim obaviti fizički pregled detetovih leđa, prsa, karlice, nogu, stopala i kože. Lekar će proveriti da li su detetova ramena ravna, da li mu je glava centrirana i da li suprotne strane tela izgledaju ravno.
- Lekar će zatim zamoliti dete da se nagne napred kako bi pregledao mišiće leđa i vidio da li je jedna strana grudnog koša viša od druge. Kada lekar pregleda udove, procenit će da li su udovi iste dužine. Također će proveriti napetost trbušnih mišića, koja može uzrokovati zakrivljenost kičme.
- Kako bi potvrdio prisustvo skolioze, lekar nakon obavljenog fizičkog pregleda može uputiti dete na rendgensko snimanje kičme. Snimanje se izvodi u stojećem položaju kako bi se jasno prikazala cela kičma. Na osnovu dobijenog rendgenskog nalaza lekar procenjuje i meri stepen zakrivljenosti kičme, a krivine koje prelaze 25 stepeni mogu zahtevati odgovarajuće lečenje.
Ako lekar utvrdi da dete ima skoliozu, može uputiti porodicu ortopedskom specijalisti za kičmu na lečenje.
Kako se leči skolioza u detinjstvu i adolescentnoj dobi?
Lečenje pedijatrijske skolioze zavisi od nekoliko faktora:
- Vrsta skolioze
- Vrsta i stepen krivine
- Porodična anamneza skolioze
- Dob deteta
- Broj godina rasta koje su preostale do zrelosti skeleta deteta
Kod većine dece skolioza je blagog stepena i zahteva samo redovne kontrole svakih 4 do 6 meseci.
U slučaju da lekar tokom praćenja primeti pogoršanje zakrivljenosti kičme, može preporučiti nošenje posebne ortoze s ciljem sprečavanja njenog daljnjeg napredovanja.
Kada ortoza ne uspije zaustaviti napredovanje krivine ili je zakrivljenost već izražena prilikom prvog pregleda, može biti potrebna operacija. Hirurški zahvat se najčešće preporučuje kada zakrivljenost kičme prelazi 45 stepeni. Kao metoda lečenja, operacija se smatra veoma efikasnim rešenjem za teške oblike skolioze.
Može li dete sa skoliozom vežbati ili učestvovati u fizičkoj aktivnosti?
Nema štete za decu sa skoliozom ako nastave s fizičkom aktivnošću. Iako vežbanje neće izlečiti skoliozu, može ograničiti potencijalni pad detetovih fizičkih funkcija tokom vremena. Održavanje fizičke forme i vežbanje također mogu poboljšati detetovo celokupno stanje.
Može li bavljenje sportom pogoršati stanje kod deteta sa skoliozom?
Najčešći oblik skolioze je adolescentna idiopatska skolioza, koja se uglavnom javlja u periodu između 10. i 16. godine života. Ovaj period se podudara s godinama u kojima se deca često počinju aktivnije baviti sportom, međutim nema razloga za zabrinutost jer sportske aktivnosti ne uzrokuju pogoršanje skolioze. Naprotiv, bavljenje sportovima koji doprinose jačanju mišića trupa i povećanju fleksibilnosti može pomoći u ublažavanju bolova u leđima kod dece. Među sportovima koji mogu imati pozitivan učinak kod skolioze izdvajaju se:
- Plivanje, koje može povećati snagu mišića trupa jer zahteva od deteta da koristi sve mišiće odjednom;
- Gimnastika, koja može povećati detetovu fleksibilnost i poboljšati snagu mišića trupa.
Trebaju li deca sa skoliozom izbegavati određene sportove?
U većini slučajeva, bavljenje sportom, uključujući i dizanje tegova, ne predstavlja problem. Međutim, deca koja su bila podvrgnuta operaciji skolioze trebala bi izbegavati kontaktne sportove kao što su hokej, hrvanje i američki nogomet.
Otprilike šest meseci nakon operativnog zahvata, dete se najčešće može vratiti sportovima poput košarke, nogometa, tenisa i plivanja. Ipak, prije ponovnog uključivanja u sportske aktivnosti važno je posavetovati se s lekarom i pridržavati se njegovih preporuka.