U našem članku „Zašto je sindrom policističnih jajnika (PCOS) preimenovan u poliendokrini metabolički sindrom jajnika (PMOS)?“ detaljnije ćemo govoriti o ovoj temi. Sindrom policističnih jajnika (PCOS) dugo se smatrao bolešću koja je povezana samo s jajnicima. Međutim, danas se zna da ova bolest ima mnogo širi uticaj na hormone i metabolizam. Zato novi naziv, poliendokrini metabolički sindrom jajnika (PMOS), bolje opisuje ovu bolest. On pokazuje da bolest nije povezana samo s reproduktivnim sistemom, nego i s problemima kao što su inzulinska rezistencija, gojaznost, rizik od dijabetesa, visok krvni pritisak i bolesti srca i krvnih sudova. Inzulinska rezistencija znači da tijelo slabije reaguje na inzulin.
Kada je promijenjen naziv PCOS?
Novi naziv za sindrom policističnih jajnika (PCOS), poliendokrini metabolički sindrom jajnika (PMOS), predstavljen je naučnoj javnosti 2026. godine. Ova promjena je rezultat razmatranja koje je trajalo 14 godina i u kojem je učestvovalo više od 50 međunarodnih organizacija.
Zašto je promijenjen naziv PCOS?
Mnogi stručnjaci su smatrali da naziv PCOS ne opisuje dobro ovu bolest ni organe i sisteme na koje ona utiče.
Razlozi za to bili su sljedeći:
- Veliki broj pacijentica zapravo nije imao „ciste“.
- Ono što se vidi na ultrazvuku zapravo su folikuli, odnosno male vrećice u kojima sazrijevaju jajne ćelije. Zbog hormonskih promjena koje bolest izaziva, njihov razvoj se zaustavio u određenoj fazi.
- Bolest nije bila ograničena samo na jajnike.
Novi naziv bolje objašnjava kako bolest nastaje i djeluje na tijelo.
- Poliendokrini: Znači da bolest utiče na više hormonskih sistema.
- Metabolički: Znači da je bolest povezana s problemima kao što su inzulinska rezistencija, gojaznost, rizik od dijabetesa, visok krvni pritisak i rizik od bolesti krvnih sudova srca.
Kako se postavlja dijagnoza poliendokrinog metaboličkog sindroma jajnika (PMOS)?
Iako je bolest dobila novi naziv, dijagnoza se i dalje postavlja prema istim kriterijima. Stručnjaci o tim kriterijima i dalje raspravljaju.
Prema Roterdamskim kriterijima, za postavljanje dijagnoze potrebno je da su prisutna najmanje dva od sljedeća tri znaka:
- Rijetke ili oskudne menstruacije, odnosno problemi s ovulacijom.
- Povišen nivo androgena (muških hormona), što se može prepoznati po simptomima ili potvrditi analizom krvi.
- Jajnici koji na ultrazvuku imaju policističan izgled.
Koje su prednosti promjene naziva PCOS u PMOS?
Bolest se često pokazuje kroz neredovne menstruacije, pojačanu dlakavost, akne i neplodnost. Zbog toga se uglavnom smatrala bolešću koja je vezana za period života kada žena može imati djecu. Zbog toga se dešavalo da pacijentice nakon menopauze ostanu bez potrebnog liječenja i redovnih kontrola. Međutim, ne treba očekivati da bolest koja je povezana s genima nestane ili prođe nakon menopauze. I nakon završetka reproduktivnog perioda, ona je i dalje prisutna kroz probleme s metabolizmom. Tada se povećavaju rizici od inzulinske rezistencije, debljanja, dijabetesa i bolesti krvnih sudova srca. Zato je ova promjena naziva važna, jer skreće pažnju i na probleme s metabolizmom kod ovih pacijentica.