Otprilike trećinu života provedemo spavajući. San je potreban svakom čoveku da bi se telo i mozak odmorili. Nakon napornog dana organizmu je potreban kvalitetan san kako bi se oporavio. Ako se osoba ujutro probudi odmorna i ima dovoljno energije, to je znak da je dobro spavala. Ako se, s druge strane, budi umorna i neispavana, moguće je da postoji neki problem sa spavanjem. Poremećaji spavanja su stanja kod kojih osoba ne može dovoljno ili kvalitetno spavati, ili se tokom sna javljaju problemi koji kasnije utiču na svakodnevni život.
Koji poremećaji spavanja postoje?
Postoji više vrsta poremećaja spavanja. Osoba sa ovim poremećajima obično:
- teško zaspi,
- često se budi tokom noći,
- previše je pospan/pospana tokom dana,
- ima probleme s disanjem dok spava,
- tokom sna mu se ruke ili noge povremeno same pomeraju.
Među poremećajima spavanja posebno su važni problemi s disanjem tokom sna. Jedan od najčešćih je apneja u snu.
Šta je apneja u snu (opstruktivni sindrom apneje u snu – OSAS)?
Apneja u snu spada među najčešće poremećaje disanja tokom spavanja i stanje je koje je važno na vreme prepoznati i lečiti.
Tokom noći kod osobe može više puta doći do kratkotrajnog prekida disanja. Zbog toga mozak, srce i drugi važni organi ne dobijaju dovoljno kisika. Ako se ovaj problem duže vrijeme ne leči, može dovesti do drugih zdravstvenih problema koji kasnije mogu biti mnogo teži za lečenje.
Koji su simptomi apneje u snu?
Apneja u snu može se prepoznati po različitim simptomima, kao što su:
- hrkanje,
- prekidi disanja tokom spavanja,
- jaka pospanost tokom dana zbog lošeg kvaliteta sna,
- umor odmah nakon buđenja,
- veći rizik od nesreća na poslu i u saobraćaju,
- pojačano znojenje.
Kako se postavlja dijagnoza apneje u snu?
Poremećaji spavanja najčešće se ispituju u laboratoriji za spavanje. Polisomnografija, odnosno test spavanja, smatra se najvažnijom metodom za dijagnostiku ovih problema.
Pacijent provodi noć u laboratoriji za spavanje, gdje se tokom sna prati i bilježi više različitih parametara. Na osnovu dobijenih rezultata može se utvrditi o kojem se poremećaju radi i zatim započeti odgovarajuće lečenje.
Kod pacijenata kod kojih postoji sumnja na apneju u snu radi se polisomnografija. Tokom cele noći pacijent se prati i snimaju se potrebni podaci. U laboratoriji za spavanje prati se:
- hrkanje,
- pokreti očiju,
- pokreti grudnog koša i stomaka,
- koliko dugo traju prekidi disanja,
- koliko puta tokom noći dolazi do prekida disanja,
- broj otkucaja srca,
- koliko se smanjuje nivo kisika u krvi,
- ukupno trajanje sna,
- koliko puta se san prekida zbog problema sa disanjem.
Na osnovu ovih podataka lekar može vidjeti da li postoji poremećaj sna i postaviti dijagnozu. Nakon toga se određuje odgovarajuće lečenje.
Ako imate problema sa spavanjem, najbolje je da se na vreme javite u laboratoriju za spavanje. Što se problem ranije otkrije, lakše ga je lečiti.